PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 1-2 (18-19)/2005
ISSN 1642-0853

50 lat Turystycznego Klubu Żeglarskiego PTTK "Tramp"

Nie mamy galonów na mundurach,
ale jesteśmy tu sobie braćmi
(J. Conrad Korzeniowski)


Z historii klubu

Nie bez powodu Turystyczny Klub Żeglarski PTTK "Tramp" uważany jest w województwie śląskim za "śląską szkołę żeglarstwa". Ten założony w 1955 r., przez entuzjastów żeglarstwa, klub od samego początku posiada swą bazę jachtową nad jeziorem Pogoria I w Dąbrowie Górniczej. Pierwsze lata działalności klubu to budowa drewnianego hangaru i podstawowego zaplecza socjalnego, to również wszelkie działania zmierzające do powstania, a potem do powiększenia floty klubowych jachtów. Jest to również okres rozpoczęcia szkoleń młodego narybku żeglarskiego na stopień żeglarza, to również wydawanie pierwszych patentów sternika jachtowego. Przez blisko 50 lat swej działalności Turystyczny Klub Żeglarski PTTK "Tramp" wykształcił około 3 500 żeglarzy i sterników jachtowych, wychował rzesze sympatyków i entuzjastów żeglarstwa. Szkolenia prowadzone są corocznie i za każdym razem klubowa kadra instruktorów potrafi na stałe zaszczepić bakcyl żeglarstwa nowej grupie kursantów.

Godny podkreślenia jest fakt posiadania przez klub swego mahoniowego jachtu Karolinka I, a potem Karolinka II, na których pokładach członkowie klubu przez wiele lat żeglowali po Bałtyku, Adriatyku, odbyli rejs na Kubę i w region Karaibów, uczestniczyli w "Operacji Żagiel" do Montrealu i Wielkich Jezior Północnoamerykańskich czy wreszcie kilka sezonów żeglowali wzdłuż wybrzeży Afryki i w obszarze Morza Śródziemnego. Dopiero tragiczne zatonięcie jachtu Karolinka II w ładowni m/s Sopot na kanale La Manche zakończyło przygodę klubu z pływaniami pełnomorskimi.

Dzieje klubu są zatem zwykłą drogą zwycięstw i porażek, są jednak autentyczną siłą, która przyciąga stale do żeglarstwa liczną rzeszę młodzieży, entuzjastów i romantyków, dając im w tak trudnych dzisiejszych czasach zajęcie, wpajając im szacunek dla pracy własnej i zespołu, poszanowanie dla wartości doświadczeń i zwyczajów w życiu klubu - biorą w nim udział dwa, a nawet trzy pokolenia klubowiczów.

Bardzo ważnym etapem rozwoju klubu było wybudowanie w latach osiemdziesiątych XX w. piętrowego budynku przystani, mieszczącego świetlice, pomieszczenia mieszkalne, magazynowe i warsztatowe oraz obszerny hangar i stale powiększającą się flotyllę jachtową.

Będąc inicjatorem i wykonawcą lub współwykonawcą wielu przedsięwzięć, w istotny i trwały sposób Turystyczny Klub Żeglarski PTTK "Tramp" wpisał się w codzienną historię regionu. Istotnym elementem tych działań było zainteresowanie władz Zarządu Głównego PTTK i Polskiego Związku Żeglarskiego ideą budowy śluzy łączącej istniejące jezioro Pogoria III z zalewanym zbiornikiem Pogoria IV i otrzymanie listów wspierających działanie władz miejskich na tym polu. Niestety, brak środków finansowych, ograniczenie się tylko do budowy przepustu, zniweczył tak ambitny projekt stworzenia przepięknego, otwartego szlaku wodnego - Pojezierza Dąbrowskiego. Jednak dzięki powstaniu nowego i najdłuższego zbiornika wodnego, Dąbrowa Górnicza stanie się w Europie miastem, posiadającym w swych granicach administracyjnych największą powierzchnię jezior.

Rehabilitacja ruchowa poprzez żeglarstwo

Nasza dotychczasowa, trzyletnia współpraca z ośrodkiem rehabilitacyjnym dla dzieci niepełnosprawnych ruchowo i przewlekle chorych w Dąbrowie Górniczej przynosi już wymierne korzyści. Spotkanie integracyjne z okazji Międzynarodowego Dnia Sportu w dniu 24 maja 2003 r. udowodniło, że pobyt dzieci niepełnosprawnych na świeżym powietrzu, na terenie klubowego ośrodka, gry, zabawy, wspólne pieczenie kiełbasek, a wreszcie pływanie na specjalnie do tego przystosowanym Dużym Trenerze i omegach, daje o wiele większe rezultaty rehabilitacyjne niż godziny monotonnych ćwiczeń na sali gimnastycznej. Osiągnięte rezultaty, a przede wszystkim uśmiech dzieci stały się impulsem do dalszego kontynuowania takich spotkań. Jednak bariery architektoniczne, jakie trzeba pokonać podczas pobytu osób niepełnosprawnych, wymuszają kroki obejmujące przystosowanie budynku hangaru (w szczególności toalet i podjazdu), zjazdów na nabrzeże i pomosty, poszerzenie niektórych dróg wewnętrznych do poruszania się dzieci na wózkach inwalidzkich. Wszystkie te zamierzenia, poparte ogromnym zaangażowaniem i pracą członków klubu oraz kadry dydaktycznej i rodziców z ośrodka rehabilitacyjnego, wymagają jednak dużych środków pieniężnych, choć są w większości wykonywane społecznie. Turystyczny Klub Żeglarski PTTK "Tramp", nie prowadząc żadnej działalności gospodarczej i utrzymując się tylko ze składek członkowskich, już od wielu lat borykając się z dużymi trudnościami, nie jest w stanie bez pomocy finansowej udźwignąć kosztów tak ambitnego i potrzebnego dla dzieci niepełnosprawnych przedsięwzięcia.

Widząc ogrom potrzeb i mając świadomość skuteczności takiej terapii zajęciowej, grupa młodych członków klubu zawiązała nieformalną grupę "Tramp". Opracowała autorski program rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych ruchowo i przewlekle chorych poprzez żeglarstwo i wystąpiła do Europejskiej Fundacji Młodzież z wnioskiem o dofinansowanie przygotowanego programu. Bardzo wysoka ocena projektu zaowocowała otrzymaniem unijnego grantu i od miesiąca lutego 2005 r. dwudziestoosobowa grupa dzieci niepełnosprawnych bierze udział w zajęciach. Małymi krokami Turystyczny Klub Żeglarski PTTK "Tramp" staje się prekursorem nowej formy rehabilitacji ruchowej.

Powitanie Unii Europejskiej na polskich wodach

Przygotowanie do wielkiej historycznej chwili, jaką stało się przyjęcie Polski w struktury państw Unii Europejskiej, rozpoczęły się w klubie "Tramp" już w zeszłym roku. Podczas zlotu Przodowników Turystyki Żeglarskiej PTTK we wrześniu 2003 r. jednemu z członków klubu powierzono zadanie organizacyjnego i technicznego przygotowania śląskiego odcinka Wielkiego Sztandarowego Rejsu Wokół Serca Polski w ramach akcji Powitanie Unii Europejskiej na polskich wodach w roku 2004. Wyniki zakończonych uzgodnień technicznych oraz ich pozytywne zaopiniowanie przez Komitet Organizacyjny Powitania Uniiprzyczyniły się do powołania spośród członków klubu śląskiego komandora - Wojtka Skórę i wicekomandora - Zygmunta Borga akcji Powitania Unii Europejskiej na polskich wodach. Wysoka, końcowa ocena akcji przerzutu łodzi transportem kołowym z Gliwic do Oświęcimia Broszkowic na Wiśle, udział łodzi żaglowej Diament - jedynej jednostki reprezentującej Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze i Polski Związek Żeglarski - a później bezpieczne przeprowadzenie wszystkich łodzi przez powodziowy odcinek Wisły aż do Warszawy potwierdziły tylko wysoki profesjonalizm organizacyjny i żeglarski członków klubu "Tramp".

Warto podkreślić jeszcze, że jacht Diament - w stawce kilkudziesięciu jachtów startujących w regatach zorganizowanych w dniu 18 sierpnia 2004 r. - na zakończenie Wielkiej Gali Wiślanej w Płocku zajął drugie miejsce, zdobywając okazały puchar.

Za otwarcie nowej drogi wodnej z Odry na Wisłę dla żeglugi turystycznej, pokonanie wielu trudności technicznych i żeglugowych Polski Związek Żeglarski uhonorował komandora Wojciecha Skórę zaszczytną nagrodą "Za najlepszy śródlądowy krajowy rejs roku 2004".

W pierwszej edycji konkursu Nagrody Przyjaznego Brzegu, firmowanego przez Zarząd Główny PTTK i Polski Związek Żeglarski, Dąbrowa Górnicza w dowód uznania za twórczą rozbudowę jezior Pogoria - stworzenie unikatowego Pojezierza Dąbrowskiego - centrum sportów i rekreacji wodnej, a Turystyczny Klub Żeglarski PTTK "Tramp" za 50 lat "śląskiej szkoły żeglarstwa" otrzymały I miejsce.

Wojtek Skóra
Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT