PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
2 (10)/2003
ISSN 1642-0853

Lista światowego dziedzictwa kultury UNESCO


Zabytki wpisane na Światową Listę Dziedzictwa Kultury UNESCO (czyli wyspecjalizowanej agendy ONZ do spraw kultury) spotykają się z dużym zainteresowaniem ze strony polskich rowerzystów. Zainteresowanie nie jest bezinteresowne: zgodnie z uchwałą Komisji Turystyki Kolarskiej ZG PTTK z 29 stycznia 2000 r. uznawane są one za obiekty krajoznawcze obowiązujące zdobywających duże stopnie KOT (potocznie zwane niegdyś "zerówkami"). Każdy więc rowerzysta, który zamierza pokusić się o zdobycie dużej srebrnej bądź dużej złotej Kolarskiej Odznaki Turystycznej, zobowiązany jest zwiedzić lub obejrzeć odpowiednio 15 (duża srebrna) i 25 (duża złota) obiektów krajoznawczych oraz trzy i pięć parków narodowych.

UNESCO - Organizacja ONZ ds. Oświaty, Nauki i Kultury - 16 listopada 1972 r. przyjęło specjalną konwencję w sprawie ochrony naturalnego i kulturowego dziedzictwa światowego, w ramach jej wypełniania prowadzony jest rejestr najwybitniejszych zabytków, zespołów i miejsc zabytkowych, pomników przyrody i obszarów chronionych.

Na listę wpisano już 730 obiektów. leżących na ziemiach 125 państw (11 z nich znajduje się na terytorium Polski).

Najwięcej, bo aż 36 obiektów, znajduje się we Włoszech. Są to m.in. rysunki skalne w Valcamonica, Starówka we Florencji, Wenecja wraz z laguną, centrum historyczne Rzymu, kościół i klasztor dominikanów Santa Maria delie Grazie (tam waśnie możemy obejrzeć "Ostatnią wieczerzę" Leonarda da Vinci).

W Hiszpanii jest 35 obiektów, we Francji 29, a w sąsiadujących z nami Niemczech - 27.

Nasz kraj może się poszczycić 11 obiektami; dwa z nich (Białowieski Park Narodowy i Kopalnia Soli w Wieliczce) zaliczane są do kategorii "dziedzictwo natury". Do kategorii "dziedzictwo kultury" postanowieniem UNESCO zaliczono następujące polskie obiekty: Stare Miasto z Wawelem, Kazimierz i Stradom w Krakowie, Stare i Nowe Miasto w Warszawie, Stare Miasto w Zamościu oraz Stare Miasto w Toruniu, krzyżacki zamek w Malborku, ewangelickie kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy na Dolnym Śląsku, architektura manierystyczna i kompleks krajobrazowo-parkowy łącznie z dróżkami pielgrzymkowymi w Kalwarii Zebrzydowskiej, a także dawny obóz koncentracyjny Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

Dodajmy jeszcze, że turysta kolarz po zwiedzeniu lub obejrzeniu któregoś z tych obiektów (leżących na ziemiach polskich), chcąc go zaliczyć na KOT, powinien ten fakt wpisać do książeczki wycieczek kolarskich, przeznaczając na ten cel jedną rubrykę wycieczkową. W miejscu na trasę wycieczki wpisać należy datę, nazwę obiektu i miasto, w rubryce potwierdzeń zaś odcisnąć pieczątkę instytucji w nim się znajdującej bądź zarządzającej obiektem.

Obiekty krajoznawcze i parki narodowe zwiedzane w celu zaliczenia na KOT możemy poznawać zarówno podczas wycieczek rowerowych, jak i innych. Warto pamiętać, a dotyczy to zwłaszcza początkujących turystów kolarzy, że tzw. zerówki, jak i parki narodowe, można po zwiedzeniu wpisywać do książeczki wycieczek już w sytuacji, gdy gromadzimy punkty dopiero na brązowy lub mały srebrny stopień odznaki. Zapisy, poczynione zgodnie z wyżej podaną regułą (jedna kratka na jeden obiekt) będą jak znalazł w przyszłości, gdy zechcemy się ubiegać o przyznanie dużej srebrnej KOT.

Jak już wspomniałem, obiekty światowego dziedzictwa kultury UNESCO leżące na ziemiach Polski znajdują się na liście obiektów krajoznawczych obowiązującej zdobywających duże stopnie KOT. Wspomniana lista aktualnie obejmuje 80 pozycji; ujęto w niej zdecydowaną większość dawnych tzw. zerówek, pomniki historii oraz obiekty promowane przez UNESCO. Aktualny wykaz obiektów, którymi powinni zainteresować się rowerzyści, można znaleźć w internecie (np. pod adresem www.pttkm2.obywatel.pl/zerówki).

Marian Katarski

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Dariusz Mariusz Zając, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT