PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (9)/2003
ISSN 1642-0853

Z kart historii Oddziału PTTK w Żyrardowie


Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze działa w Żyrardowie od 1956 roku. Był to rok "odwilży", sprzyjający rozwijaniu inicjatyw społecznych m.in. w zakresie turystyki i krajoznawstwa. W maju i czerwcu 1956 r. powstały w Żyrardowie: Koło Terenowe PTTK, Koło PTTK przy Zakładach Przemysłu Bawełnianego i Koło PTTK przy Zakładach Pończoszniczych, a 28 kwietnia 1962 roku z inicjatywy tych kół powołany został Oddział PTTK w Żyrardowie.

Zjazd założycielski Oddziału PTTK w Żyrardowie odbył się w dniu 28.04.1962 roku. Pierwszym prezesem Oddziału PTTK w Żyrardowie wybrany został Mieczysław Michalicki, który pełnił tę funkcję do roku 1976. Kolejnymi prezesami Oddziału PTTK byli: Kazimierz Werbicki w latach 1976-1981, Jadwiga Michalicka w latach 1981-1989 i Jerzy Kwaczyński od 1989 r. do dziś.

12 października 1962 r . Oddział PTTK otrzymał od miasta przydział na użytkowanie lokalu przy ul. Bohaterów 26 (willa Wanda) i uzyskał osobowość prawną. Oddział wzbogacił się o autokar i bibliotekę krajoznawczą (ok. 3 tys. tytułów). W roku 1963 zarejestrowano przy Oddziale PTTK Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego (BORT). W 1965 zorganizowano w oddziale pierwszy kurs przewodnicki PTTK i powołano Koło Przewodników Terenowych PTTK. Kurs przewodnicki ukończyło 29 osób. Kierownikiem kursu był Witold Masiak z Warszawy.

W latach 1962-1971 liczba członków PTTK systematycznie rosła - w roku 1971 było ich 2922 zrzeszonych w 21 kołach. W roku 1971 oddział kupił drugi autokar. Autokary obsługiwały wyjazdy BORT-owskie w kraju i za granicą.


Na zdjęciach kolejni prezesi Oddziału w Żyrardowie:
Mieczysław Michalicki, Kazimierz Werbicki, Jadwiga Michalicka i Jerzy Kwaczyński

Skrócone kalendarium najważniejszych wydarzeń w okresie 1971-2002:

  • 1971: 19 czerwca - jubileusz XV-lecia PTTK w Żyrardowie. Oddziałowi PTTK wręczono sztandar ufundowany ze składek wszystkich członków PTTK w Żyrardowie. Zorganizowano kurs przewodników zakładowych PTTK, który ukończyło 21 osób. Kierownikiem kursu był Mieczysław Michalicki.
  • 1975: Żyrardów zostaje włączony w skład woj. skierniewickiego. Żyrardowski Oddział PTTK przechodzi z Okręgu Mazowieckiego PTTK pod opiekę Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Skierniewicach.
  • 1976: zorganizowano po raz pierwszy rajd "Powitanie wiosny", eliminacje do Konkursu Krasomówczego i Wojewódzkie Zawody na Orientację (cztery etapy).
  • 1977: zorganizowano po raz pierwszy rajd "Szlakiem księżycowych cieni".
  • w 1978 roku zorganizowano III kurs przewodników PTTK, który ukończyły 23 osoby. Kierownikiem kursu był Walerian Myszyński. Powołano komisję młodzieżową. Odbył się po raz pierwszy rajd "Szlakiem Miejsc Pamięci Narodowej" (pięć etapów).
  • 1980: zorganizowano po raz pierwszy Barbórkowe Marsze na Orientację w Puszczy Bolimowskiej.
  • 1981: 13 grudnia w wyniku ogłoszenia stanu wojennego następuje zawieszenie na około trzech miesięcy działalności Oddziału PTTK i wszystkich kół. Stan wojenny zmusza do ograniczenia działalności BORT i sprzedaży autokarów.
  • 1982: zorganizowano po raz pierwszy Rajd Mikołajkowy w Górach Świętokrzyskich.
  • 1983: zorganizowano po raz pierwszy akcję Młodzieżowej Szkoły Turystyki PTTK oraz po raz pierwszy Sejmik Turystyki Górskiej "Andrzejki w Zakopanem". Zorganizowano też pierwszy Sejmik Krajoznawczy "Wszystko dla Ewy" w Górach Świętokrzyskich, Rajd i Sejmik Krajoznawczy "Warszawskim szlakiem" oraz Młodzieżowy Rajd Górski "Szlakiem Ponurego" w Górach Świętokrzyskich.
  • 1984: zorganizowano po raz pierwszy rajdy historyczne "Szlakiem powstania styczniowego" i "Szlakiem powstania listopadowego", Młodzieżowe Sejmiki Krajoznawcze "Kurpie" i "Kraków - Kalwaria Zebrzydowska" oraz zainicjowano konkurs krajoznawczy "Poznajemy Ojcowiznę".
  • 1985: w Osiedlowym Domu Kultury ŻSM w Żyrardowie obchodzono jubileusz 35-lecia PTTK. W czasie uroczystości prezes ZG PTTK Andrzej Gordon udekorował sztandar Oddziału PTTK Złotą Honorową Odznaką PTTK. Zorganizowano kolejny IV kurs przewodników PTTK, który ukończyły 22 osoby. Kierownikiem kursu był Grzegorz Dubielecki. Na XIV Konkursie Krasomówczym Przewodników PTTK w Golubiu-Dobrzyniu Cezary Jackowski z Koła Przewodników PTTK zdobył nagrodę publiczności w konkursie o zamku golubskim. Zorganizowano po raz pierwszy rajd historyczny "Szlakiem zabytków Żyrardowa i okolic" i "Szlakiem Niepodległości" oraz po raz pierwszy Sejmik Krajoznawczy z okazji Krakowskich Dni Turystyki w Krakowie.
  • 1986: Zorganizowano po raz pierwszy akcje "Czyste góry", "Przewodnicy dzieciom" oraz "Czyste morze". Zorganizowano też po raz pierwszy akcję "Zima z PTTK" oraz Konkurs Marynistyczny "Młodzież na morzu". Z okazji Światowego Dnia Turystyki Klub PTTK "Koliber" Żyrardowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Żyrardowie otrzymał nagrodę III stopnia Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki. Zorganizowano też po raz pierwszy wyjazdy sylwestrowe: "Sylwester ekologów w Białowieży", "Sylwester ceprów w górach", "Sylwester marynistów na Bałtyku", "Sylwester esperantystów w Budapeszcie i na Słowacji" oraz "Sylwester globtroterów".
  • 1987: obchodzono uroczyście jubileusz XX-lecia Koła Przewodników PTTK w Żyrardowie. Klub PTTK "Koliber" ŻSM zdobył III miejsce w Polsce w IV Ogólnopolskim Konkursie ZG PTTK i CZSBM "O proporzec najlepszego Koła - Klubu PTTK". Zorganizowano po raz pierwszy Sejmiki Marynistyczne "Zaślubiny z Bałtykiem w Pucku 1920 r.", "Zaślubiny z Bałtykiem w Kołobrzegu 1945 r." i "Andrzejki na Bałtyku". Zorganizowano też po raz pierwszy Sejmik Krajoznawczy "Pałace i dworki, których nie znacie" oraz Jesienne Sejmiki Turystyki Górskiej PTTK (cztery etapy).
  • 1988: zorganizowano po raz pierwszy Wigilię Przewodnicką PTTK oraz Wiosenny i Jesienny Zlot SKKT PTTK "Poznajemy okolice". Klub PTTK "Koliber" ŻSM zdobył II miejsce w Polsce w V Ogólnopolskim Konkursie ZG PTTK i CZSBM "O proporzec najlepszego Koła - Klubu PTTK".
  • 1989: zorganizowano V kurs przewodników terenowych PTTK, który ukończyły 22 osoby. Kierownikiem kursu był Walerian Myszyński. Dyplom i nagrodę Komitetu ds. Młodzieży i Kultury Fizycznej za III miejsce w finale konkursu "O zdrowie i sprawność załogi" otrzymał Klub PTTK "Belferek" ZSZ w Żyrardowie.
  • 1990: Zorganizowano po raz pierwszy wyjazd "Kaziuki w Wilnie" oraz zainicjowano Sejmiki "Szlakiem Szwejka po Pradze". Dyplom i nagrodę Komitetu ds. Młodzieży i Kultury Fizycznej za II miejsce w finale konkursu "O zdrowie i sprawność załogi" otrzymał Klub PTTK "Belferek" ZSZ w Żyrardowie.
  • 1991: obchodzono jubileusz XXV-lecia Koła Przewodników PTTK. Na XX Konkursie Krasomówczym w Golubiu-Dobrzyniu Urszula Karpińska zajęła II miejsce. Odbył się po raz pierwszy Zlot Ekologiczny z okazji Dnia Ziemi.
  • 1992: zorganizowano VI kurs przewodników terenowych PTTK, który ukończyło 17 osób. Kierownikiem kursu był Jerzy Kwaczyński. Na XXI Konkursie Krasomówczym w Golubiu-Dobrzyniu Wiesława Marciniak zdobyła II miejsce.
  • 1994: zorganizowano VII kurs przewodników terenowych PTTK, który ukończyło dziesięć osób. Kierownikiem kursu był Jerzy Kwaczyński. Koło Terenowe PTTK w Żyrardowie i SKKT PTTK "Wędrusie" Zespołu Szkół Zawodowych w Żyrardowie wyróżniono Złotą Honorową Odznaką PTTK. Koło Terenowe PTTK zorganizowało po raz pierwszy "Spotkanie Noworoczne PTTK" i "Turystyczne Jajeczko PTTK".
  • 1995: 7 września zginęła tragicznie w Tatrach w czasie XIII Ogólnopolskiego Rajdu Górskiego Przewodników PTTK w Zakopanem Krystyna Lis. Zorganizowano po raz pierwszy w ramach MST akcję "Anglik na żywo". Zorganizowano też po raz pierwszy Młodzieżowy Sejmik Krajoznawczy "Cmentarze I wojny światowej". Zorganizowano po raz pierwszy samodzielne wyprawy trampingowe do Ameryki Południowej. Zorganizowano VIII kurs przewodników terenowych PTTK, który ukończyło dziewięć osób. Kierownikiem kursu była Wiesława Marciniak.
  • 1996: zorganizowano I kurs pilotów wycieczek zagranicznych, który ukończyło 16 osób. Kierownikiem kursu był Jerzy Kwaczyński. Zorganizowano po raz pierwszy Międzynarodowy Sejmik Turystyczny "Walentynki z PTTK w Białowieży".
  • 1997: wspólnie z Dyrekcją Bolimowskiego Parku Krajobrazowego zorganizowano IX kurs przewodników terenowych PTTK, który ukończyło 29 osób. Zorganizowano II kurs pilotów wycieczek zagranicznych, który ukończyło 11 osób. Kierownikiem obu kursów był Jerzy Kwaczyński. Powołane zostało drugie Koło Przewodników Terenowych i Pilotów Wycieczek Zagranicznych PTTK "Belferek", współpracujące z warszawskimi biura podróży, m.in. Logostourem i Esperantoturem, a także biurami podróży promowych Stena Line i Unity Line. Zostaje zredagowana strona internetowa żyrardowskiego PTTK (http://free.ngo.pl/zyrpttk). Oddział PTTK jest organizatorem finału IV Ogólnopolskiego Młodzieżowego Konkursu Krajoznawczego "Poznajemy Ojcowiznę 1997". Rusza też po raz pierwszy akcja letniej Młodzieżowej Szkoły Turystyki "Ekoturystyka" w Puszczy Bolimowskiej.
  • 1998: Oddział PTTK został laureatem IV edycji konkursu "Przebiśnieg ‘97" organizowanego przez UKFiT. Oddział PTTK w Żyrardowie przystąpił do Polskiej Izby Turystyki Młodzieżowej (PITM). Zorganizowano III kurs pilotów wycieczek zagranicznych, który ukończyło dziesięć osób. Kierownikiem kursu był Jerzy Kwaczyński. Zorganizowano w Radziejowicach wspólnie z Domem Pracy Twórczej i Muzeum Okręgowym w Żyrardowie seminarium "Ochrona krajobrazu kulturowego w powiecie żyrardowskim". Z okazji Roku Mickiewiczowskiego (200. rocznica śmierci) zorganizowano 12 wyjazdów do Wilna i na Białoruś. Z okazji 80-lecia Marynarki Wojennej RP zorganizowano dla młodzieży szkolnej wspólnie z Ligą Morską 15 wyjazdów do Trójmiasta.
  • 1999: z okazji Roku Chopinowskiego (150. rocznica śmierci) zorganizowano 15 wyjazdów na koncerty do Żelazowej Woli. Z okazji 100-lecia śmierci Ernesta Malinowskiego zorganizowano okolicznościową wyprawę do Peru na uroczystość odsłonięcia pomnika na przełęczy Ticlio (4818 m npm).
  • 2000: zorganizowano IV kurs pilotów wycieczek zagranicznych, który ukończyło 12 osób. Kierownikiem kursu był Jerzy Kwaczyński. Uczestniczono w obchodach Roku Hallerowskiego organizując wraz z Ligą Morską i Rzeczną dla młodzieży szkolnej 15 wyjazdów do Trójmiasta, Pucka i Władysławowa. W ramach obchodów Roku Reymontowskiego zorganizowano dla młodzieży szkolnej 15 wycieczek "Szlakiem Reymonta". Przystąpiono do Natur Freunde International (50 osób z Klubu Turystyki Górskiej i Ekologicznej "Turnia" i z Klubu "Globtrotera"). Zorganizowano II Wojewódzki Zlot Instruktorów Krajoznawstwa w Żyrardowie (Oddziałowa Komisja Krajoznawcza PTTK). Kierownikiem zlotu była Anna Głowinkowska. Zorganizowano też obchody 30-lecia Szkolnego Klubu Turystyczno-Krajoznawczego "Wędrusie" Zespołu Szkół Zawodowych, 25-lecia Klubu Turystyki Górskiej i Ekologicznej PTTK "Turnia", 20-lecia Klubu Turystyki Morskiej i Żeglarskiej PTTK "Bryza", 15-lecia Klubu Globtrotera PTTK i 15-lecia Klubu PTTK "Esperantotur". W finale I Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego Szkół Gimnazjalnych w Legnicy Aleksander Puchała z SKKT PG nr 1 w Żyrardowie (opiekunka Irena Dębińska) zdobył I miejsce w Polsce.
  • 2001: obchodzono uroczyście jubileusz XLV-lecia Koła Terenowego PTTK w Żyrardowie. Na Zjeździe Oddziału PTTK 28 marca Irena Petasz, Kazimierz Werbicki i Jerzy Kwaczyński uhonorowani zostali godnością Członka Honorowego Oddziału PTTK w Żyrardowie. W zakończeniu międzynarodowej sztafety turystycznej Eurorando 2001 w Strasburgu uczestniczyła 96-osobowa grupa młodzieży z Międzyszkolnego Klubu Europejskiego PTTK "Wędrusie". Obchodzono w Żyrardowie Rok Pawła Hulki-Laskowskiego. W ramach obchodów Oddział PTTK w Żyrardowie zorganizował cztery imprezy, m.in. eliminacje wojewódzkie XXVI Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego Dzieci i Młodzieży Szkolnej. We współpracy ze Starostwem Powiatu Żyrardowskiego Oddział PTTK opracował i wydał mapę "Szlaki turystyczne powiatu żyrardowskiego".
  • 2002: 6 czerwca zmarł Kazimierz Werbicki - Członek Honorowy Oddziału PTTK w Żyrardowie. W dniach 27-29 września obchodzono uroczyście jubileusz 40-lecia Oddziału PTTK w Żyrardowie.

Nasza teraźniejszość i przyszłość

Po latach przemian społeczno-politycznych w kraju Oddział PTTK w Żyrardowie dochodzi obecnie do stanu stabilnej równowagi. Mimo częstych zmian siedziby biura w ostatnich latach Oddział PTTK powiększył swój stan członkowski i swój rejon działania i obejmując teraz zasięgiem teren dwóch sąsiadujących województw: łódzkiego i mazowieckiego (powiaty: skierniewicki, rawski, sochaczewski, grodziski, pruszkowski i żyrardowski). Wprowadzenie komunikacji internetowej i faksowej pozwala na obsługę kół SKKT i członków PTTK nawet z odległych miejscowości.

Działalność programowa Oddziału PTTK w Żyrardowie opiera się na działalności kół i klubów. Część z nich prowadzi samodzielną działalność imprezową dla swoich członków i członków PTTK z terenu całego Mazowsza Zachodniego. Należą do nich: Koło Przewodników "Belferek", Klub Imprez na Orientację "Azymut", Klub Globtrotera, Klub "Esperantortur", Klub Turystyki Górskiej i Ekologicznej "Turnia", Klub Turystyki Morskiej i Żeglarskiej "Bryza", Klub "Przyjaciół Szwejka" i Międzyszkolny Klub Europejski "Wędrusie". Inna grupa kół i klubów prowadzi działalność dla członków PTTK i młodzieży szkolnej w samym Żyrardowie. Należą do nich: Koło Terenowe, Koło Przewodników Terenowych PTTK i Klub Turystyczny "Tramp". Inne koła i kluby prowadzą działalność wyłącznie dla członków lub uczestniczą w działalności zorganizowanej przez innych. Większość członków PTTK "wykupuje" znaczki członkowskie przy okazji udziału w akcji zimowej i akcji letniej PTTK. Do najważniejszych propozycji aktywnego wypoczynku młodzieży szkolnej należą: Młodzieżowa Szkoła Narciarska "Beskid Śląski i Żywiecki", Międzynarodowa Młodzieżowa Szkoła Esperanto, Młodzieżowa Szkoła Górska "Tatry i Beskidy", Młodzieżowa Szkoła Turystyki PTTK-PTSM, Młodzieżowa Szkoła Morska "Bursztynowym szlakiem", Młodzieżowa Szkoła Morska "Szlakiem latarni morskich", Młodzieżowa Szkoła Kajakowa i Młodzieżowa Szkoła Żeglarska.

Oddział PTTK w Żyrardowie liczy 1706 członków z opłaconymi składkami PTTK za 2002 r. skupionych w 47 kołach i klubach PTTK, z tego 1420 stanowi młodzież szkolna, a 60 - opiekunowie SKKT PTTK.

Jerzy Kwaczyński

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT