PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 1-2 (18-19)/2005
ISSN 1642-0853

Największe jaskinie jurajskie są w myszkowskim powiecie?

Jaskinie - naturalne próżnie w skałach powstające wskutek różnorakich procesów geologicznych; najczęstszym procesem prowadzącym do powstania jaskiń są zjawiska krasowienia skał, a więc ich rozpuszczania przez wodę. Stopień trudności, długość korytarzy, różnica poziomów, występowanie kominów, studni, zawalisk, szczelin oraz niekiedy szata naciekowa powodują zaliczanie ich przez grotołazów do miejsc nad wyraz atrakcyjnych dla speleologów. W Jurze Krakowsko-Częstochowskiej jest prawie tysiąc jaskiń.1


Największe ich skupisko w Myszkowskiem znajduje się w gminie Niegowa; są tam nie tylko najciekawsze, ale i naaaaajdłuższe - o czym prawie nikt nie wie - jaskinie jury. W gminie Niegowa - znanej z tego, że są tu ruiny dwu bliźniaczo położonych, uroczych zamków średniowiecznych na "Szlaku orlich gniazd" w Bobolicach i w Mirowie - znajdują się też pierwsza co do długości jaskinia w Jurze Krakowsko-Częstochowskiej (Jaskinia Wierna - długość 1 027 m, głębokość 30 m, w Trzebniowie, a dokładnie w przysiółku Ostrężnik należącym do tej wioski) i trzecia (Jaskinia Brzozowa - długość 645 m, głębokość 18 m, położona w Trzebniowie). W tejże gminie zlokalizowane są też inne, nie mniej rozległe jaskinie, mianowicie: Jaskinia Piętrowa Szczelina w Niegowie mająca 400 m długości i 45 m głębokości, Jaskinia Wiercica w przysiółku Ostrężnik-Trzebniów - 220 m długości i 31 m głębokości, Jaskinia Kryształowa w Ludwinowie - 200 m długości i 14 m głębokości, Jaskinia księdza Borka w Niegowie - 90 m długości i 21 m głębokości, Jaskinia Sucha w Bobolicach - 75 m długości i 21 głębokości, Jaskinia w Sokolnikach oraz Jaskinia Trzebniowska mają po 70 m długości, Jaskinia w Trzebniowie II - 59 m długości. Jaskinia Kamiennego Gradu oraz wspomniana wyżej Piętrowa Szczelina znajdują się we wnętrzu najwyższego wzniesienia ziemi myszkowskiej, a mianowicie w Górze Mirowskiej mającej 423 m n.p.m.; tuż obok nich prowadzą oznakowane szlaki turystyki pieszej, rowerowej i konnej. Ciekawostką może być fakt, że nawet parafia w Niegowie ma własną - no, może nie jaskinię, ale - grotę. W studni znajdującej się bowiem na podwórku probostwa, na głębokości około 30 m jest nisza będąca małą grotą. Miejscowi mówią, że studnia w ogóle na 90 m głębokości. W chwili obecnej korzystanie ze studni nie jest możliwe, gdyż otwór studzienny jest przyciśnięty betonowymi płytami.

Każda z jaskiń jest niebezpieczna dla amatorów podziemnych wędrówek. Niektóre z nich, w celu ochrony podziemnych zjawisk krasowych staraniem speleologów są zamknięte na klucz, inne zaś, jak opisana wyżej grota "Na plebanii" w Niegowie, mają otwór zastawiony ciężkimi, grubymi płytami betonowymi lub zasypany ziemią.

Amatorzy podziemnych wędrówek czy miłośnicy ziemi myszkowskiej wiele ciekawych informacji o naziemnych i podziemnych atrakcjach powiatu myszkowskiego znajdą w Internecie pod adresami: http://www.pttkm2.obywatel.pl oraz http://www.jura.art.pl. Jeśli zaś zechcą pozyskać wszechstronną wiedzę o jaskiniach, powinni znaleźć chwilę czasu, by spenetrować witrynę http://panda.bg.univ.gda.pl~/dbart/index1.html

Nie zalecamy samodzielnej wyprawy w głąb ziemi, ale polecamy nasiadówkę na stronach internetowych, są emocjonujące, a zarazem w bezpieczny sposób pouczające.

Marian Kotarski

1 Jaskinie udostępnione do zwiedzania z przewodnikiem: Jaskinia Wierzchowska Górna w Wierzchowiu, Jaskinia (Grota) Łokietka w Ojcowie, Jaskinia Ciemna w Ojcowie, Jaskinia Nietoperzowa w Jerzmanowicach, Jaskinia Smocza Jama w Krakowie, Jaskinia Ewy na Wyżynie Wieluńskiej.

2 Plan jaskiń na podstawie książki M. Szelerewicza i A. Górnego, Wydawnictwo PTTK "Kraj", Jaskinie Wyżyny Krakowsko-Wieluńskiej, Warszawa-Kraków 1986.

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT