PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (9)/2003
ISSN 1642-0853

Złoty jubileusz w Toruniu


...Do dziś przy murów skłębionym szeregu
w miejscu gdzie ongiś stos kamieni leżał,
wyrasta w dziwnym wykręcona biegu
Krzywa Wieża.

Witold Zechenter



Uroczystości jubileuszowe to dobry moment na chwilę wspomnień, na garść refleksji w gronie zaprzyjaźnionych gości i pochwalenie się urokami swojej Małej Ojczyzny.

Jako Koło Przewodników istniejemy od 1952 r., kiedy od lat działający w Toruniu przewodnicy zwrócili się do Oddziału PTTK z inicjatywą jego utworzenia. Wśród założycieli znaleźli się: Maria Aleksandrowicz, Maria Bichniewicz, Beata Chomicz, Andrzej Dubiński, Barbara Dubikajtis, Lech Dubikajtis, Stanisław Duński, Maria Frycz, Jerzy Frycz, Kazimierz Grządkowski, Barbara Jackowska, Władysław Karchowski, Antoni Kawka, Halina Mikołowska, Stefan Nowicki, Michał Rzeszowski, Roman Siemianowski, Eugeniusz Tomaszewski i Marian Zawacki.

Czujemy więź niejako naturalną z twórcami koła poprzez nadal aktywnie działających wśród nas Beatę Chomicz i Mariana Zawackiego.


Uczestnicy spotkania przed zamkiem w Jabłonowie

Teraz koło nasze liczy 208 przewodników z uprawnieniami na m. Toruń, b. woj. toruńskie, b. woj. bydgoskie, Szlak Kopernika, Szlak Piastowski. Oprowadzamy w języku polskim i językach obcych: niemieckim, francuskim, angielskim, rosyjskim. Szkolimy się wspólnie dwa razy w miesiącu od października do kwietnia, uczestniczymy w konwersatoriach językowych i wycieczkach krajoznawczych, bierzemy udział w Międzynarodowym Konkursie Krasomówczym. Organizujemy wiele imprez klubowych (m.in. spotkania autorskie, wieczorki towarzyskie, adwentowe poniedziałki, Dzień Dziecka) oraz ogólnopolskich (m.in. spotkania z okazji jubileuszu koła, seminarium z okazji wpisania Torunia na listę UNESCO). Podejmujemy też wiele cennych inicjatyw dla mieszkańców naszego grodu m.in. od 1993 r. cotygodniowe spacery z przewodnikiem po mieście, od 1994 r. co dwa tygodnie "Spotkania z historią, a od 2000 r. "Majówki na Barbarce". Zapraszamy też zaprzyjaźnione koła przewodnickie na nasze jubileusze.


Zamek w Jabłonowie

W dniach 4-6 października 2002 r. odbyły się uroczystości z okazji 50-lecia koła. Z niepokojem spoglądaliśmy na zachmurzone niebo i, czując siąpiący deszczyk, oczekiwaliśmy 89 koleżanek i kolegów przybywających z całej Polski. I nagle przedarł się promyk słońca i zagościła w nas nadzieja na udane święto.

W pierwszym dniu udaliśmy się w rejs statkiem Wanda, robiąc oczywiście tradycyjne zdjęcie przed bramą Klasztorną. Co dzieje się na nieboskłonie, mieli okazję zobaczyć ci, którzy wybrali się do istniejącego od 1994 r. Planetarium. Po sutej kolacji niezmordowani ruszyliśmy na Kępę Bazarową (rezerwat roślinności łęgowej), by podziwiać uroki oświetlonego Torunia nocą, kiedy jego mury, dachy i wieże odbijają się w Wiśle. Te bardzo urokliwe chwile zapadają w nas na długi czas. Spacer zakończyliśmy w Zajeździe Staropolskim, gdzie podejmowano nas smakowitymi, pachnącymi toruńskimi piernikami.

Następnego dnia udaliśmy się na wycieczkę krajoznawczą po ziemi chełmińskiej. Wśród wielu zabytków mogliśmy podziwiać mniej znany niż obiekty Torunia czy Chełmna zamek w Jabłonowie Pomorskim. Jest on podobny do zamku w Miramar koło Triestu we Włoszech. Wzniesiony w parku krajobrazowym w XIX w. w modnym ówczesnym stylu na wzór neogotyckich zamków angielskich.

Obecnie mieści się w nim Dom Generalny Zgromadzenia Sióstr Pasterek, którego zadaniem jest m.in. opieka pielęgniarska nad chorymi w szpitalach i zakładach, praca parafialna i misyjna. W klasztorze znajduje się grobowiec bł. Marii Karłowskiej (1865-1935), założycielki zgromadzenia. Od beatyfikacji Matki Marii w 1997 r. mieści się tu sanktuarium diecezjalne.


Uczestnicy spotkania zwiedzający Radio Maryja

Później pojechaliśmy do znajdującego się przy klasztorze Zakonu Braci Mniejszych Kapucynów sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia (nazywanej także Cygańską) z cudowną figurą z drewna lipowego, dziełem XIV-wiecznej sztuki gotyckiej. Na przyklasztornym placu kamień upamiętniający pobyt Prymasa Tysiąclecia w Rywałdzie Królewskim. Od 26 września do 12 października 1953 r. w klasztorze więziony był kardynał Stefan Wyszyński. Mieliśmy rzadką możliwość odwiedzenia Jego celi z własnoręcznie przezeń napisanymi nazwami stacji Męki Pańskiej (to jedna z tych wspaniałych okazji, jaka trafia się przy zwiedzaniu przez zorganizowaną grupę przewodników).

Potem na naszej trasie wyrósł potężny, jeden z największych na terenie państwa zakonnego, zamek w Radzyniu Chełmińskim, zbudowany na planie kwadratu na przełomie XIII i XIV w. Do czasów obecnych najlepiej zachowało się skrzydło południowe zamku z bramą, dwoma wieżami, kapitularzem, kaplicą, refektarzem oraz fragmentami ganku strzelniczego. Pod zamkiem znajdują się dobrze zachowane piwnice z ciekawym gotyckim sklepieniem wspartym na kamiennych kolumnach. W zamku mieści się Muzeum Regionalne.


Uczestnicy przed Bramą Klasztorną w Toruniu

Wróciliśmy pełni niezapomnianych wrażeń. Wzięliśmy udział w uroczystej akademii, która była okazją do zaznajomienia zebranych z działalnością koła (referat wygłosił prezes Benon Frąckowski), przedstawienia historii toruńskich pierników przez Marię Orłowską, wysłuchania wielu ciekawych wystąpień oraz do wyróżnienia toruńskich przewodników i współpracujących z kołem instytucji. Wśród zaproszonych gości znaleźli się: marszałek Sejmiku Województwa Kujawsko-Pomorskiego Waldemar Achramowicz, przedstawiciel Urzędu Wojewody Kujawsko-Pomorskiego, prezydent Torunia Wojciech Grochowski, prezes Towarzystwa Miłośników Torunia prof. Marian Filar, przedstawiciel Zarządu Głównego PTTK Henryk Miłoszewski, wiceprzewodniczący Komisji Przewodnickiej ZG PTTK Wiesław Kędzierawski oraz przedstawiciele zaprzyjaźnionych kół przewodnickich z Białegostoku, Brzegu, Cieszyna, Elbląga, Gdańska, Gryfina, Inowrocławia, Kalisza, Krakowa, Kruszwicy, Lublina, Malborka, Olsztyna, Opola, Pabianic, Płocka, Poznania, Puław, Radomia, Rzeszowa, Sandomierza, Skierniewic, Warszawy, Wrocławia, Zamościa, Zawiercia i Żyrardowa.


Prezydent Torunia Wojciech Grochowski wyróżnia toruńskich przewodników

Trudną pracę toruńskich przewodników dostrzeżono i wyróżniono ich medalami i dyplomami wojewody kujawsko-pomorskiego, grafikami i dyplomami prezydenta Torunia, złotymi i srebrnymi Honorowymi Odznakami ZG PTTK oraz dyplomami ZG PTTK, Oddziału Przewodnickiego i koła (łącznie 45). Ponadto Koło Przewodników PTTK w Toruniu uhonorowano Dyplomem Ministra Gospodarki "Za Zasługi dla Turystyki" oraz listami uznania od władz miejskich i wojewódzkich. Członkowie koła otrzymali również wiele wspaniałych, z serca płynących życzeń od koleżanek i kolegów z całej Polski.

Z inicjatywy Koła Przewodników PTTK w Toruniu Zarząd Główny PTTK wyróżnił Medalem za Pomoc i Współpracę Urząd Miasta Torunia, Fabrykę Cukierniczą "Kopernik" SA, Muzeum Okręgowe, Towarzystwo Miłośników Torunia oraz Dyplomem za Pomoc i Współdziałanie - Zakład Gospodarki Mieszkaniowej.


Piwnica ze sklepieniem gotyckim wspartym na kamiennych kolumnach
w zamku w Radzyniu Chełmińskim

A wieczorem w Forcie IV zasiedliśmy do uroczystej urodzinowej kolacji ze wspaniałym czteropiętrowym tortem z napisem przypominającym o 50-leciu koła. Był to czas towarzyskich rozmów, wspólnych śpiewów, zawiązywania przyjaźni, dzielenia się doświadczeniem i indywidualnych wystąpień.

Trzeciego dnia z rana uczestniczyliśmy w mszy św. dziękczynnej w Katedrze św. Janów. Była też chwila zadumy nad tymi, którzy odeszli spośród nas. Potem krótkie zwiedzanie m.in. gotyckiego kościoła Najświętszej Marii Panny, w którym znajduje się mauzoleum Anny Wazówny, pani na Brodnicy i Golubiu, ufundowane przez króla Władysława IV. Anna Wazówna (siostra króla Zygmunta III) powinna spocząć na Wawelu, gdyż wywodziła się z królewskiego rodu, lecz przeszkodą stały się różnice wyznaniowe i dlatego dla Anny Wawel był zamknięty. Chętni mieli jeszcze możliwość zwiedzenia Fortu IV (jednego z 15 XIX-wiecznych fortów otaczających miasto pasem umocnień zewnętrznych) lub Katolickiego Radia Maryja, które swoją działalność ewangelizacyjną rozpoczęło w roku 1991. Jego całodobowy program oparty jest na trzech nurtach: modlitwy, katechezy i kontaktu ze słuchaczami. Słyszane jest w Polsce i poza granicami kraju.


Uroczysta kolacja w Forcie IV

Po obiedzie nadszedł czas rozstania. Wszędzie słychać: dziękujemy i zapraszamy, a echo długo jeszcze niesie te piękne słowa. Spotkamy się prawdopodobnie na kolejnym jubileuszu, a na pewno na turystycznym szlaku.

Wierzę, że nasze święto dzięki bogatemu programowi przyniosło nie tylko korzyści w zakresie wiedzy przewodnickiej, ale poruszyło serca i skłoniło do głębokich, różnorodnych refleksji. Umocniło też serdeczne więzi między uczestnikami jubileuszowych obchodów. Jestem przekonana, że 50-letnia tradycja mobilizuje członków koła i klubu do dalszej, służącej turystom i miastu działalności, a innych zachęca do przyłączenia się do nas.

Halina Mazurkiewicz

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT