PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 1-2 (18-19)/2005
ISSN 1642-0853

Program "Drawa - rzeka ekologiczna"

Obszar objęty programem "Drawa - rzeka ekologiczna" jest bardzo interesujący fizjograficznie, niezwykle cenny przyrodniczo, stwarza doskonałe warunki do uprawiania kwalifikowanej aktywnej turystyki wodnej (kajakarstwo, żeglarstwo, windsurfing, nurkowanie, itp.), rowerowej, pieszej, itp. Z powodu słabego rozwoju przemysłu, infrastruktury, niedoinwestowania i pewnego "zaniedbania" zachował dzięki temu wiele walorów naturalnego, nieprzekształconego przez cywilizację środowiska przyrodniczego, które program ten zamierza chronić.


W tym celu podjęliśmy wiele konkretnych działań poprzedzonych wieloma wyjazdami, rozmowami z władzami wszystkich szczebli na tym terenie. Od wielu lat organizujemy tu rozmaite formy turystyki kwalifikowanej, jak: rajdy, zloty, spotkania pokoleń turystycznych, wędrowne obozy piesze, rowerowe, kajakowe. Nawiązaliśmy ścisłą współpracę z komórkami ochrony środowiska urzędów miast i gmin, obejmujących swym zasięgiem powyższy obszar. Ściśle współpracujemy z Zarządem Drawskiego Parku Krajobrazowego z siedzibą w Złocieńcu. Niżej podpisany Inspektor Akademicki Straży Ochrony Przyrody był jednym z inicjatorów utworzenia siedmioosobowej grupy, która doprowadziła do powstania Towarzystwa Przyjaciół Drawskiego Parku Krajobrazowego i wszedł do jego zarządu. Towarzystwo Przyjaciół Drawskiego Parku Krajobrazowego ma za zadanie, między innymi, popularyzację i ochronę walorów przyrodniczych i krajobrazowych obszarów Pojezierza Drawskiego, opracowania przyrodnicze i krajoznawcze. Współpracuje z Radą Naukową i z dyrekcją Drawieńskiego Parku Narodowego (z siedzibą w Drawnie).

Od wiosny do jesieni staramy się być obecni jak najczęściej na tych terenach. W miarę naszych sił i środków prowadzimy w możliwym dla nas zakresie monitoring rzeki Drawy. Szczególnie aktywnie odbywa się to w pełni sezonu turystycznego, w lipcu i w sierpniu, podczas organizowanych przez nas kajakowych obozów ekologicznych, z których raporty na bieżąco przekazywane są komórkom ochrony środowiska urzędów miast i gmin oraz dyrektorom Drawieńskiego Parku Krajobrazowego i Drawieńskiego Parku Narodowego.

Poruszając się w terenie od strony wody, dostrzegamy wiele spraw i "sprawek" niewidocznych od strony lądu. Naszymi działaniami zainteresowaliśmy Straż Rybacką, Straż Miejską, Policję, Polski Związek Łowiecki, Polski Związek Wędkarski i wiele innych instytucji.

Nawiązaliśmy współpracę z lokalną prasą: "Grajdoł", "Moreny", "Gazeta Złocieniecka", gdzie publikowane są opracowywane przez nas materiały.

Bardzo korzystnie rozwija się współpraca ze szkołami z Pojezierza Drawskiego. Wyjeżdżając w teren, każdorazowo przywozimy mnóstwo rozmaitych materiałów i opracowań ekologicznych, biuletyny i miesięczniki o tematyce ekologicznej, itp., przydatne w procesie dydaktycznym, a służące budzeniu i rozwijaniu świadomości ekologicznej wśród najmłodszych mieszkańców regionu. Jest to obszar tzw. daleko od szosy, w którego pobliżu nie ma znaczących ośrodków naukowych, kulturalnych, ekonomicznych, mogących promieniować pozytywnie na lokalną społeczność i oddziaływać w celu budzenia u podstaw świadomości ekologicznej. Dzieci i młodzież z Pojezierza Drawskiego chętnie biorą udział we wszystkich konkursach o tematyce ekologicznej, opracowywanych i ogłaszanych przez Inspektorat Akademicki Straży Ochrony Przyrody w Szczecinie.

Odbyliśmy wiele spotkań roboczych z władzami terenowymi i z mieszkańcami miejscowości znajdujących się na Pojezierzu Drawskim i w pobliżu rzeki Drawy, podczas których omawiane były, między innymi, konkretne sposoby rozwiązywania problemów utylizacji odpadów na tym obszarze. Przy okazji organizowanych przez nas zlotów pokoleń turystycznych przyjeżdżali tu młodzi, wykształceni ludzie (członkowie Koła Turystów Absolwentów Oddziału Akademickiego PTTK), często prowadzący własne firmy, których działalność związana jest z ochroną środowiska. Nawiązano wiele nieformalnych, obiecujących kontaktów. Ludzie ci brali udział w opracowaniach analitycznych i w pracach projektowych, mających za zadanie poprawę czystości jezior i rzeki Drawy, między innymi przy projektowaniu, budowie lub modernizacji oczyszczalni ścieków w Czaplinku, w Złocieńcu, w Drawsku Pomorskim i w innych.

Prowadzimy promocję Pojezierza Drawskiego, przedstawiając walory krajoznawcze, przyrodnicze, gospodarcze i inne w szczecińskich mediach. Z powodzeniem prowadzimy informację turystyczną w kręgach turystycznych i w środowisku akademickim Szczecina. Pomagamy w prowadzeniu informacji turystycznej dla turystów zagranicznych. Zajmujemy się popularyzacją piękna, walorów oraz możliwości regionu w prasie szczecińskiej i pomorskiej, w audycjach radiowych i w programach TVP Szczecin poprzez ukazywanie najpiękniejszych, najciekawszych i najcenniejszych rejonów Pojezierza Drawskiego. Tworzymy samodzielnie bądź braliśmy udział w opracowywaniu mapek, folderów i informatorów turystycznych dotyczących tych terenów.

Realizujemy wiele zadań w ścisłej współpracy z dyrekcjami Drawieńskiego Parku Krajobrazowego i Drawieńskiego Parku Narodowego. Organizujemy wiele akcji porządkowania leśnych pól biwakowych nad rzeką Drawą i nad jeziorami we współpracy z zarządami Drawieńskiego Parku Krajobrazowego i Drawieńskiego Parku Narodowego, z nadleśnictwami, z sołtysami i z miejscową ludnością. Przeprowadzamy wiele interwencji w terenie, dyscyplinując niesfornych turystów, między innymi wjeżdżających do lasu samochodami, biwakujących i palących ogniska w niedozwolonych miejscach, zaśmiecających teren, niszczących roślinność leśną, wodną czy popełniających inne wykroczenia. W sprawach ochrony przeciwpożarowej terenów leśnych i nadwodnych nawiązaliśmy współpracę ze strażą pożarną, z nadleśnictwami i ze szkołami, dającą już pozytywne, wymierne efekty. Realnymi osiągnięciami w tym zakresie są: poprawa stanu czystości wód, likwidacja wielu dzikich wysypisk śmieci, zmniejszenie liczby aktów wandalizmu popełnianych na środowisku przyrodniczym, a przede wszystkim bardzo wyraźne ograniczenie plagi nękającej te obszary, to znaczy corocznego wiosennego - fatalnego dla budzącej się przyrody - wypalania nadwodnych łąk i nadrzecznych trzcinowisk, przynoszącego również wysokie straty ekonomiczne. Wyjazdy straży pożarnej na takie akcje obciążają budżet urzędu miasta i gminu.

Wielką szansą dla tego regionu jest pójście drogą przemyślanego ekorozwoju. Są tu wszelkie walory pozwalające na rozwijanie agroturystyki i ekoturystyki. Wieloletnie niedoinwestowanie przynosi dziś wiele ujemnych skutków, ale nie można załamywać rąk i czekać na przysłowiową "mannę z nieba". Oczekiwany turysta, chcący spędzić "wczasy pod gruszą", szuka teraz miejsc "gdzie woda czysta, a trawa zielona". Może warto więc zakasać rękawy i posprzątać w domu i w zagrodzie, nad wodą i w pobliskim lesie. Ścieki z domu czy gnojówka z obory nie mogą spływać rowami wprost do rzeki czy do jeziora. Woda, las czy przydrożne rowy nie mogą być traktowane jak wygodne, darmowe śmietniska. Te proste, podstawowe prawdy z wielkim trudem torują sobie drogę w niektórych miejscowościach, a zmiana mentalności następuje opornie i bardzo powoli - wraz ze zmianą pokoleń. Ludzie mówią: Dziś mamy większe zmartwienia - ale czy jest to słuszne podejście? Optymistyczne jest to, że mimo dręczących problemów dnia codziennego miejscowe władze i coraz liczniejsze lokalne społeczności zaczynają dostrzegać i doceniać walory przyrodnicze regionu oraz czystość i porządek w swym najbliższym otoczeniu. Pozytywnymi przykładami takiego działania są miejscowości: Borne Sulinowo, Czaplinek, Złocieniec, Sikory, Komorze i Stare Drawsko, gdzie ludzie starają się żyć i pracować w zgodzie z ekologią. Hasło Żyj i pracuj ekologicznie staje się obowiązującą normą wynikającą bardziej ze zrozumienia niż z przymusu.

Aleksander Nieczajew
Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT