PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (9)/2003
ISSN 1642-0853

Niezwykła wystawa


31 stycznia br. w Muzeum Miejskim w Zabrzu (plac Krakowski 9) otwarta została wystawa Jan Paweł II: Pilnujcie mi tych szlaków, prezentująca część papieskiej kolekcji Henryka Czarnika - członka Oddziału PTTK "Baildon".

Jest on mieszkańcem Katowic, posiadaczem jednej z największych i zapewne najbardziej różnorodnych kolekcji papieskich w Polsce. W ciągu 25 lat zgromadził ok. 30 tysięcy eksponatów, w tym ponad 2 tysiące książek i albumów, 6 tysięcy czasopism, kilkaset kalendarzy i mnóstwo różnych papieskich pamiątek, tworzących dzisiaj blisko 70 działów kolekcji, wśród których szczególne miejsce na pewno zajmują: "Dary od Ojca Świętego" i zdjęcia z kilku osobistych spotkań właściciela kolekcji z Janem Pawłem II podczas pielgrzymek baildonowców "Na spotkanie z Ojcem Świętym Janem Pawłem II i Italią". Znaczną część prezentowanych na wystawie zbiorów stanowią "wytwory kultury masowej", wskazujące, że Jan Paweł II jest w niej niemal wszechobecny. Są więc na niej także m.in. "papieskie" karty telefoniczne, zapałki, koszulki i czapki itp., a nawet butelka wina i piwa. Warto samemu przeczytać: dlaczego? Można powiedzieć, że H. Czarnik zbiera niemal wszystko, co wiąże się z osobą Jana Pawła II, z wyjątkiem tego, co obraża Ojca Świętego. I tak np. mimo kolekcjonowania czasopism papieskich, w jego zbiorach nie ma niektórych tytułów. Nie ma też np. antypapieskich książek, zdjęć czy plakatów.

Wystawa robi duże wrażenie. Zajmuje aż cztery sale o powierzchni ponad 160 m kw., ale i tak zmieściło się na niej tylko kilka procent posiadanych przez H. Czarnika eksponatów. Z rozmowy z dyrektorem Muzeum Miejskiego w Zabrzu dr. Marianem Grzegorzem Gerlichem wiem, że chyba trzeba było na nią poświęcić niższe piętro o znacznie większej powierzchni. Siłą rzeczy wystawa sygnalizuje jedynie bogactwo i zróżnicowanie zgromadzonej kolekcji. A adres Muzeum Miejskiego w Zabrzu podałem, bo wystawa czynna będzie do 18 maja br. Jest więc szansa ją zobaczyć!

Można chyba powiedzieć, że wystawa w Zabrzu stała się jednym z milszych akcentów rozpoczętych obchodów 50-lecia działalności Oddziału PTTK "Baildon". W wernisażu otwierającym wystawę wzięła udział liczna delegacja oddziału. W lutym br. kilka grup baildonowców zdążyło odwiedzić wystawę, zwracając szczególną uwagę - co zrozumiałe - na wszystko, co wiąże się z Hutą Baildon, naszym oddziałem PTTK i baildonowskimi pielgrzymkami, a więc skupiały uwagę m.in.: zdjęcia, na których może się odnaleźć kilkuset baildonowców, identyfikatory i pieczęcie z poszczególnych baildonowskich pielgrzymek podążających już dziesięć razy na spotkania z Janem Pawłem II i Italią.

Otwarcie wystawy miało też jeszcze jeden bardzo miły i ważny akcent dla turystów i naszego towarzystwa. Jak wiadomo, w ubiegłym roku ukazał się wspaniały przewodnik turystyczny, autorstwa Andrzeja Matuszczyka i Urszuli Własiuk "Pilnujcie mi tych szlaków", który zresztą w naszym oddziale - dzięki Henrykowi Czarnikowi, który pierwszy go "odkrył, kupił i zachwalał" - był rozreklamowany tak, że dzisiaj wielu członków oddziału go posiada, chwali, a co jeszcze ważniejsze - w oparciu o ten przewodnik planuje już wiosenne i letnie turystyczne wyjazdy. Pierwotny tytuł wystawy kol. Czarnika miał być inny, ale w hołdzie dla krakowskich autorów postanowił on, aby i jego wystawa chwaliła to cenne turystyczne opracowanie. Wielka była jego i naszego oddziału radość, gdy ten pomysł z zadowoleniem zaaprobował współautor książki Andrzej Matuszczyk, wzbogacający także, co bardzo sobie cenimy, kolejne dzieło kolegi Czarnika, który - gdy upadła Huta Baildon i redagowany przez niego "Głos Baildonu", mający renomę jednej z najlepszych gazet zakładowych w Polsce - społecznie teraz redaguje "Informator Oddziału PTTK Baildon".

Wielką wymowę miał fakt, że podczas uroczystości wystawy przez cały czas H. Czarnik trzymał w ręce książkę "Pilnujcie mi tych szlaków", pięknie potem do niej nawiązał, mówiąc o jej związku z tytułem wystawy, a potem uroczyście włożył ją między książki, tworzące imitację gór i piramid. Wszyscy ubolewaliśmy z powodu nieobecności na wernisażu autorów książki, do których, wcześniej poinformowanych o dacie otwarcia wystawy - z winy poczty - zaproszenia "priorytetowe" szły z Katowic do Krakowa nie jeden dzień, a cztery! Niewielkim tylko pocieszeniem w tej sytuacji był fakt, że otwarciu wystawy na pewno nikt lepiej nie zareklamowałby książki Andrzeja Matuszczyka i Urszuli Własiuk niż Henryk Czarnik. Jestem pewien, że ten pech pozbawił ich niezwykłej satysfakcji, jaką może dać tak życzliwa i dobra ocena ich książki.

Wystawa w swym tytule co prawda nawiązuje do słów Ojca Świętego, konkretnie wygłoszonych do strażników szlaków turystycznych, ale trzeba też stwierdzić, że przez autora wystawy tytułowe szlaki są rozumiane znacznie szerzej. Podczas otwarcia wystawy Henryk Czarnik mówił m.in. o pielgrzymich szlakach Jana Pawła II, opasujących już cały świat, i o wytyczaniu przez Ojca Świętego szlaków dla naszego i następnych pokoleń, o tym, że "Pilnujcie mi tych szlaków" może być rozumiane także jako apel o dbanie o świat, w którym żyjemy i o to, by zachować wierność nauczaniu Papieża-Polaka.

Ponieważ na otwarciu wystawy było obecnych wielu turystów, Henryk Czarnik - z którym rozmowy nagrywało kilka telewizji, a wywiady przeprowadzało kilka czasopism - mówił także o jeszcze innym świetnym wydawnictwie, które trwale teraz związało z PTTK - jak wcześniejsze honorowe członkostwo - osobę Jana Pawła II. Myślę, że nie jest trudną zagadką domyślenie się jego tytułu. Dla ułatwienia powiem, że wśród cennych eksponatów, tworzących bogatą i niezwykłą kolekcję, bardzo często wymieniana była książka z autografem współautora - Andrzeja Gordona, sekretarza generalnego ZG PTTK i współautora drugiego, na pewno nie mniej świetnego i bardzo przydatnego dla turystów przewodnika po Polsce "Z Karolem Wojtyłą wędrowanie po Polsce".

Na koniec napiszę jeszcze jedną rzecz, o której być może pisać nie wypada, ale... Jestem pod wielkim wrażeniem tego, co się wydarzyło podczas ostatniej naszej wycieczki do Muzeum w Zabrzu. Zwiedziliśmy oczywiście wystawę kol. Czarnika (wywołała zachwyt!), a przy okazji zapaliliśmy znicze pod zabrskim pomnikiem Śląsk pamięci Monte Cassino. A dwa dni później do naszego oddziału przyszła Dorota Hadinek i dla H. Czarnika zostawiła kopertę z podkreślonym napisem, by się z nią delikatnie obchodzić. Od autora wystawowej kolekcji wiem, że ta koperta wzbogaciła jego zbiory o: ceramiczny talerzyk z Londynu z podobizną Jana Pawła II (z lat 80.), niemiecki komiks o polskim Papieżu (1980) i album "Bunte" o wizycie Jana Pawła II w Niemczech, a właściwie w jej części zwanej wówczas już nie NRF, ale RFN. Mówiąc szczerze, bałbym się opisać jego ówczesnej radości. Wiem natomiast, że dzięki prezentowi pani Doroty zrozumiałem, co to jest bycie autentycznym kolekcjonerem i co to jest zrozumienie dla cudzej pasji. Dziękuję, Pani Doroto!

I na koniec jeszcze dwa bardzo osobiste zdania. Z Henrykiem Czarnikiem znamy się od 30 lat, a przynajmniej przez ćwierć wieku wiążą nas nie tylko wspólne działania, ale i przyjaźń. Upoważnia mnie to do tego, by jeszcze te trzy zdania powiedzieć:

1) Na pewno zdecydowanie warto zobaczyć niezwykłą wystawę kol. Henryka Czarnika w Muzeum Miejskim w Zabrzu i do tego serdecznie zapraszam (do 18 maja!).

2) Ale jakże przyjemnie jest przekonać się, że także my, baildonowscy turyści i pielgrzymi, jesteśmy na tej wystawie obecni, a więc: członkowie Oddziału Zakładowego PTTK "Baildon" nie przegapcie tej okazji!

3) Dziękuję Ci, Heńku za tak efektowne rozpoczęcie jubileuszu 50-lecia naszego oddziału, teraz przed nami kilka równie ważnych trudnych zadań, w tym napisanie monografii o półwiecznej działalności turystycznej w Baildonie i artykułu o naszych jubileuszowych zamierzeniach do "Gościńca PTTK".

Zbigniew Malinowski

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT