PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (9)/2003
ISSN 1642-0853

Oddział PTT/PTTK w Gorlicach
70 lat pracy i działalności


Do jubilatów wśród naszych oddziałów PTTK dołączyły 29 listopada 2002 roku Gorlice. Beskid Niski i jego pogranicze z Pogórzem Ciężkowickim to teren specyficznie wartościowy pod względem historycznym, architektury sakralnej i ludowej, to ziemie o krajobrazie całkiem odmiennym niż większa część Beskidów, to okolice dawno temu wybrane przez Wacława Potockiego, Wincentego Pola, Ignacego Łukasiewicza.

Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, zafascynowane w sposób szczególny Beskidem Niskim, od początku lat 30. XX w. również tutaj zaczęło tworzyć swoje organizacyjne struktury. Rolę inicjującą pełniło środowisko nauczycieli i akademików, w tym m.in.: Adam Wójcik, Witold Tokarski, Władysław Kosiba i Aleksander Szloch. Około 30 osób zgromadziło się na organizacyjnym zebraniu w 1931 roku, powołując pierwszy Zarząd Oddziału Gorlickiego: prezes Jan Dziopek, wiceprezes Jakub Mikołajczyk, sekretarz Jan Kosiba, członkowie: Tadeusz Abratowski, Franciszek Rządca, Aleksander Świrad, Stanisław Zabierowski.


Grażyna Orlewicz z Koła PTTK nr 2
prezentuje upominek dla jubilata

Rejestracja statutu przez Zarząd Główny PTT w Krakowie w 1932 roku oznacza faktyczny i zarazem formalny początek działalności. Pierwszymi celami i kierunkami pracy Oddziału PTT w Gorlicach było pozyskiwanie nowych członków, organizacja wycieczek turystyczno-krajoznawczych na obszarze od Przełęczy Tylickiej do Przełęczy Dukielskiej wraz z wytyczaniem i oznakowaniem tras turystycznych, opracowanie planu budowy schronisk w Beskidzie Niskim oraz działalność popularnonaukowa, wydawnicza, odczyty itp. Zakres prac oddziału poszerzają jego delegatury w Gliniku Mariampolskim, Wysowej, Bieczu i Jaśle.

To dzięki Gorlickiemu Oddziałowi PTT wykupione zostało 7 ha gruntów na grzbiecie Magury Wątkowskiej celem utworzenia tam rezerwatu skalnego Kornuty. W 1938 roku był gotowy pierwszy plan turystycznego zagospodarowania w Beskidzie Niskim, uwzględniający sieć schronisk turystycznych, m.in. na Magurze Małastowskiej, Wysowej, Magurze Wątkowskiej oraz w rejonie Przełęczy Majdan.


Przedstawiciel władz miasta skład oddziałowi życzenia.
Z lewej dyrektor biura - Mieczysław Cyrkowicz i prezes oddziału - Jerzy Forczek

Po II wojnie światowej dzięki wysiłkom m.in. Jana Dziopka i Walerego Goetla już 14 marca 1948 roku reaktywowano oddział gorlicki. Wkrótce po zjeździe zjednoczeniowym PTT i PTK (21 kwietnia 1951 roku) Oddział PTTK w Gorlicach zawiązał się we wrześniu 1952 roku komitet budowy schroniska turystycznego na Magurze Małastowskiej, z trudnym do przecenienia wkładem Stanisława Gabryela, jednego z nestorów turystyki na ziemi gorlickiej. 6 marca 1955 roku obiekt oddano do użytku turystom, a na 50-lecie Oddziału PTTK w Gorlicach nadano mu imię Stanisława Gabryela. Drugi górski obiekt w sąsiedztwie Magury Małastowskiej - schronisko-bacówka PTTK w Bartnem - otwarty został w roku 1977.

W międzyczasie rozwijana była intensywnie sieć szlaków turystycznych w tej części Beskidu Gorlickiego oraz działały stacje turystyczne PTTK m.in. w Wysowej i Bartnem. W lipcu 1955 roku Oddział PTTK w Gorlicach otworzył muzeum regionalne w zabytkowym budynku przy ul. Wąskiej, do której to posesji nabył prawo wieczystego użytkowania (największe zasługi położyli tutaj Alfred Wacławski, Stanisław Gabryel i Józef Barut).

Aktualnie placówka, aktywnie wspierana przez Urząd Miejski w Gorlicach, posiada 12 sal wystawowych, pięć stałych ekspozycji, 7863 eksponaty oraz 59 depozytów w czterech działach. Od roku 1962 bogatą i wszechstronną ofertą dysponuje Biuro Obsługi Ruchu Turystycznego PTTK, przede wszystkim organizujące wycieczki krajoznawcze na zamówienie zakładów pracy oraz szkół.

W oddziale gorlickim pracuje sześć komisji turystyki kwalifikowanej: Komisja Turystyki Górskiej, Komisja Krajoznawcza, Komisja Opieki nad Zabytkami, Komisja Ochrony Przyrody, Komisja Przewodnicka i Komisja Młodzieżowa.

Za czasów prezesury Tadeusza Wszołka, w 1986 roku, oddział zakupił budynek przy ul. Piłsudskiego 6, gdzie aktualnie mieszczą się: BORT PTTK, restauracja PTTK, pokoje gościnne dla 30 osób oraz Niepubliczna Szkoła Komputerowa prowadzona przez PTTK. Wszystkie powyższe funkcje i rodzaje działalności umożliwiły uzyskanie w 1991 roku osobowości prawnej, która zapewniła samodzielność organizacyjno-prawną, finansową oraz gospodarczą.

Oddział PTTK w Gorlicach jest jednym z nielicznych w Polsce prowadzącym samodzielnie bazę noclegową w górach (od 1996 roku schronisko PTTK na Magurze Małastowskiej, od 1997 - schronisko-bacówka PTTK w Bartnem).

Dużą pracowitością i inwencją wykazują się koła Oddziału Gorlickiego PTI’K, w tym szczególnie Koło nr 2 pracujące przy szkole podstawowej nr l w Grybowie. Mrówcza praca z młodzieżą opiekunek tego koła Grażyny Orlewicz i Barbary Obrzut wyraża się w tak pięknych inicjatywach, jak m.in. organizacja od 2001 roku festiwali piosenki turystycznej.

Już dziesięć lat trwają systematyczne kontakty pomiędzy Oddziałem Gorlickim a Klubem Słowackich Turystów w Bardejowie, czego dowodem są m.in. organizacja wspólnych imprez, znakowanie szlaków oraz inicjowanie otwierania nowych miejsc przekraczania granicy na szlakach w Beskidzie Niskim, pomiędzy Polską a Słowacją (szczególnie znaczący wkład Andrzeja Piecucha). Andrzej Piecuch rozsławia również imię swojego oddziału aktywną pracą wydawniczą na rzecz ziemi gorlickiej (m.in. wydanie interesującej i wartościowej książki "Nad Sękówką").

Oddział PTTK w Gorlicach pozostaje jednym z udziałowców Spółki PTTK Schroniska i Hotele PTTK "Karpaty" z siedzibą w Nowym Sączu, uzyskując ze strony dyrektora tej spółki Jerzego Kalarusa nieocenione doradztwo i pomoc przy prowadzeniu własnej bazy noclegowej.

Komisja Turystyki Górskiej sprawuje nadzór nad dużą siecią ponad 400 km szlaków turystycznych, a oddział dysponuje dużą liczebnie i wysoko kwalifikowaną kadrą przewodników.

Na swoje 70-lecie oddział zrzesza 525 członków w ośmiu kołach, co jak na obecną liczebność oddziałowych społeczności trzeba uznać za wynik bardzo dobry.

Moje osobiste kontakty z jubilatem zaowocowały dotychczas obecnością na wielu gorlickich imprezach, na terenie górskim jakże wyjątkowym, o unikalnej turystycznej atmosferze nie wspominając. Również w czasie opracowywania przewodnika po Pogórzu Karpackim w połowie lat 90. (ściślej przy jego części dotyczącej Pogórza Ciężkowickiego) uzyskałem od życzliwych gorliczan wiele interesujących materiałów i wskazówek. Romantycznym wspomnieniem dokonań oddziału z lat minionych była okolicznościowa wystawa urządzona we wnętrzach muzeum.

Jak każdemu jubileuszowi, także i temu towarzyszyły liczne dowody pamięci o gorlickim oddziale i tutejszych działaczach społecznych spod znaku PTT i PTTK. Burmistrz Gorlic ufundował okolicznościowy puchar, dołączając pamiątkowy adres. Członek ZG PTTK i dyrektor Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK Zbigniew Kresek przekazał życzenia oraz puchar od prezesa ZG PTTK Janusza Zdebskiego. List gratulacyjny i okolicznościowe upominki przekazali: przedstawiciel powiatu gorlickiego, Grażyna Orlewicz w imieniu Koła PTTK nr 2, przedstawiciele Oddziału PTTK "Beskid" w Nowym Sączu, delegacja Klubu Słowackich Turystów z Bardejowa oraz poseł na Sejm RP z Gorlic Jan Knapik. Seniora gorlickiego środowiska PTT/PTTK Jerzego Zabierowskiego uhonorowano medalem 50-lecia PTTK.

Najwyższe odznaczenia Towarzystwa odebrali: Złote Honorowe Odznaki PTTK - Andrzej Piecuch i Władysław Śliwa, Srebrne Odznaki Honorowe PTTK - Przemysław Angryk, Tadeusz Kiwacz, Stefan Ptak, Adam Harkawy, Krzysztof Latasiewicz i Wiesław Budzioch. Srebrną Odznakę za zasługi w pracy wśród młodzieży przyznano Grażynie Orlewicz. Ponadto grupa gorlickich działaczy otrzymała dyplomy PTTK za upowszechnianie turystyki i krajoznawstwa oraz dyplomy Zarządu Oddziału PTTK w Gorlicach.

Niezwykle oryginalne dyplomy w postaci drewnianych plakietek z wygrawerowaną treścią otrzymali od burmistrza Gorlic: Jerzy Forczek, Przemysław Angryk, Mieczysław Cyrkowicz, Tadeusz Ćwiklik, Krzysztof Latasiewicz, Grażyna Orlewicz, Barbara Obrzut, Andrzej Piecuch, Tadeusz Wszołek, Zdzisław Potocki oraz Klub Słowackich Turystów z Bardejowa.

Andrzej Matuszczyk

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT