PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (9)/2003
ISSN 1642-0853

Szlakowe forum w Ministerstwie Gospodarki


3 grudnia 2002 roku Departament Turystyki Ministerstwa Gospodarki zorganizował ogólnopolskie forum poświęcone organizacji, funkcjonowaniu i konserwacji wszystkich rodzajów szlaków turystycznych w Polsce.

Dla naszego towarzystwa miała ta konferencja znaczenie wyjątkowe, gdyż licząca ponad 54.000 km sieć szlaków pieszych, górskich, narciarskich, rowerowych, jeździeckich i kajakowych należy do najważniejszych elementów zagospodarowania terenu, a pozostaje pod naszą bezpośrednią PTTK-owską opieką. Jeśli chodzi o dynamiczny rozwój sieci szlaków turystycznych, szczególnie dużo wydarzyło się w ostatnich latach. Myślę tutaj o niezliczonych inicjatywach organów samorządowych (głównie gmin), regionalnych stowarzyszeń i związków, parków narodowych i parków krajobrazowych.

Ministerstwo Gospodarki, a ściślej prowadząca forum dyrektor Departamentu Turystyki MG Małgorzata Mika-Bryska, postawiła przed zebranymi jako zadanie najważniejsze próbę przedyskutowania, a następnie wypracowania jednolitego systemu tworzenia, funkcjonowania i konserwacji wszystkich szlaków turystycznych w Polsce.

W zaproszeniu i zaproponowanym programie forum resort zwracał uwagę, że rządowy program "Strategia rozwoju turystyki w latach 2001-2006" zakłada przede wszystkim poprawę konkurencyjności polskiej oferty turystycznej na forum międzynarodowym i krajowym. Szlaki turystyczne mają tu znaczenie kluczowe, zarówno jako trasy o wysokich walorach zdrowotnych, poznawczych i krajoznawczych, jak i drogi wiodące ku schroniskom górskim PTTK (i nie tylko PTTK) czy np. jako najistotniejsza baza do zdobywania odznak turystyki kwalifikowanej, w tym przede wszystkim Górskiej Odznaki Turystycznej oraz Odznaki Turystyki Pieszej. W sensie międzynarodowym nasze szlaki turystyczne w górach już obecnie stanowią część międzynarodowego układu szlaków dalekobieżnych, sprawy wielce istotnej w bliskiej perspektywie przyłączenia Polski do międzynarodowej społeczności europejskiej. Akcentowano pilną konieczność czytelnych unormowań prawnych dla szlaków oraz udoskonalania programów szkoleniowych dla kadry znakarzy.


Na Kondratowej

Wśród 48 instytucji, urzędów oraz stowarzyszeń na forum została zaproszona delegacja ZG PTTK oraz dziesięciu oddziałów PTTK, które bezpośrednio od resortu dostały środki finansowe na utrzymanie swoich szlaków. Delegacji PTTK przewodniczyli: sekretarz generalny ZG PTTK Andrzej Gordon oraz jego zastępca Ryszard Kunce. W składzie: dyrektor Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK Zbigniew Kresek, wiceprzewodniczący Komisji: Turystyki Górskiej Andrzej Matuszczyk, Turystyki Pieszej Konrad Bielecki, Turystyki Kolarskiej Zbigniew Boroński, Turystyki Kajakowej Marek Lityński, przewodniczący Komisji Turystyki Jeździeckiej Marek Krzemień oraz szef Porozumienia Zachodniopomorskich Oddziałów PTTK Jerzy Winsze.

Szlaki turystyczne powinny być bezpieczne dla wędrujących po nich turystów oraz w sposób możliwie optymalny odwzorowywać literaturę górską i kartografię turystyczną. Zadbane i dobrze wyposażone szlaki to również promocja terenu na wysokim poziomie.

Tradycje i doświadczenia w programowaniu, wytyczaniu i odnawianiu szlaków przez PTTK sięgają ponad 100 lat. Przez ten długi okres potrafiliśmy wypracować skuteczny i sprawdzony system organizacyjny, udało się wyszkolić fachową kadrę oraz w ciągu ostatniego okresu przygotować podstawy do opracowania centralnego komputerowego rejestru szlaków. Prace znakarskie są prowadzone w oparciu o instrukcję wydaną w 1998 roku przez ZG PTTK. Żadna gmina, stowarzyszenie czy inna organizacja nie posiada w tematyce szlaków takiego dorobku programowego i szkoleniowego.

Ponieważ problem statusu prawnego znaku oraz szlaku turystycznego, a również resortowego uprawomocnienia prawideł metodyki nigdy nie doczekał się komplementarnych opracowań, należy to uczynić obecnie, i to jak najprędzej.

Wspomniane tematy wielokrotnie przewijały się w dyskusji na konferencji, co jako pracownik i działacz PTTK zauważam ze szczególnym uznaniem, z jednoznacznym wskazaniem na PTTK, jako głównego znawcę i najbardziej fachową organizację w szlakowej problematyce. Trzeba podkreślić, że pełne uznanie dla PTTK za dotychczasowe utrzymanie szlaków, ewidencję i opiekę nad nimi wyraziły urzędy marszałkowskie, parki narodowe, przedstawiciele gmin oraz regionalnych stowarzyszeń.

Zdołano także omówić i uściślić tematy bardzo szczegółowe, jak tryb i terminy prowadzenia prac łącznie z ich rozliczaniem czy dopuszczanie pewnych, a koniecznych ze względu na ciągłe zmiany w terenie, różnic pomiędzy planami znakowania a późniejszą ich realizacją.

W Ministerstwie Gospodarki będzie powołany specjalny zespół do przygotowania nowych unormowań prawnych i projektów odpowiednich rozporządzeń resortowych. Mamy nadzieję, że ze znaczącym udziałem przedstawicieli PTTK.

Wydaje się to konieczne, tym bardziej że poczynając od 2004 roku całość finansowania prac na szlakach turystycznych mają przejmować urzędy marszałkowskie w poszczególnych województwach. Czeka nas więc deglomeracja niezmiernie skomplikowanego problemu, co utrudniają dodatkowo niezależne sieci szlaków gminnych oraz szlaków turystycznych oznakowanych przez inne organizacje lub stowarzyszenia.

Z naszej kadry znakarskiej (przewidywanej do upaństwowienia z utrzymaniem pełnego merytorycznego nadzoru przez PTTK) zostaną wytypowani tzw. rzeczoznawcy od szlaków, z uprawnieniami koordynowania tych zagadnień także poza PTTK. Przewidywane jest również coraz pełniejsze uwzględnianie aktualnej sieci szlaków w planach przestrzennego zagospodarowania gmin.

Najważniejsza przy dalszym rozważaniu tematyki szlaków powinna być pamięć o ich podstawowych funkcjach: uczyć, wychowywać, pokazywać piękno naszego kraju - dla całego społeczeństwa.

Wyniki szlakowego forum, a zwłaszcza deklaracja Ministerstwa Gospodarki co do unormowań prawnych i związanych z nimi działań, pozwalają patrzeć w przyszłość z ostrożnym optymizmem. Jesteśmy wdzięczni, że Departament Turystyki zorganizował to forum i mamy nadzieję, że jego efekty będą dobrze służyły przyszłości szlaków turystycznych w Polsce.

Andrzej Matuszczyk
zdjęcie: Halina Drabik-Ziegler

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT