PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
2 (10)/2003
ISSN 1642-0853

Turyści kolarze - Członkowie Honorowi PTTK


Z licznej rzeszy miłośników turystyki i krajoznawstwa wyróżniającą się grupę stanowią przodownicy - oficerowie turystyki. Przeciętny turysta z przewodnikiem spotyka się najczęściej na wycieczce i przy okazji zdobywania odznak turystycznych. Przewodnik to swego rodzaju mąż zaufania i organizator o najwyższych kwalifikacjach oraz wysokich walorach moralnych i cechach charakteru.

Funkcja przodownika to najwyższy stopień wtajemniczenia w określonej dyscyplinie turystyki kwalifikowanej. Z funkcją tą nie wiążą się żadne korzyści finansowe. Wykonywana przez nich praca jest działalnością społeczną. Cóż więc powoduje, że angażują się w działalność Towarzystwa? Odpowiedź jest prosta: są to pasjonaci, dla których miłość do turystyki i wędrownictwa oraz służenie innym w poznawaniu piękna ojczyzny i świata jest jednym z ważnych, niekiedy najważniejszym sposobem na aktywne życie i życie społecznie pożyteczne. Szkolenie przodowników turystyki kolarskiej rozpoczęło się w PTTK w roku 1953. Legitymację z numerem 1 otrzymał Wacław Górawski z Sopotu. Na przestrzeni minionych lat według stanu na 31 grudnia 2002 r. przeszkolonych zostało 6 700 osób, które uzyskały uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej PTTK. Aktualnie czynnych jest około 1400 przodowników turystyki kolarskiej. Większość to ludzie, którzy poza pracą zawodową i wykonywaniem swych podstawowych obowiązków życiowych czynnie uczestniczą w działalności społecznej w PTTK. Za aktywną działalność społeczną mogą być wyróżnieni honorowymi odznakami, zgodnie z obowiązującym systemem wyróżnień w PTTK. Poza tym mogą być uhonorowani wyróżnieniami resortowymi lub państwowymi. Z grona tych najbardziej zasłużonych przewodników działaczy o wybitnych zasługach dla PTTK oraz turystyki i krajoznawstwa krajowe zjazdy PTTK na przestrzeni minionych 52 lat uhonorowały 234 osoby najwyższym wyróżnieniem w towarzystwie - godnością Członka Honorowego PTTK. W tym szacownym gronie znaleźli się również przodownicy turystyki kolarskiej.


Jerzy Przeździecki
(Archiwum Romana Kościńskiego)

* Jerzy Przeździecki: ur. 26 października 1914 r., zmarł 6 czerwca 1994 r. Honorowy Przodownik Turystyki Kolarskiej nr 213. W 1948 r. wstąpił do Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego. Uprawiał turystykę pieszą, zarówno górską, jak i nizinną, zimą - narciarstwo, ale najbardziej ukochał turystykę kolarską. W 1953 r. rozpoczął działalność w PTTK. W 1958 r. na III Zjeździe Krajowym PTTK został wybrany na sekretarza generalnego Zarządu Głównego PTTK. W latach 1960-1981 był wiceprezesem Zarządu Głównego PTTK. W latach 1981-1985 był członkiem prezydium ZG PTTK. Jednocześnie aktywnie działał w kierownictwie Głównego Komitetu Kultury Fizycznej i Turystyki oraz Głównym Komitecie Turystyki. Z Jerzym Przeździeckim związane są takie inicjatywy, jak: tworzenie pierwszych w Polsce klubów turystycznych, rozwój muzeów i regionalnych pracowni krajoznawczych. W 1958 r. dzięki Jego staraniom Polska jako jedyne państwo dawnego bloku wschodniego stała się członkiem AIT (Alliance Internationale de Tourisme). Jerzy Przeździecki został stałym przedstawicielem ZG PTTK oraz przewodniczącym Regionu I, obejmującego między innymi kraje Europy Środkowo-Wschodniej. W swej współpracy z AIT preferował przede wszystkim turystykę kolarską i doprowadził do organizacji w Polsce dużych międzynarodowych imprez kolarskich, w tym rajdów AIT: Zakopane 1959 r., Ruciane-Nida 1964 r., Sopot - Kamienny Potok 1971 r., Kazimierz Dolny 1977 r., Rogoźnik 1986 r., Wisła 1991 r. Za działalność społeczną i zawodową wielokrotnie uhonorowany wysokimi odznaczeniami, między innymi: Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych, złotą odznaką Zasłużony Działacz Turystyki, Złotą Honorową Odznaką PTTK. IX Krajowy Zjazd PTTK nadał Jerzemu Przeździeckiemu godność Członka Honorowego PTTK. Po otrzymaniu tej godności zorganizował Krąg Członków Honorowych, w którym został wybrany na dziekana. W latach 1981-1985 kierował pracami zespołu zagranicznego PTTK. Jerzy Przeździecki do wszystkich spraw, jakimi się zajmował, wnosił potrzebę odpowiedzialności moralnej i etycznej, był naszym wychowawcą. Takim pamiętamy go my, starzy działacze oraz wszyscy turyści i krajoznawcy, którzy mieli szczęście spotkać Jerzego Przeździeckiego.

* Tadeusz Zerych: ur. 17 września 1913 r., zmarł 1 czerwca 2003 r. Honorowy przodownik turystyki kolarskiej nr 453. Od 1985 r. honorowy przewodniczący Komisji Turystyki Kolarskiej Zarządu Głównego PTTK. Członek PTTK od roku 1955. Nestor turystyki kolarskiej w województwie opolskim. Gorący propagator turystyki kolarskiej w środowisku nauczycieli i młodzieży szkolnej. W czasie wieloletniej działalności społecznej pełnił wiele odpowiedzialnych funkcji w strukturach organizacyjnych PTTK. Inicjator i organizator wielu rajdów i zlotów kolarskich - komandor Międzynarodowego Zlotu Turystów Kolarzy AIT w Pokrzywnej w roku 1996 oraz przewodniczący Centralnego Zlotu Turystów Kolarzy w Otmuchowie Sarnowicach w 1993 r. i komandor XXV jubileuszowego Zlotu Przodowników Turystyki Kolarskiej w 1985 r. Organizator akcji szkoleniowych kadry przodownickiej woj. opolskiego. Krajoznawca, opiekun przyrody i zabytków. Miłośnik Śląska Opolskiego. Autor wielu artykułów o tematyce kolarskiej i krajoznawczej. Wykładowca szkolenia kadr PTTK. Przewodniczący Wojewódzkiej Komisji Turystyki Kolarskiej PTTK w Opolu. Członek Kapituły Odznaczeń ZG PTTK. Członek Centralnego Weryfikatu Odznak KTKol. ZG PTTK. Wieloletni członek Komisji Turystyki Zarządu Głównego PTTK. Za działalność społeczną i zawodową odznaczony między innymi: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, złotą odznaką Zasłużony Działacz Turystyki, odznaką Zasłużony dla rozwoju turystyki na Śląsku Opolskim, Złotą Honorową Odznaką PTTK. Na XI Krajowym Zjeździe PTTK otrzymał godność Członka Honorowego PTTK.


Stoją od lewej: Z. Boroński, T. Zerych, R. Mielnik

R. Mielnik z małżonką na zlocie
PTKol na wyspie Wolin (wł. zdj. Z.Boroński

* Ryszard Mielnik: ur. 16 maja 1924 r., zmarł 17 września 2000 r. Honorowy przodownik turystyki kolarskiej nr 122. Był najstarszym stażem przodownikiem turystyki kolarskiej PTTK. Uprawnienia uzyskał w 1954 r. W PTTK od stycznia 1953 r. Pasjonat turystyki kolarskiej. Pasja i zdolności kierownicze powodowały, że w czasie swej bardzo aktywnej działalności w PTTK pełnił różne funkcje społeczne w strukturach organizacyjnych towarzystwa. W latach 1953-1955 był przewodniczącym Oddziałowej Komisji Turystyki Kolarskiej PTTK w Gliwicach. W latach 1955-1958 był założycielem Komisji Turystyki Kolarskiej przy oddziale PTTK w Kędzierzynie i członkiem Okręgowej Komisji Turystyki Kolarskiej w Opolu. W latach 1958-1960 przewodniczący Komisji Turystyki Kolarskiej przy Oddziale PTTK w Zabrzu i współorganizator Klubu Turystyki Kolarskiej PTTK "Amator" w Zabrzu. W roku 1960 został członkiem Okręgowej Komisji Turystyki Kolarskiej PTTK w Katowicach, od roku 1964 był jej przewodniczącym. W tym samym roku został członkiem Komisji Turystyki Kolarskiej ZG PTTK. Od roku 1974 do śmierci pełnił funkcję wiceprzewodniczącego tej komisji. Na X krajowym zjeździe PTTK został członkiem Plenum Zarządu Głównego PTTK. Był organizatorem i współorganizatorem dziesiątek imprez turystyki kolarskiej w tym: międzynarodowych rajdów kolarskich AIT Zakopane 1959 r., Ruciane-Nida 1964 r., Sopot - Kamienny Potok 1971 r., Kazimierz Dolny nad Wisłą 1977 r., Rogoźnik 1986 r., (komandor rajdu), Wisła 1991 r., Pokrzywna 1996 r. oraz Ogólnopolskiego Zlotu Przodowników Turystyki Kolarskiej PTTK po Ziemi Cieszyńskiej w 1969 r. i wielu centralnych zlotów kolarskich. Organizator szkoleń na uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej. Uczestnik wielu wypraw zagranicznych. Autor publikacji o tematyce kolarskiej i krajoznawstwie. Współautor I i II wydania broszury szkolnej "Vademecum turysty kolarza". Założyciel działu historii hutnictwa w muzeum w Katowicach, organizator wielu wystaw tematycznych z hutnictwa.

Zbieracz pamiątek. Wielokrotnie eksponował swoje prywatne zbiory. Zabiegał o utworzenie w muzeum stałej ekspozycji pamiątek turystyki kolarskiej. Aktywnie zajmował się zagadnieniami tworzenia ścieżek rowerowych. Ryszard Mielnik był zaangażowanym i bardzo pracowitym działaczem. Cechowało Go pogodne usposobienie, umiar i takt. Miał znakomite poczucie humoru, koleżeński stosunek do wszystkich. Cieszył się powszechnym szacunkiem i sympatią. W Jego towarzystwie wszyscy czuli się dobrze i swobodnie. Za swą pracę zawodową i społeczną wielokrotnie odznaczony wysokimi odznaczeniami, w tym między innymi: Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Zasługi ZHP z mieczami, Krzyżem Armii Krajowej, Złotym Krzyżem Zasługi, złotą odznaką Zasłużony w rozwoju woj. katowickiego, złotą odznaką Zasłużony Działacz Turystyki, Złotą Honorową Odznaką PTTK, Odznaką 25 lat w PTTK. Na XII Krajowym zjeździe PTTK Ryszard Mielnik otrzymał godność Członka Honorowego PTTK. Po śmierci Jerzego Przeździeckiego Ryszard Mielnik został wybrany na dziekana Kręgu Członków Honorowych PTTK.

* Barbara Kaczmarek: ur. 28 września 1920 r. Honorowy przodownik turystyki kolarskiej PTTK nr 431. Do PTTK wstąpiła w roku 1960. Uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej uzyskała w roku 1962. W latach 1934-1939 była członkiem szkolnego koła Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w Krotoszynie. W czasie swej wieloletniej działalności zawodowej i społecznej w PTTK pełniła różne odpowiedzialne funkcje. W latach 1960-1964 była kronikarzem w szczecińskim klubie "Wiercipięty". Współzałożycielka Szczecińskiego Turystycznego Klubu Kolarskiego "88" w 1964 r. - początkowo pełniła funkcję sekretarza, obecnie jest honorowym prezesem tego klubu. W latach 1950-1960 była społecznym działaczem kultury. Prowadziła amatorskie zespoły artystyczne i koła zainteresowań, łącząc tę działalność z krajoznawstwem.

Od 1962 r. Barbara Kaczmarek pełniła funkcję przewodniczącej komisji turystyki kolarskiej okręgu, a następnie Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Szczecinie. W kadencjach V, VI, VII, była członkiem Komisji Turystyki Kolarskiej Zarządu Głównego PTTK. Nestorka turystyki kolarskiej PTTK w Szczecinie. W czasie wieloletniej działalności zawodowej i społecznej bezpośrednio uczestniczyła w organizacji setek imprez turystyki kolarskiej w tym między innymi: międzynarodowego rajdu AIT w Kazimierzu Dolnym, Międzynarodowego Rajdu Kolarskiego "Drawno 1990", ogólnopolskich zlotów szkoleniowych przodowników turystyki kolarskiej i centralnych zlotów turystów kolarzy oraz prestiżowych zlotów wojewódzkich, regionalnych, w tym szkoleniowych zlotów przodowników turystyki kolarskiej województwa szczecińskiego. Wychowawczyni młodzieży. Gorąca patriotka ziemi szczecińskiej. Organizatorka wielu kolarskich obozów wędrownych dla młodzieży i członków klubu. Posiada również uprawnienia przodownika turystyki pieszej, instruktora krajoznawstwa Polski, strażnika ochrony pr zyrody. Autorka części krajoznawczych regulaminów imprez turystycznych. Dzięki jej zaangażowaniu szczecińska turystyka do dziś bardzo się rozwija. Barbara Kaczmarek ze wszech miar jest wzorem godnym naśladowania.

Za działalność zawodową i społeczną w PTTK otrzymała liczne wyróżnienia, w tym między innymi: Srebrny Krzyż Zasługi, medal 40-lecia PRL, Medal Edukacji Narodowej, złotą odznakę Zasłużony Działacz Turystyki, złotą odznakę Zasłużony dla PTTK woj. szczecińskiego, złotą odznakę "Zasłużony w pracy PTTK wśród młodzieży", Złotą Honorową Odznakę PTTK, złotą odznakę Zasłużony Pracownik PTTK, odznakę "Gryf Pomorski". Na XII Krajowym Zjeździe PTTK Barbara Kaczmarek otrzymała godność Członka Honorowego PTTK.

* Zbigniew Boroński: ur. 21 sierpnia 1934 r., zamieszkały w Bydgoszczy. Honorowy przodownik turystyki kolarskiej nr 283. Członek PTTK od 1952 r., pełnił wiele funkcji społecznych na różnych szczeblach organizacyjnych towarzystwa, m.in.: członka komisji rewizyjnej i prezesa Klubu Turystów Kolarzy Zarządu Oddziału PTTK w Bydgoszczy, członka i współzałożyciela Okręgowej Turystyki Kolarskiej w Bydgoszczy, założyciela i wieloletniego prezesa Oddziałowej Komisji Turystyczno-Kolarskiej w Inowrocławiu, członka Zarządu Oddziału PTTK: w Inowrocławiu, oddziału przy Zakładach Rowerowych "Romet" w Bydgoszczy, Regionalnego Oddziału PTTK "Szlak Brdy" w Bydgoszczy, wiceprezesa i prezesa Wojewódzkiej Komisji Turystyki Kolarskiej w Bydgoszczy. Od 1985 r. jest członkiem Komisji Turystyki Kolarskiej ZG PTTK, od roku 1995 jest koordynatorem ds. turystyki, tras i szlaków rowerowych, a od 2001 r. wiceprezesem komisji. W okresie swej działalności, współpracując z departamentem ruchu drogowego w Ministerstwie Transportu, opracował wizerunki i doprowadził do zaistnienia w prawie o ruchu drogowym specjalnych znaków drogowych do znakowania turystycznych szlaków rowerowych. Opracował dokumentację i fizycznie oznakował 675 km Międzynarodowej Trasy Rowerowej R-1 na terenie Polski oraz ponad 1000 km szlaków rowerowych w województwach: kujawsko-pomorskim, wielkopolskim, pomorskim, zachodniopomorskim oraz warmińsko-mazurskim. Współpracuje z klubami zagranicznymi, przekazując swoje doświadczenie w znakowaniu i wytyczaniu szlaków i tras rowerowych. Jest autorem i współautorem wielu publikacji na temat turystyki kolarskiej, między innymi: "Przewodnika rowerowego Polska", Studium przebiegu Międzynarodowej Trasy Rowerowej R-1 przez Polskę oraz materiałów krajoznawczych do kilku folderów o tematyce rowerowej - materiałów pomocniczych do szkolenia przodowników i znakarzy. Organizator i współorganizator dziesiątek imprez turystyki kwalifikowanej, w tym między innymi: ogólnopolskich spływów kajakowych: 1953 r. - Brdą, 1954 r. - Wisłą, 1957 r. - Notecią i Wartą; ogólnopolskich zlotów turystów kolarzy: 1956 r. - Tleń, 1965 r. - Szlakami Polski Piastowskiej, Centralnego Zlotu Turystów Kolarzy PTTK - Kręgiel 1989 r.

Zorganizował i był komandorem trzech ogólnopolskich zlotów szkoleniowych przodowników turystyki kolarskiej PTTK: Ziemia Bydgoska - 1986 r., Charzykowy - 1993 r., Piła - 2001 r.; sześciu ogólnopolskich zlotów kolarskich "Szlakami ostatniej szarży ułańskiej" oraz ośmiu "Szlakami zdobywców Wału Pomorskiego". Uczestniczył w serwisowej obsłudze międzynarodowych rajdów AIT: Rogoźnik - 1986 r. i Wisła - 1991 r. Był organizatorem i kierownikiem pięciu grup polskich turystów kolarzy, wyjeżdżających na imprezy międzynarodowe: 1988 r. - Ruzin w CSRS, 1989 r. - Leanyfalu na Węgrzech, 1992 r. - Berlin, 1996 r. - Drezno, 1998 r. - Reding we Francji. W 1992 r. uczestniczył w rajdzie AIT w Vissenbjergu w Danii. Posiada uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej, przodownika turystyki motorowej, znakarza szlaków rowerowych, instruktora krajoznawstwa regionu, wykładowcy szkolenia kadr.

Za bardzo aktywną działalność społeczną odznaczony i wyróżniony między innymi: Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą Honorową Odznaką PTTK, Złotą Odznaką "Zasłużony w pracy PTTK wśród młodzieży", złotą odznaką Zasłużony Działacz Turystyki, srebrną odznaką Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej, honorową nagrodą "Przebiśnieg 97", medalem "Za zasługi dla obronności kraju", medalem 50-lecia PTTK i innymi. Na XV Krajowym Zjeździe PTTK Zbigniew Boroński otrzymał godność Członka Honorowego PTTK.

* Stanisław Radomski: ur. 23 stycznia 1934 r. mieszkający w Gliwicach. Honorowy przodownik turystyki kolarskiej nr 342. Od 1955 r. w PTTK. Członek założyciel i wieloletni działacz Turystycznego Klubu Kolarskiego im. Władysława Huzy przy Oddziale Gliwickim PTTK, pełniący w nim szereg funkcji, także prezesa. Aktywnie uczestniczy w pracach oddziału PTTK w Gliwicach. Pełnił również wiele odpowiedzialnych funkcji społecznych we władzach wojewódzkich PTTK, w tym między innymi przewodniczącego komisji turystyki kolarskiej. Z jego inicjatywy po rozwiązaniu zarządów wojewódzkich w 1991 r. powołano pierwszą w kraju Regionalną Radę Turystyki, której jest przewodniczącym. Organizator wielu imprez o zasięgu lokalnym, wojewódzkim i centralnym, takich jak: Rajd Młodzieży, Rajd Nocny, Rajd Kolekcjonerów, Klubowy Zlot Przodowników, Ogólnopolski Rajd Wakacyjny, Rajd Szlakiem Władysława Huzy i innych. Współorganizator konkursów o tytuł najaktywniejszego turysty, najaktywniejszego przodownika turystyki kolarskiej, najaktywniejszej sekcji, które przyczyniły się do rozwoju turystyki kolarskiej i uaktywnienia członków PTTK. Przyczynił się do powstania nowych klubów oraz do zintegrowania środowiska kolarskiego w województwie śląskim. Przez trzy kadencje pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Komisji Kolarskiej ZG PTTK. Współorganizator międzynarodowych rajdów kolarskich AIT w latach: 1964 - Ruciane-Nida, 1977 - Kazimierz Dolny, 1986 - Rogoźnik oraz innych imprez centralnych i ogólnopolskich. Kierownik, wykładowca i organizator kursów na uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej. Autor kilku opracowań z zakresu turystyki kolarskiej i krajoznawstwa. Od roku 1997 jest członkiem głównego sądu koleżeńskiego. Posiada uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej, przodownika turystyki pieszej, instruktora krajoznawstwa Polski, wykładowcy szkolenia kadr. Za bardzo aktywną pracę społeczną odznaczony i wyróżniony: Srebrnym Krzyżem Zasługi, złotą odznaką Zasłużony Działacz Turystyki, srebrną odznaką Zasłużony Działacz Kultury Fizycznej i Turystyki, złotą odznaką "Za zasługi dla wojewóztwa katowickiego", medalem 100-lecia Turystyki Polskiej, medalem 50-lecia PTTK i innymi.

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Dariusz Mariusz Zając, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT