PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (9)/2003
ISSN 1642-0853

Na szlakach niepodległości


7 listopada 2002 roku Zarząd Oddziału PTTK im. Wiktora Krawczyka w Warce przy udziale wydziału oświaty, kultury i sportu Urzędu Miejskiego, pod patronatem Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego, zorganizował rajd z okazji 84. rocznicy odzyskania niepodległości.

Uczestnicy zwiedzali miejsca związane z walkami na Mazowszu Południowym, głównie miasta Iłżę i Szydłowiec. W rajdzie wzięli udział uczniowie szkoły podstawowej w Michałowie z dwoma opiekunami: M. Skorupską i G. Wachnik oraz młodzież gimnazjalna z Warki i Dębnowoli.

Do Iłży dotarliśmy ok. godz. 10. Zwiedzanie jednego z najstarszych miast w Polsce zaczęliśmy od Góry Zamkowej o wysokości 183 m n.p.m., na którą wspinaliśmy się po kamiennych schodach. Na górze niewiele pozostało po murach i zamku biskupim, który został wybudowany z kamienia i cegły w XIV wieku przez biskupa krakowskiego Jana Grota, później rozbudowany przez kolejnych właścicieli tj. Floriana z Mokrska i Jana Konarskiego, a zmodernizowany w XVII w. przez Marcina Szyszkowskiego. Pozostawiony na łasce losu zamienił się w ruinę i był źródłem łatwo dostępnych materiałów budowlanych. W ostatnich latach rozpoczęto zabezpieczanie ruin. Zajęto się basztą, która w przyszłości zostanie zagospodarowana. Z Góry Zamkowej roztacza się piękny widok na Iłżę i jej okolice, którym dzieci były zachwycone. Wszyscy chętnie pozowali do zdjęć. Przewodnik opowiadał nam nie tylko o historii zamku, ale i o krążących legendach. Ponoć stał się on inspiracją dla Klementyny z Tańskich Hoffmanowej, autorki powieści "Pustelnik w Iłżeckiej Puszczy". Często odwiedzał Iłżę Bolesław Leśmian, który poznał tu swoją pierwszą miłość, Teodorę Libenthal. Poświęcił jej cały cykl wierszy "W malinowym chruśniaku".


Grupa uczniów ze SKKT z Publicznej Szkoły Podstawowej
w Michałowie. Góra Zamkowa w Iłży

Iłża stała się miejscem bitwy także w czasie powstania styczniowego. W centrum miasta znajduje się pomnik ku czci Polaków, którzy w tym rejonie walczyli o wolność ojczyzny. Młodzież pod pomnikiem zaprezentowała wiersze i piosenki o treści patriotycznej. Szkołę w Michałowie reprezentowała uczennica klasy IV, która recytowała wiersz pt. "Rocznica", a uczennice klasy V zaśpiewały piękną pieśń "Dalej bracia do bułata". Zostały za to nagrodzone wielkimi brawami.


Uczennice klasy V PSP w Michałowie
Agnieszka, Edyta, Angelika podczas
konkursu pod pomnikiem ku czci
Polaków walczących o wolność ojczyzny

Kolejną miejscowością, którą odwiedziliśmy, był Pakosław. W tym miejscu 20 maja 1915 roku doszło do bitwy między Legionem Puławskim a wojskami niemieckimi. W czasie walk został ranny dowódca ppłk A. Reutt, zastąpił go płk J. Rządkowski. Poświęcenie żołnierzy upamiętnia pomnik z bloków kamiennych wybudowany w 1918 roku. Wyrzeźbiono na nim orła oraz podobiznę Matki Boskiej Częstochowskiej. Młodzież minutą ciszy oddała hołd żołnierzom polskim. Zapalono znicze i złożono kwiaty. Na koniec wszyscy zaśpiewali pieśń pt. "Pierwsza Brygada".

Następnie pojechaliśmy do Szydłowca. Główną atrakcją miasta jest zamek - rezydencja Szydłowieckich - wybudowany w latach 1470-1530 w stylu gotycko-renesansowym, położony na sztucznie usypanej wyspie. Zabytek jest w niezłym stanie; zachowały się kamienne obramowania okien, malowane fryzy, tarcze herbowe. Obecnie w tym budynku znajduje się Szydłowiecki Ośrodek Kultury wraz z bogatą w zbiory biblioteką komunalną oraz Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych. Zbiory muzeum obejmują około 2000 eksponatów; większość z nich dzieci miały okazję obejrzeć. Przewodnik opowiadał o historii muzeum oraz o zgromadzonych eksponatach. Ekspozycja stała ukazuje dzisiejszy stan polskiego instrumentarium ludowego. Podzielona jest na dwie części. Pierwsza to podstawowe typy kapel, najbardziej charakterystyczne dla polskiej muzyki ludowej. Druga część - to przegląd poszczególnych rodzajów instrumentów funkcjonujących w polskiej muzyce ludowej.

W czasie wycieczki młodzież wzięła udział w konkursie z wiedzy o historii regionu. Uczniowie byli dobrze przygotowani i odpowiedzieli na wszystkie pytania, w nagrodę otrzymali pamiątkowy dyplom i piłkę do koszykówki. Wszyscy uczestnicy rajdu dostali pamiątkowe znaczki. W Szydłowcu zatrzymaliśmy się także na rynku z pięknym ratuszem wybudowanym w stylu późnogotyckim w 1602 r. Pełni wrażeń wieczorem wróciliśmy do domu. Następnego dnia tym samym szlakiem podążyła młodzież SKKT ze szkół podstawowych w Nowej Wsi i Ostrołęce.

Maria Skorupska

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT