PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 1-2 (18-19)/2005
ISSN 1642-0853

W hołdzie saperom

W dniu 17 października 2003 r. została odsłonięta tablica w kształcie krzyża greckiego poświęcona saperom Wojska Polskiego, z napisem: W hołdzie saperom Wojska Polskiego poległym i rannym przy rozminowywaniu terenu wokół byłej wojennej kwatery hitlera w latach 1945-1955, rozbrajając 54 tys. min różnych typów. Tablica umieszczona została w pobliżu miejsca, gdzie 20 lipca 1944 r. płk Klaus von Staufenberg dokonał nieudanego zamachu na Hitlera. Ma to wymowę symboliczną i służy polsko-niemieckiemu pojednaniu. Wokół tablicy urządzono pole minowe i płot z zasieków z drutu kolczastego, a pomiędzy nimi są tzw. walce Bruna. Jest to jedyna na tym terenie tablica poświęcona saperom. Autorem tablicy i wykonawcą jest Jerzy Stankiewicz - rzeźbiarz z Kruszewca, a pomysłodawcami jej ufundowania byli przewodniczący Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Kętrzynie.


Pierwszym pomysłodawcą (10 lat temu) był przewodnik Longin Burzyński, który chciał umieścić na tablicy nazwiska saperów i milicjantów poległych w czasie rozminowywania kwatery. Były jednak trudności z ustaleniem nazwisk i z zaakceptowaniem pomysłu. Przewodnik Bogdan Wasilenko zebrał protokoły przekazania terenów rozminowanych wraz z liczbą rozbrojonych min. W roku 2002 przewodnik Franciszek Charubin (niżej podpisany) zaproponował ufundowanie tablicy bez nazwisk, na co wyrazili zgodę prezes Spółki "Wilcze Gniazdo" - mgr Jan Załuska i dyrektor Spółki - mgr inż. Waldemar Kordek. Wraz ze Związkiem Kombatantów RP i BWP oraz z przewodnikami PTTK i Gminą Kętrzyn stali się oni później fundatorami tablicy1.

W uroczystości odsłonięcia wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych lokalnych i wojewódzkich, Straży Granicznej, kombatantów i żołnierzy Wojska Polskiego, a także poczty sztandarowe wojskowe, kombatantów, harcerzy i PTTK.

Zebranych przywitał pułkownik w stanie spoczynku, Stanisław Mercik - przewodniczący Związku Kombatantów i BWP w Kętrzynie. Imprezie przewodniczył prezes Spółki "Wilcze Gniazdo" - mgr Jan Załuska, który podkreślił, że odsłonięcie tablicy ma cel patriotyczny i wychowawczy, szczególnie dla przyjeżdżających grup młodzieży z kraju i z zagranicy.

Historię rozminowania przedstawił płk Straży Granicznej mówiąc, że saperzy rozbroili 54 tys. min, oczyszczając 52 ha pól ornych i 72 ha lasów. Nigdzie nie spotkano tak dużego pola minowego o łącznej długości 10 km i szerokości 150 m.

Uroczystość odsłonięcia tablicy poprzedzona została mszą św., którą celebrował metropolita warmiński arcybiskup Edmund Piszcz wraz z kapelanami wojskowymi z 15. Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej i Straży Granicznej oraz z księdzem proboszczem z Karolewa. Mszę uświetniły występy chóru parafii św. Katarzyny z Kętrzyna oraz orkiestry wojskowej.

Po zakończonej mszy kombatant Romuald Raginia odczytał akt erekcyjny i poprosił arcybiskupa o podpisanie i poświęcenie aktu. Następnie akt erekcyjny podpisał przedstawiciel marszałka województwa warmińsko-mazurskiego - Andrzej Ryński, który przyjął patronat honorowy nad tablicą. Po podpisaniu aktu przez fundatorów został on włożony do tulei metalowej i zamurowany przez kombatanta Franciszka Charubina.

Odsłonięcia tablicy dokonali: saper rozminowujący ten teren 75-letni Tadeusz Gierak, przedstawiciel marszałka województwa warmińsko-mazurskiego i kombatant Franciszek Charubin. Orkiestra odegrała hymn narodowy, a później ks. arcybiskup poświęcił tablicę.

Po tej uroczystości odbył się apel poległych oraz oddano salwy honorowe przez kompanię z 15. Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej. Głos zabrali także senator RP Jan Pietrzak i wiceprezes Zarządu Kombatantów RP pułkownik Ryszard Sobierajski, dziękując fundatorom za tablicę i zorganizowanie uroczystości. Uczestniczący w uroczystości złożyli kwiaty pod tablicą.

Na zakończenie prezes "Wilczego Gniazda", mgr Jan Załuska, zaprosił wszystkich na obiad i ognisko z bigosem oraz z kiełbaską, przygotowane przez przewodników PTTK.

Jesteśmy w pół drogi. Droga pędzi z nami bez wytchnienia.
Chciałbym i mój ślad na drogach ocalić od zapomnienia.
(Konstanty Ildefons Gałczyński)

Franciszek Charubin

1 Tablicę ufundowali Związek Kombatantów RP i BWP, płacąc 50% kosztów tablicy, oraz przewodnicy PTTK i Zarząd Gminy Kętrzyn. Spółka "Wilcze Gniazdo" zapłaciła także 50% kosztów tablicy. Dyrektor Spółki "Wilcze Gniazdo", mgr inż. Waldemar Kordek, zorganizował postument pod tablicę. Wokół tablicy urządził pole minowe oraz tzw. walce Bruna i pokrył koszty odsłonięcia tablicy. Można uznać, że Spółka "Wilcze Gniazdo" była głównym fundatorem tablicy.

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT