PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
2 (10)/2003
ISSN 1642-0853

Turystyczni maratończycy


Audax - nazwa kolarskiego maratonu coraz bardziej popularnego i w naszym kraju wywodzi się z łaciny i oznacza "odważny". Maraton rowerowy, będący bardziej imprezą turystyczną niż wyczynową, znany jest od ponad stu lat. Zainicjowało go w 1897 r. 12 włoskich rowerzystów, którzy postanowili w ciągu jednego dnia pokonać trasę z Rzymu do Neapolu. Jeżeli weźmiemy pod uwagę stan ówczesnych dróg, jakość rowerów i 230-km odległość, to dojdziemy do wniosku, że była to wyprawa faktycznie dla odważnych.

W 1940 r. Henri Desgrande (ten sam, który w 1903 r. wymyślił Tour de France) założył Francuski Klub Audax o profilu turystycznym, organizujący maratony rowerowe. Największym powodzeniem zaczęły się cieszyć wówczas maratony na dystansie 200 km. Rowerzystów przyciągały zasady organizacyjne: najważniejsze było dotarcie do mety, nie zaś kolejność jej przekroczenia. Głównym celem maratonu było i jest sprawdzenie indywidualnej wytrzymałości, toteż nie punktuje się w nim zajętego miejsca ani czasu przejazdu, chociaż zasadą jest, że cyklista musi się zmieścić w limicie czasu. Podczas przejazdu zobowiązany jest też zrobić przerwę na spożycie obiadu i kilka przerw dla odpoczynku.

Klasyczne trasy maratonu kolarskiego Audax wynoszą (w nawiasach podany jest limit czasu na jego pokonanie): 200 km (12 godz.), 300 km (17), 400 km (22), 1000 km (71). U nas w kraju, gdzie głównym organizatorem maratonów jest PTTK, najczęściej pokonuje się trasę 200-kilometrową, chociaż bywają też organizowane na dystansach 100 km i 150 km (limity odpowiednio 6 i 9 godz.).

Pierwszy znany mi maraton krajowy odbył się latem 1979 r. i został zorganizowany przez Turystyczny Klub Kolarski PTTK "Tigris" w Rudzie Śląskiej. Trasa przypadła do gustu uczestnikom; jednym z tych, którzy ją ukończyli w limicie czasu był 55-letni Stefan Krzewiński z klubu "Puławskie Kręciołki". Rok później na Centralnym Zlocie Turystów Kolarzy w Osiecznej k. Leszna 200-kilometrową trasę maratonu pokonało 56 rowerzystów, w tym tak wiekowi, jak 67-letni wówczas mieszkaniec Opola Tadeusz Zerych.

Pod koniec sierpnia 1982 r. wojewódzka komisja turystyki kolarskiej PTTK w Piotrkowie Trybunalskim zorganizowała I Maraton Kolarski "Piotrcovia Audax". Na dystansie 200 km wystartowało i ukończyło go 18 rowerzystów, a w ich gronie Marian Gruchel z Rudy Śląskiej. Podczas 43. Międzynarodowego Rajdu Kolarskiego AIT, który odbył się w lipcu 1986 r. w Rogoźniku, w maratonie na dystansie 200 km wystartowało 135 rowerzystów, a 130 ukończyło w limicie czasu. Z dystansem 300 km zdecydowało się zmierzyć 24 rowerzystów; 16 z nich wróciło z tarczą.

Ostatnio o maratonach Audax słyszymy nieco rzadziej. Na 200-kilometrową trasę w Otmuchowie podczas 42. CZTK wyruszyło 11 osób, w tym jedna niewiasta. Organizatorzy zmierzyli czasy; najlepszy z panów - Eligiusz Jędrysek z Głuchołaz - pokonał dystans w czasie 6 godz. i 43 min; Irina Sokołowa z Permu (Rosja) jechała 9 godz. i 17 min. Audax zamienił się w ostrą rywalizację czasową. Nie wydaje się nam słuszne dokonywanie zmian w zasadniczych postanowieniach regulaminu Audaksu i zamienianie turystycznej, już i tak uciążliwej przejażdżki, w wyścig amatorów o zróżnicowanym przekroju wiekowym. W 1999 r. organizatorzy centralnego zlotu turystów kolarzy w dolinie Policy, konkretnie w Kurnędzu k. Sulejowa, urządzili kolarski maraton, w dostępnych źródłach brak jednakże informacji o dystansie i liczbie uczestników.

Przed nami kolejna próba zorganizowania maratonu, tym razem dla uczestników centralnego zlotu w Ustrzykach Dolnych zaplanowanego na drugą dekadę sierpnia tego roku na dystansie 100 km. Mamy nadzieję, że turystyczna trasa nie przerodzi się w wyścig.

(kot)

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Dariusz Mariusz Zając, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT