PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (9)/2003
ISSN 1642-0853

Kierunek: Oddziały PTTK!!!


15 grudnia 2002 roku odbyło się w Warszawie posiedzenie Zarządu Głównego PTTK, podczas którego Zarząd Główny podjął uchwałę nr 79/XV/2002 w sprawie rozwoju oddziałów PTTK - głównego ogniwa działalności Towarzystwa. W uchwale tej Zarząd Główny PTTK stwierdza, że w celu wyspecjalizowania kierunków dalszej pomocy oddziałom koniecznym jest dokonanie przeglądu sfer działalności oraz potencjału kadrowego, programowego i ekonomicznego oddziałów PTTK.

Zarząd Główny zobowiązał Prezydium ZG PTTK do przedstawienia Zarządowi Głównemu do końca półrocza br. wyników przeglądu oraz diagnozy stanu oddziałów oraz określenia możliwie najwłaściwszych kierunków i form pomocy oddziałom jako rozstrzygnięć mających znaczenie w dłuższej perspektywie czasowej. Zdaniem Zarządu Głównego powinny to być rozstrzygnięcia, które z jednej strony przeciwdziałać będą zagrożeniom, z drugiej zaś będą szansą na umocnienie działalności oddziałów, a tym samym całego Towarzystwa.

Przystępując do realizacji ustaleń wynikających z wymienionej uchwały, prezes towarzystwa wraz z sekretarzem generalnym ZG PTTK z upoważnienia Prezydium ZG PTTK, skierowali do zarządów wszystkich oddziałów PTTK w kraju "Ankietę informacyjną", której analiza po wypełnieniu przez oddziały pozwoli Zarządowi Głównemu poszerzyć wiedzę o aktualnym stanie i sytuacji oddziałów.

Pytania obejmują przede wszystkim te sfery działalności, które nie były dotychczas objęte sprawozdawczością Zarządu Głównego, a dotyczą lokalu - siedziby władz oddziału i Biura Obsługi Ruchu Turystycznego, wyposażenia tych lokali w sprzęt techniczny, kadry zatrudnionej w oddziale i jej przygotowania do realizacji zadań Towarzystwa ze szczególnym uwzględnieniem zadań gospodarczych, przedmiotu działalności gospodarczej oddziału wg klasyfikacji PKD, produktu turystycznego wypracowanego i wypromowanego przez oddział na rynku turystycznym, majątku trwałego będącego we władaniu oddziału i jego statusu prawnego oraz form ubezpieczenia tego majątku, a także aktualnej kondycji finansowej oddziału.

Spodziewamy się także, że Oddziały odpowiedzą na pytanie, jakie są faktyczne przyczyny małego zainteresowania oddziałów utworzoną dużym wysiłkiem (także finansowym) Zarządu Głównego i Zespołu ds. Działalności Gospodarczej Oddziałów PTTK Ogólnopolską Siecią Sprzedaży Produktu Turystycznego PTTK.

Statystyka

6 marca 2003 roku Towarzystwo zamknęło sprawozdanie zbiorcze (TK-O) z działalności organizacyjnej i programowej Towarzystwa za rok 2002 opracowane na podstawie sprawozdań z 339 oddziałów PTTK tj. z 97% oddziałów działających w strukturze Towarzystwa.

Wiemy już, że rok 2002 nie był dla Towarzystwa najlepszy. Odnotowaliśmy kolejne zmniejszenie jednostek organizacyjnych. Liczba oddziałów uległa zmniejszeniu o 12, a liczba kół i klubów o 262. Zmniejszenie liczebności Towarzystwa sięga 18%. Liczba członków z opłaconą składką za rok 2002 wynosi 66.463.

Zmniejszenie stanu członków tłumaczymy trwającą ciągle jeszcze wymianą starej legitymacji członka PTTK na nową legitymację - jednocześnie kartę rabatową PTTK, mając nadzieję, że z liczby 22.039 członków z nieopłaconą składką za rok 2002, znacząca ich część dopełni obowiązku jej opłacenia do 31 marca 2003 roku (Art. 16. ust. 1 i 3 Statutu PTTK). Tak duże zmniejszenie liczebności Towarzystwa, w tym aż o 25% w środowisku młodzieży szkolnej, zobowiązuje władze naczelne Towarzystwa, Wojewódzkie Porozumienia Oddziałów PTTK oraz władze poszczególnych oddziałów PTTK do głębszej refleksji i podjęcia działań zapobiegających dalszemu zmniejszaniu się liczby zrzeszonych w PTTK członków.

Zmniejszył się także stan kadry i liczba posiadanych przez kadrę uprawnień. Ma to co prawda bezpośredni związek ze zmniejszeniem się stanu członków, ale faktem jest także, że mniej niż w latach poprzednich zorganizowaliśmy kursów szkoleniowych i mniej nadaliśmy nowych uprawnień kadrze programowej, a przecież to ta właśnie kadra tworzy program, który powinien stanowić zachętę do zrzeszenia się osób w Towarzystwie.

Tylko nieznacznie wzrosła liczba osób uczestniczących w imprezach i wycieczkach turystyki kwalifikowanej (o 1,2 %) przy równoczesnym zachowaniu ich ilości na poziomie roku ubiegłego.

Liczba zdobytych odznak turystyki kwalifikowanej i krajoznawczej wzrosła tylko o 0,17%, a kilometrów znakowanych szlaków przybyło o 1,8%. Szczegółowa analiza dokumentów sprawozdawczych wskazuje, że na 351 oddziałów działających w kraju tylko 162 oddziały prowadziły działalność gospodarczą, w tym 103 posiadały zezwolenia, a 40 działalność gospodarczą zarejestrowały w Rejestrze Przedsiębiorców KRS.

Wiemy, że 60,4% wszystkich oddziałów w naszym Towarzystwie stanowią oddziały, które zrzeszają do 150 członków PTTK. Łącznie w oddziałach tych realizuje swoje zamiłowanie turystyczne 26% członków Towarzystwa. Oddziały zrzeszające od 150 do 500 członków stanowią 27,4% ogólnego stanu. W oddziałach tych zrzeszonych jest 34,7% członków Towarzystwa. W grupie oddziałów od 501 do 900 członków są tylko 23 oddziały (6,5% stanu), a w nich 22,9% ogólnego stanu członków.

Członkostwem powyżej 900 osób legitymuje się 8 oddziałów zrzeszając łącznie 16,3% ogólnego stanu członków. Są to Oddziały PTTK: w Żyrardowie (1706 członków), Stołeczny w Warszawie (1646 członków), Górnośląski w Katowicach (1499 członków), Oddział "Krakowski" (1338 członków), Oddział w Bielsku-Białej (1324 członków), w Golubiu-Dobrzyniu (1234 członków), Miejski w Rzeszowie (1076 członków), "Beskid" w Nowym Sączu (1055 członków).

Wszystkimi formami działalności organizacyjno-programowej oddziały PTTK objęły w roku 2002 ponad 3,5 miliona osób, co jest zmniejszeniem w stosunku do roku 2001 o 5,3%.

Spotkanie wojewódzkich porozumień oddziałów PTTK

15.03.2003 r. odbyło się w Warszawie spotkanie przewodniczących wojewódzkich porozumień oddziałów PTTK z prezesem Towarzystwa Januszem Zdebskim i członkami prezydium Zarządu Głównego. Zebranie prowadził Lech Drożdżyński - wiceprezes ZG PTTK ds. organizacyjnych. L. Drożdżyński zwrócił się do przewodniczących porozumień, by włączyli się do przygotowania czerwcowego plenarnego posiedzenia Zarządu Głównego PTTK w sprawie oddziałów. Poprosił, by wojewódzkie porozumienia wspólnie z oddziałami przeanalizowały dostarczone podczas spotkania przez Biuro ZG PTTK materiały sprawozdawcze, obrazujące wyniki działalności organizacyjno-programowej w roku 2002 w porównaniu do roku 2001, osiągnięte łącznie przez oddziały działające na terenie województwa, jak również przez poszczególne oddziały. Dyskutanci podkreślili, że trzeba dążyć, by w strukturze PTTK funkcjonowały silne oddziały. Zaprezentowano pogląd, że umocnienie oddziałów można osiągnąć m.in. poprzez łączenie słabych oddziałów z mocniejszymi.

Przewodniczących porozumień zapoznano z uchwałą Zarządu Głównego PTTK nr 95/XV/2003 z 15.03.2003r. w sprawie zasad obowiązujących przy łączeniu oddziałów PTTK podkreślając, że Zarząd Główny oczekuje od wojewódzkich porozumień przemyślanych wspólnie z oddziałami propozycji w tym zakresie. Zasięgnięto opinii wojewódzkich porozumień co do 20 oddziałów zagrożonych likwidacją.

Proszono, by wojewódzkie porozumienia udzieliły oddziałom, dotychczas nie zarejestrowanym w Krajowym Rejestrze Sądowym (a jest ich jeszcze ok. 120), pomocy w przebrnięciu przez tą skomplikowaną, ale konieczną procedurę rejestracyjną.

Dużo miejsca podczas spotkania poświęcono potrzebie wznowienia przez oddziały prowadzenia działalności gospodarczej, która powinna przynosić środki finansowe na realizację zadań programowych. Wskazano, że szanse na wznowienie tej działalności daje Ogólnopolska Sieć Sprzedaży Produktu Turystycznego PTTK. Zwrócono się do wojewódzkich porozumień o stworzenie wspólnie z oddziałami regionalnych produktów turystycznych, które można będzie sprzedawać w całym kraju za pośrednictwem PTTK-owskiej sieci.

Wskazano nową szansę na pozyskanie środków finansowych na realizację zadań programowych, którą jest współpraca wojewódzkich porozumień oddziałów PTTK z urzędami marszałkowskimi przy tworzeniu i realizacji zadań wchodzących w zakres strategii rozwoju poszczególnych województw na najbliższe lata. Zwrócono się do wojewódzkich porozumień o podpisanie z urzędami marszałkowskimi "kontraktów-umów", przedmiotem których powinna być współpraca w zakresie rozwijania poprzez turystykę i krajoznawstwo oświaty, kultury, kultury fizycznej, rekreacji oraz ochrony środowiska i zabytków, a szczególnie rozwijanie na terenie województwa turystyki aktywnej. Zwrócono uwagę, że "kontrakt-umowa" podpisywany jest na czas nieokreślony, a zadania szczegółowe przyjmowane są do realizacji na poszczególne lata kalendarzowe i towarzyszy im przyznanie środków finansowych przeznaczonych na ich realizację.

Zwrócono się także do wojewódzkich porozumień oddziałów PTTK, by zainteresowały oddziały PTTK propozycją wprowadzenia Systemu Polskich Bonów Turystycznych, który ma być nową formą finansowania usług turystycznych, w tym wypoczynku wakacyjnego obywateli, oraz sposobem ożywienia gospodarki przez rozwój usług turystycznych. Wdrożenie systemu powinno przyczynić się do wykreowania produktów turystycznych oraz marek turystycznych. System Polskich Bonów Turystycznych ma być oparty głównie na wykorzystaniu środków zgromadzonych w ramach Zakładowych Funduszy Świadczeń Socjalnych na zakup przez pracodawców bonów, którymi pracownicy opłacaliby usługi świadczone w sektorze turystyki przez sieć usługodawców. Projekt systemu zakłada, że emitentem PBT będzie Polska Organizacja Turystyczna, która na podstawie ustawy otrzyma wyłącznie prawo emisji PBT. Dystrybucja PBT ma być powierzona Polskiej Agencji Rozwoju Turystyki (PART), spółce akcyjnej powołanej przez POT. Projekt wprowadzenia Systemu Polskich Bonów Turystycznych to także szansa na ożywienie działalności gospodarczej oddziałów.

Ponadto zapoznano wojewódzkie porozumienia z projektami ustaw o działalności pożytku publicznego i wolontariacie, ustawą o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary oraz projektem kolejnych zmian w ustawie o usługach turystycznych.

Wypowiadający się w dyskusji przewodniczący wojewódzkich porozumień oddziałów PTTK zwrócili uwagę na niską obsadę zawodową w oddziałach i słabą wiedzę, zarówno kadry zawodowej, jak i funkcyjnej z zakresu prowadzenia działalności gospodarczej i ciągle zmieniających się przepisów prawnych normujących tę działalność. Wskazano także na potrzebę szkolenia przede wszystkim pracowników legitymujących się krótkim stażem pracy.

Z zadowoleniem przyjęto propozycję Edwarda Kudelskiego przeprowadzenia na Uniwersytecie Śląskim w Katowicach w lipcu i sierpniu br. cyklu szkoleń dla oddziałów z zakresu obsługi komputera i podstawowych programów komputerowych.

Wskazano na potrzebę szkolenia kadry funkcyjnej oddziałów ze szczególnym uwzględnieniem osób wchodzących w skład oddziałowych komisji rewizyjnych.

Z aprobatą przyjęto informację, że w dniach 4-11 kwietnia br. w obiekcie PTTK na Świętej Katarzynie odbędzie się szkolenie dla kadry finansowo-księgowej Towarzystwa. Do udziału w tym szkoleniu zaproszono z każdego województwa jednego księgowego wytypowanego przez wojewódzkie porozumienie oddziałów. Zapowiedziano szkolenie w Warszawie dla księgowych z oddziałów prowadzących działalność gospodarczą.

Z bloku spraw programowych omówiono i przekazano materiały kierunkowe dotyczące:

- obchodów 130-lecia TT-PTTK 1873-2003,
- obchodów 100-lecia TK,
- ustanowienia roku 2004-2005 Rokiem Schronisk PTTK,
- spotkania turystów w roku 2003 u źródeł polskich rzek.

Na 5 kwietnia br. zaplanowane zostało spotkanie prezydium ZG PTTK z przewodniczącymi Komisji Rad i Zespołów Zarządu Głównego PTTK, podczas którego przedyskutowane zostaną m.in. sprawy dot. koordynacji działalności komisji oddziałowych i klubów przez Komisje Rady i Zespoły ZG PTTK.

Przed nami okres ponad dwóch miesięcy pracy, który powinniśmy jak najlepiej wykorzystać do przygotowania posiedzenia plenarnego Zarządu Głównego PTTK w sprawie oddziałów PTTK, by móc trafnie określić formy i kierunki działań, które pozwolą umocnić oddziały PTTK - główne ogniwa działalności Towarzystwa.

Oczekujemy na "ankiety informacyjne", o wypełnienie których i przekazanie do ZG PTTK zwróciliśmy się do oddziałów. Oczekujemy na wnioski wypracowane wspólnie z oddziałami przez wojewódzkie porozumienia.

Poniżej:
- tabela obrazująca stan organizacyjny, uprawnienia kadry i aktywność programową oddziałów PTTK na terenie poszczególnych województw w roku 2002,
- tekst uchwały Zarządu Głównego PTTK Nr 95/XV/2003 w sprawie zasad obowiązujących przy łączeniu oddziałów PTTK.

Halina Mankiewicz



Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT