PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
2 (10)/2003
ISSN 1642-0853

Rowerowe kółko historyczne


Każdy coś z atrakcji znajdzie
Na kolarskim naszym rajdzie
Jeden punkty i odznaki
Drugi "gumy" i siniaki

(autor nieznany; maksyma
ogłoszona na jednym z CZTK)

Kolarstwo turystyczne pod PTTK-owską flagą uprawiane jest od wiosny roku 1952; od tego też mniej więcej czasu zdobywane są Kolarskie Odznaki Turystyczne (KOT). Pomysł z ustanowieniem KOT, mającej na celu zachęcenie cyklistów do rekreacyjnego, ale jednocześnie i poznawczego wykorzystywania jednośladu, padł na podatny grunt. W okresie pierwszych 15 lat funkcjonowania trzystopniowej odznaki ówczesne referaty weryfikacyjne przyznały 10 226 KOT (8 703 brązowych, 1 151 srebrnych i 412 złotych).

Jak wyglądała statystyka zdobywania KOT w pierwszym 15-leciu? Przodowały dwa województwa: łódzkie (2 815 odznak) i katowickie (2 471), które wyprzedzały województwa: poznańskie (1 372) i wrocławskie (1 008) oraz w istotny sposób dystansowały trzy następne województwa: bydgoskie (772 odznaki), gdańskie (485) i szczecińskie (400 KOT). Niestety, nie wiemy, ile KOT-ów zdobyli rowerzyści Warmii i Mazur, Kielecczyzny, Mazowsza czy też stanowiącej samodzielny okręg Warszawy, bowiem przewodniczący tamtejszych okręgowych komisji turystyki kolarskiej PTTK zbagatelizowali ankietę i nie nadesłali stosownych informacji.

W przytoczonej statystyce ujęto tylko trzy najniższe stopnie KOT, bowiem tyle ich początkowo było. Już jednak w 1962 r. wachlarz KOT-ów został rozbudowany o dalsze dwie odznaki: duża srebrna i duża złota, które początkowo nadawane były przez Centralny Referat Weryfikacyjny. W okresie pierwszych dziesięciu lat istnienia dużych KOT-ów przyznano 92 duże srebrne i 53 duże złote. Pierwszymi, których klapy turystycznych kangurek ozdobiły duże srebrne KOT, byli: Tadeusz Maćkowiak (Łódź), Jerzy Klamann (Łódź) i Ryszard Mielnik (Katowice); duże złote zaś: Henryk Ginter (Wołomin), Stanisław Rutkowski (Warszawa) i Jerzy Klamann.

Rychło jednak się okazało, że rowerzyści zdobyli i te stopnie odznaki. Aby wypełnić kolejną lukę, 1 stycznia 1972 r. wprowadzono najwyższy KOT - za wytrwałość. Pierwsze odznaki tej serii uroczyście wręczono w 1980 r. Otrzymało je wówczas dziewięciu najbardziej wytrwałych rowerzystów, a w ich gronie jako pierwsi: nr 1 - Ryszard Mielnik, nr 2 - Stanisław Radomski (Gliwice), nr 3 - Tadeusz Maćkowiak, nr 4 - Tadeusz Zerych (Opole) oraz nr 5 - Barbara Kaczmarek (Szczecin). Historyczną ciekawostką może być fakt, że czworo z nich stosownymi uchwałami Zjazdów Krajowych PTTK otrzymało godność honorowych członków naszego towarzystwa. Okazali się nie tylko wytrwałymi w działalności przodownickiej na niwie turystyki kolarskiej, ale i w pełni zasługującymi na miano najbardziej zasłużonych w 50-letniej historii Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.

Obecnie gama odznak wydaje się być niekompletna. Co pewien czas na adres Komisji Turystyki Kolarskiej ZG PTTK trafiają wnioski rowerzystów, by ustanowić dodatkowy stopień - duży brązowy KOT. Czy i kiedy dojdzie do jego wprowadzenia, trudno wyrokować.

Marian Kotarski

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Dariusz Mariusz Zając, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT