PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 1-2 (18-19)/2005
ISSN 1642-0853

Eurorando bis

W dniu 6 kwietnia 2001 r. na Przełęczy Dukielskiej w Barwinku odbyło się uroczyste rozpoczęcie polskiego odcinka sztafety Europejskiego Zlotu Wędrowców w Strasburgu Eurorando 2001, zorganizowane przez Oddział PTTK w Krośnie. Kilkumiesięczna wędrówka, którą odbyli turyści wędrowcy na 20. międzynarodowych szlakach pieszych Europy znalazła swój finał w dniach 27-30 września 2001 r. w Strasburgu, z udziałem kilku tysięcy piechurów z 23 państw europejskich. Uczestnikami zakończenia była również młodzież z Polski wraz z przedstawicielami oddziałów PTTK (organizatorów przejścia odcinka karpackiego i sudeckiego trasy nr 7),1 a wśród nich także autor niniejszego artykułu.


Nawiązane kontakty z francuskimi wędrowcami, osobiste zaangażowanie Adeli Olejnik Bicat, Anny Turek (prawnika-asystenta w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu) i autora artykułu doprowadziły do nawiązania współpracy z wędrowcami z departamentu Hérault w regionie Langwedocja-Roussillon. Z okazji wstąpienia Polski do Unii Europejskiej Komitet Departamentalny Wędrówek Pieszych departamentu Hérault zorganizował w dniach 12-22 maja 2004 r. "Dni wymiany i spotkań francusko-polskich", zapraszając w roli "ambasadorów" wędrowców z Oddziału PTTK w Krośnie2 , w celu pokazania najbardziej wartościowych pod względem przyrodniczym, kulturalnym i historycznym, miejsc departamentu Hérault.

Zaproszenie podjęła grupa ośmiu osób: Leszek Gabło (kierowca), Janina Kubit, Zbigniew Kubit (skarbnik), Ewa Markiewicz, Wanda Patykiewicz, Zygmunt Rysz, Anna Turek (tłumacz) oraz Jan Turek (kierownik grupy). Wyjazd z Krosna nastąpił w dniu 10 maja 2004 r. i po noclegu w Zgorzelcu (poprzedzonym gościnnym przyjęciem u Lidii i Ryszarda Norzbergów) kontynuowaliśmy podróż w dniu następnym do Strasburga, zwiedzając po drodze Norymbergę. Po nocnym zwiedzeniu Strasburga (oprowadzała Anna Turek, od kilku lat mieszkanka tego uroczego miasta) i krótkim odpoczynku późną nocą w dniu 12 maja 2004 r. przybyliśmy do Montpellier, gdzie od kilku godzin oczekiwali nas francuscy przyjaciele. Po serdecznym przywitaniu i "spóźnionej kolacji" udaliśmy się na spoczynek do rodzin polsko-francuskich (Adela Olejnik Bicat, Ewa Flamand, Ola Genieys, Weronika Strzępek) z Klubu Polsko-Francuskiego w Montpellier, u których nocowaliśmy już do końca naszego pobytu we Francji.

Pierwszy "oficjalny" dzień naszego pobytu (czwartek, 13 maja 2004 r.) rozpoczął się wizytą w Komitecie Departamentalnym Wędrówek Pieszych w Montpellier, gdzie jego prezes zapoznał nas z departamentem Hérault, jego osiągnięciami i problemami turystyczno-krajoznawczymi. W trakcie tegoż spotkania zaprezentowaliśmy Podkarpacie, jego historię oraz walory przyrodnicze i kulturalne, wymieniliśmy pamiątki. Po spotkaniu udaliśmy się na odpoczynek na słoneczną plażę w okolicach Montpellier.

Kolejny dzień, 14 maja 2004 r., spędziliśmy na zwiedzaniu Sete, pięknego portowego miasta, po którym nas oprowadzali i prezentowali jego wspaniałe walory niezwykle sympatyczni - Christophe Duroux oraz Michel Villate, prezes Comité Départemental de la Randonnée Pédestre de l'Hérault (Le C.D.R.P 34). On oraz Adela Olejnik Bicat i Estelle Troha towarzyszyli nam przez cały okres naszego pobytu, dbając o to, abyśmy mieli w pełni zaspokojone codzienne potrzeby i eliminując trudności wynikające z bariery językowej.

Kolejne dwa dni (sobota i niedziela, 15 i 16 maja 2004 r.) to było wspólne wędrowanie w ramach imprezy o nazwie "23. Departamentalne Dni Turystyki Pieszej", zorganizowanej przez Le C.D.R.P 34 przy współpracy między innymi związku gmin Lodevois Larzac z merostwem Saint Maurice de Navacelles, z bankiem Crédit Agricole S.A., z towarzystwem ubezpieczeniowym Languedoc Mutualité czy też z przedsiębiorstwem Gaz de France. Organizatorzy zaprosili do miejscowości Cambon Salvergues w Masywie Espinouse ponad tysiąc osób - miłośników natury, ich rodziny, dzieci, sportowców i osoby niepełnosprawne, którzy w sobotę na 18-kilometrowym szlaku, wspólnie wędrując (nasza grupa także w tym uczestniczyła), poznawali mityczne góry departamentu Hérault. Natomiast w niedzielę wędrówki odbywały się na wybranych przez uczestników trasach. Organizatorzy przygotowali cztery różne szlaki: najłatwiejszy miał długość 6 km, rodzinny - 8,5 km, turystyczny - 18 km i dla zaprawionych piechurów - 23 km. W niedzielę odbył się także targ produktów lokalnych, który był doskonałą okazją do degustacji miejscowych przysmaków3 . Adela Olejnik Bicat zaprezentowała własną kolekcję modnej i praktycznej odzieży dla osób niepełnosprawnych4 , a nasza polska grupa z kolei zaprezentowała regionalne ubiory z południowo- -wschodniej Polski (m.in. stroje: krakowski, pogórzan, łemków czy górnika-naftowca) oraz wyroby szklane krośnieńskich hut szkła, a także produkty zakładów nafty i gazu. Znaczną część nocy sobotnio-niedzielnej spędziliśmy w gospodzie "Pod tańczącą świnią", gdzie podawano wyroby polskiej kuchni (gospodarzom sen spędzała obawa, czy "bigos" przez nich przygotowany wdług przepisu Adeli spełni polskie wymagania; nasza grupa orzekła jednomyślnie, że tak i zaproponowała go jako specjalność tej gospody), śpiewano wspólnie polskie i francuskie piosenki, a opowieściom i tańcom nie było końca.

Poniedziałek (17 maja 2004 r.) był dniem wizyty w parku hodowli ostryg, połączony z ich degustacją. Na koniec dnia zorganizowaliśmy "Wieczór Polski" dla naszych niezwykle gościnnych gospodarzy, których podejmowaliśmy żurkiem po polsku, suchymi kiełbaskami, wyrobami cukierniczymi (krówki, śliwki w czekoladzie, pierniki, itp.) oraz miodami pitnymi (i nie tylko!?), czym niewątpliwie przekonaliśmy naszych francuskich przyjaciół, że warto przyjechać do Polski na urocze Podkarpacie.

We wtorek (18 maja 2004 r.) odbyły się wędrówki w niecce Cirque de Navacelles, w Saint-Maurice de Navacelles i w okolicy oraz zwiedzanie Muzeum Agropolis, w środę (19 maja 2004 r.) zaś nastąpiła wizyta w winnicy l'Horte, połączona z degustacją produkowanych w niej win. Po południu natomiast na zaproszenie władz Montpellier uczestniczyliśmy w spotkaniu w Domu Europejskim, podczas którego dokonaliśmy wzajemnej prezentacji, wymieniliśmy upominki, a gospodarze podjęli nas poczęstunkiem i zapoznali z historią oraz z osobliwościami Montpellier i okolicy. Stąd bowiem niedaleko do rzymskich "śladów" w Nimes i Arles, mostu w Avignon, uroków półwyspu Camargue, na zachód zaś do historycznego Béziers (20 tysięcy katarów5 zabitych i spalonych na stosach), starożytnego Narbonne czy do średniowiecznych fortyfikacji Carcassonne bądź uroczych plaż Sete oraz Saintes-Maries-de-la-Mer.6

Langwedocja-Roussillon (Languedoc-Roussillon) - to region administracyjny w południowej Francji nad Morzem Śródziemnym pomiędzy Pirenejami a Rodanem o powierzchni 27,4 tys. km2, którego ośrodkiem jest Montpellier. Obejmuje dwie historyczne krainy - Langwedocję i Roussillon. Region podzielony jest na 5 departamentów: Aude, Gard, Hérault, Lozére i Pyrénées-Orientales. Należy we Francji do głównych regionów uprawy winorośli i win, ale wydobywa się tu także boksyty i saliny. Jest rozwiniętym regionem turystycznym z licznymi zabytkowymi miastami, jak: Carcassone, Narbonne, Albi, Perpignan, oraz kąpieliskami morskimi. Posiada szerokie plaże i lagunowe jeziora. (Od Redakcji)

W czwartek (20 maja 2004 r.) zostaliśmy zaproszeni do "niezwykłego miejsca" w departamencie Hérault - do miejscowości Saint-Guilhem-le-Désert obchodzącej uroczystości 1200-lecia swego istnienia. W średniowieczu Saint-Guilhem było jednym z ważniejszych miast handlowych na południu Francji i zarazem punktów odpoczynku na drodze pielgrzymek z całej Europy do św. Jakuba z Composteli.7 W towarzystwie Michela Vilatte oraz pani Paule Villalon, wiceprzewodniczącej Francuskiej Federacji Wędrówek Pieszych,8 odbyliśmy spacer do wąwozu "na końcu świata", a następnie zostaliśmy zaproszeni przez władze gminne, biuro turystyczne oraz Stowarzyszenie Przyjaciół św. Jacka do domu gminnego. Mer Saint-Guilhem, pan Jacques Andreu, witając nas podkreślił, że jest szczęśliwy mogąc podjąć obywateli kraju, który dopiero co został członkiem Unii Europejskiej, po czym nastąpiła wzajemna prezentacja, wymiana upominków oraz symboliczna degustacja wina z lokalnej piwnicy Aniane. Dalszą część dnia wypełniło zwiedzanie miasteczka Aniane, opactwa Gellone (ufundowanego w 804 r. przez księcia Akwitanii) oraz groty Clamouse. Wieczorem z przedstawicielami Le C.D.R.P 349 dokonaliśmy ustaleń co do dalszej współpracy oraz wstępnie ustaliliśmy termin rewizyty.

W piątek (21 maja 2004 r.) odbyliśmy spacer po Montpellier i w godzinach południowych nastąpiło symboliczne pożegnanie na plaży z naszymi francuskimi przyjaciółmi, by w dniu następnym wyruszyć w dwudniową podróż "non stop" Lazurowym Wybrzeżem i dalej przez Włochy, Austrię i Słowację do naszego uroczego Krosna (nad Wisłokiem!!!), gdzie dotarliśmy w poniedziałek w godzinach rannych (24 maja 2004 r.) zmęczeni, ale szczęśliwi, oraz z nadzieją, że będziemy gościć u nas naszych francuskich przyjaciół w latem 2005 r.

Jan Turek

1 Szerzej zob. A. Matuszczyk, Eurorando 2001, "Gościniec PTTK" nr 2/2001, ss. 13-14, oraz Z. Sikora, H. Drabik-Ziegler, Finał Euro Rando w Strasburgu, "Gościniec PTTK" nr 4/2001, ss. 79-80.

2 "La Lettre", nr 278 z dnia 15 marca 2004 r.

3 Zob. "Hérault Actualité" z dnia 5 kwietnia 2004 r., s. 7.

4 G. Mattia, Adela, styliste de mode pour handicapes, "Ressources Midi Libre" z dnia 11 maja 2004 r., 2.

5 Katarzy to nazwa heretyckich sekt działających w południowej Francji i w północnych Włoszech w XI-XIII w. Zepsuciu, o jakie oskarżali świat i Kościół, przeciwstawiali moralny rygoryzm. Wyginęli w czasie 20-letnich świętych krucjat, zwalczani przez inkwizycję. Jeszcze dzisiaj można zobaczyć ich fortece w Roussillon (przypis redakcji).

6 Szerzej F. Frydrykiewicz, Langwedocja - zamki, średniowieczne klasztory, nadmorskie kurorty i piaszczyste plaże, "Rzeczpospolita" nr 96161191 z dnia 23 kwietnia 2004 r., s. D 4.

7 Według mediewisty Mariana Plezi, z Saint-Guilhem pochodził... nasz Gall Anonim, mnich benedyktyński, spisujący dzieje Polski za czasów Bolesława Krzywoustego, patrz: F. Frydrykiewicz, op. cit., s. D 4.

8 Z panią przewodniczącą omówiłem plany dalszej kontynuacji idei Eurorando.

9 Komitet Departamentalny Wędrówek Pieszych 34 departamentu Hérault został założony w 1978 r. przez 11 stowarzyszeń. W chwili obecnej komitet skupia ich 60, a jego celem jest ochrona zabytków przyrody departamentu, jak również promocja i dbanie o rozwój jego dziedzictwa architektonicznego, kulturowego, przyrodniczego i historycznego. Do szczególnych zadań komitetu należą organizowanie i koordynacja turystyki pieszej, utrzymanie i wyznaczanie szlaków turystycznych (o łącznej długości ok. 1 000 km), obsługa techniczna i administracyjna szlaków, promocja turystyki pieszej, rozwój turystyczno-kulturalny departamentu. Również program partnerstwa z Polską służyć ma realizacji celów statutowych komitetu poprzez tworzenie więzi międzyludzkich i poznanie drugiego człowieka. Inicjatywa partnerstwa ma na celu zachęcenie różnych instytucji, stowarzyszeń sportowych i kulturalnych do nawiązywania ściślejszej współpracy drogą umów partnerskich i innych struktur, a także poprzez organizowanie spotkań i imprez kulturalnych. Komitet realizuje również program partnerski ze Szkocją ("Hérault Actualité" z dnia 5 kwietnia 2004 r., s. 7).

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT