PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
2 (10)/2003
ISSN 1642-0853

Początki turystyki kolarskiej PTTK w Tarnowskich Górach


Oddział PTTK w Tarnowskich Górach powstał w październiku 1951 r., a tworzyli go głównie turyści górscy i krajoznawcy, o kolarzach było cicho.

W celu spopularyzowania turystyki kolarskiej w Tarnowskich Górach Okręgowa Komisja Turystyki Kolarskiej PTTK w Katowicach wspólnie z działaczami Oddziału PTTK Zawiercie i w porozumieniu z Oddziałem PTTK Tarnowskie Góry zorganizowali I Zlot Turystów Kolarzy z okazji "Dni Gwarków" w 1958 r. W tej pierwszej imprezie turystycznej zorganizowanej w Tarnowskich Górach wzięło udział 57. turystów kolarzy. W organizację imprezy zaangażowali się Ryszard Mielnik i Rudolf Harasymowicz z Komisji Okręgowej, niestety, obaj już nieżyjący, a późniejsi członkowie honorowi Klubu Turystyki Rowerowej PTTK "Jutrzenka" Tarnowskie Góry.

"Dni Gwarków" były głośną na Śląsku imprezą kulturalno-historyczną. Zachwyt powodował historyczny pochód ulicami miasta, były też występy zespołów artystycznych, zabawy i wiele innych atrakcji. Ten pierwszy zorganizowany zlot dał początek zainteresowaniom turystyki kolarskiej w Tarnowskich Górach. W roku 1959 następuje więc organizacja II Zlotu na "Dni Gwarków", do którego organizacji włączają się już turyści oddziału tarnogórskiego. W roku 1960 zaś przy Miejskim Kole nr 1 powstaje sekcja kolarska, a jej aktywnymi członkami są: Alfred Ordon, Hubert Kaczmarczyk, Brygida Skop, Krystyna Markiewicz, Henryk Skop. Alfred Ordon został w 1960 r. przewodniczącym powstałej Komisji Turystyki Kolarskiej PTTK Oddziału Tarnogórskiego. Tego samego roku na Walnym Zjeździe Oddziału Alfred Ordon i Hubert Kaczmarczyk zostali wybrani do zarządu oddziału. Członkowie sekcji kolarskiej w 1960 r. już samodzielnie zorganizowali III Zlot Turystów Kolarzy na "Dni Gwarków", a także w latach następnych. W 1961 r. do sekcji kolarskiej koła nr 1 dołączył Henryk Biały wraz z żoną Olgą. Rok 1962 zaznaczył się ożywioną działalnością w turystyce kolarskiej. Sześć osób uczestniczyło w IV Ogólnopolskim Zlocie Turystów Kolejarzy w Rucianym i taka sama liczba w XI Ogólnopolskim Rajdzie Kolarskim nad jez. Stoki k. Międzyrzecza. Członkowie sekcji uczestniczyli w następnych dziesięciu imprezach turystycznych i zorganizowali 20 wycieczek kolarskich, w których uczestniczyło ponad 200 osób. Odbył się też dwudniowy V Zlot Turystów Kolarzy na "Dni Gwarków" w dzielnicy Lasowice przy Szkole Podstawowej nr 5.

Alfred Ordon i Hubert Kaczmarczyk w 1963 r. uzyskali uprawnienia przodowników turystyki kolarskiej PTTK, Alfred Ordon numer 478, a Hubert Kaczmarczyk nr 480.

Niestety, w 1965 r. następuje kryzys w turystyce kolarskiej oddziału tarnogórskiego, spowodowany rezygnacją z dalszej działalności i odejściem Alfreda Ordona oraz Huberta Kaczmarczyka, a także innych osób. Pozostali jednak Henryk Biały z żoną Olgą i to oni podjęli się dalszej działalności. W 1965 r. przy współudziale członków komisji pieszej, motorowej i speleologii zorganizowano kolejny VIII Zlot na "Dni Gwarków", w którym uczestniczyło 311 turystów. W tym samym 1965 r. Henryk Biały został przewodniczącym sekcji kolarskiej koła nr 1 a także przewodniczącym Komisji Turystyki Kolarskiej PTTK Oddziału Tarnogórskiego. Na odbytym w 1966 r. Walnym Zjeździe Oddziału Henryk Biały został wybrany na członka zarządu oddziału. W zjeździe tym brali również udział członkowie Turystycznego Klubu Kolarskiego PTTK "Drama" Zbrosławice: Ginter Kaczmarczyk, Ginter Krehsi, Karol Surowiec. Klub "Drama" został założony przez Gintera Kaczmarczyka przy Zabrzańskim Oddziale PTTK w 1960 r., a 1 stycznia 1966 r. przeszedł do Oddziału Tarnogórskiego. W tym czasie działała też sekcja kolarska przy Kole PTTK nr 25 w Wieszowej. Również w roku 1966 Henryk Biały uzyskał po kursie w Gliwicach i egzaminie przeprowadzonym przez Henryka Gintera uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej PTTK nr 693. W 1966 r. Komisja Turystyki Kolarskiej i klub "Drama" zorganizowali wycieczki kolarskie i imprezy turystyczne, a na zlot z okazji "Dni Gwarków" przyjechało 356 turystów, w tym też roku zdobyto 27 odznak kolarskich. Klub "Drama" w ogólnopolskim konkursie na najlepszy klub w 1966 r. zajął IV miejsce.

Na walnym zjeździe oddziału w 1968 r. Ginter Kaczmarczyk, posiadający uprawnienia przodownika turystyki kolarskiej nr 335, został wybrany do Zarządu Oddziału. Turyści kolarze oddziału biorą udział w ogólnopolskich zlotach przodowników i centralnych zlotach kolarskich, organizują wycieczki i imprezy turystyczne. W 1971 r. oddział obchodził XX-lecie istnienia i z tej okazji kilku kolarzy zostało wyróżnionych. Również z tej okazji przygotowano, głównie przez członków Komisji Turystyki Kolarskiej, wystawę obrazująca dorobek oddziału. W celu rozpropagowania turystyki kolarskiej Henryk Biały przeprowadza prelekcje, wykorzystując przeźrocza, w tym z obozu wędrownego przeprowadzonego w 1970 r. po Ziemi Lubuskiej. Henryk Biały, naciskany przez Ryszarda Mielnika do założenia w Tarnowskich Górach klubu kolarskiego, zakłada go 19 stycznia 1972 r., który przyjmuje nazwę - Klub Turystyki Rowerowej PTTK "Jutrzenka".

Dnia 29 marca 1983 r. niespodziewanie w wieku 49 lat umarł oddany turystyce kolarskiej, wierny przyjaciel Ginter Kaczmarczyk, prezes klubu "Drama". Gdy Go zabrakło, klub przestał istnieć, upadła też działalność sekcji kolarskiej Koła nr 25 PTTK w Wieszowej. Pozostał natomiast założony przez Henryka Białego Klub Turystyki Rowerowej PTTK "Jutrzenka", który istnieje i działa, a przewodniczy mu obecnie Zdzisław Przybyła, należący do najstarszych stażem członków tego klubu.

Dariusz Adamek

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Dariusz Mariusz Zając, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT