PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 1-2 (18-19)/2005
ISSN 1642-0853

Stefan Lachowicz

Jednym z założycieli Oddziału PTTK w Bytomiu w roku 1951 był Stefan Lachowicz. Urodził się 1 czerwca 1906 r. we Lwowie, gdzie ukończył też szkołę podstawową, a następnie Szkołę Przemysłową. W roku 1914 zginął jego ojciec, Stefan Lachowicz podjął więc pracę w Wytwórni Sprzętu Pożarniczego, by w ten sposób pomóc matce w utrzymaniu rodzeństwa, tj. dwóch sióstr.


Jako chłopca interesowało go wszystko, a w szczególności sport, który czynnie uprawiał. Z czasem zainteresował się turystyką górską i narciarską. W roku 1926 wstąpił do Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego i z jego członkami przemierzał pieszo oraz na nartach okolice Lwowa, wędrował po Gorganach i Czarnohorze. Ten pierwszy okres fascynacji górami, turystyką i krajoznawstwem pozostał u Stefana Lachowicza na całe życie. Nigdy nie zaniechał czynnego uprawiania turystyki, a z czasem podjął trud zaszczepienia tym bakcylem innych, podejmując pracę społeczną już w strukturach Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.

W roku 1928 zawarł związek małżeński, później przyszło na świat jego dwoje dzieci - Krzysztof i Halina. Od dzieciństwa ukazywał im piękno okolic Lwowa, potem Bytomia i tej części Polski. Rodziną Lachowiczów interesowały się służby NKWD, zostali wysiedleni z własnego domu. Zamieszkali więc pod innym adresem i udało im się uniknąć zsyłki. Niestety, jego matkę wraz z córkami zesłano do Kazachstanu, skąd powróciły dopiero po 1945 r. już do Bytomia, gdzie mieszkał Stefan Lachowicz wraz z rodziną.

Po wielkich staraniach otrzymał pracę na kolei. Przez okres drugiej wojny światowej jak wszyscy borykał się z wieloma trudnościami, zatroskany o los matki i sióstr. W roku 1945 ludność zamieszkująca te tereny została wysiedlona i Stefan Lachowicz razem ze swoją rodziną osiedlił się w Bytomiu. Tu w nowym otoczeniu, w trudnym warunkach po wojnie, przysparzających wiele kłopotów, trosk i zmartwień, rozpoczęli nowy okres w swoim życiu. Podjął pracę w warsztatach remontowych tramwajów w zajezdni Bytom-Łagiewniki, gdzie przepracował 27 lat i w roku 1972 przeszedł na emeryturę.

Jak zaś przebiegało jego dalsze zainteresowanie turystyką i krajoznawstwem na terenie Bytomia i Śląska? Otóż w początkowym okresie zamieszkania dla niego i jego rodziny wszystko było nowe, inne, ciekawe. Wraz z rodziną rozpoczął więc wędrówki po zniszczonym Bytomiu i okolicy, poznając jego zabytki, folklor, zwyczaje. Z czasem obszar wypraw turystycznych został poszerzony o Beskid Śląski i Beskid Żywiecki. W wycieczkach tych uczestniczyli także koledzy z zajezdni.

W roku 1950 powstało Polskie Towarzystwo Turystyczno- -Krajoznawcze i Pan Stefan włączył się w organizację struktur Towarzystwa. Już w roku 1951 grupa entuzjastów - Zygmunt Kleszczyński, Henryk Gerliński, Czesław Kozak, Teodor Belke, Zbigniew Pągowski, Józef Kwietniewski i Stefan Lachowicz - powołują Oddział PTTK w Bytomiu. Przez cały okres swojego życia w Bytomiu pracował społecznie bez przerwy w oddziale - przez 30 lat pełnił funkcję wiceprezesa, a przez dwie kadencje prezesa.

Jego pasją były góry i wszystko, co z nimi było związane - z ogromnym zaangażowaniem tworzył Oddziałową Komisję Turystyki Górskiej, Referat Weryfikacyjny Górskiej Odznaki Turystycznej i zawsze był jej prezesem lub wiceprezesem. Rozpoczęto organizację różnych imprez typowo górskich, jak wycieczki, wyprawy, rajdy (tych ostatnich odbyto 30, a ostatni tuż przed śmiercią Pana Stefana), których był inicjatorem i kierownikiem. Imprezy te cieszyły się dużym powodzeniem - uczestniczyli w nich mieszkańcy Bytomia, pracownicy zakładów pracy, młodzież szkolna, a z czasem turyści z pobliskich oddziałów PTTK. Pan Stefan prowadził ponadto: kilkanaście obozów wędrownych dla młodzieży szkolnej, prelekcje z zakresu krajoznawstwa w szkolnych kołach krajoznawczo-turystycznych PTTK, szkolenia kadry i przewodników. Przez kilka kadencji był także prezesem Koła Przewodników przy Oddziale PTTK w Bytomiu.

Już w roku 1954 uzyskał uprawnienia przodownika turystyki górskiej na wszystkie obszary gór polskich, przewodnika beskidzkiego oraz instruktora przewodnictwa - jak mawiał: Człowiek zawsze się uczy od innych. Stefana Lachowicza znało szerokie grono miłośników gór z całego województwa śląskiego. Został wybrany na członka Komisji Turystyki Górskiej Zarządu Wojewódzkiego PTTK w Katowicach oraz członka Kapituły Odznaczeń tego zarządu.

Był człowiekiem niezwykle pracowitym, sumiennym, skromnym, życzliwym, umiejącym współpracować w zespołach. Był znany nie tylko w Bytomiu, w województwie, ale i w Polsce, ponieważ często uczestniczył w wielu centralnych spotkaniach i zjazdach Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego.

Od lat sześćdziesiątych znałam pana Stefana. Zawsze imponował mi opanowaniem, spokojem, chętnie dzielił się swym doświadczeniem, nigdy nie narzekał na warunki i trudności, jakie przyszło mu pokonywać.

W ocenie działaczy, z którymi się zetknął był nie tylko dobrym działaczem społecznym w naszym Towarzystwie, ale był także dobrym ojcem i mężem. Umiał zaszczepić umiłowanie do ojczyzny, uczył swe dzieci, jak można wytrwale pracować dla sprawy, którą się pokochało bez reszty i na całe życie.

To człowiek, o którym nie można zapomnieć, bo wszystko, co robił robił z sercem i z przekonaniem.

Za działalność społeczną w Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym był odznaczony: Złotym Krzyżem Zasługi, Złotą Odznaką „Zasłużony Działacz Turystyki”, srebrną i złotą Odznaką „Zasłużony w rozwoju województwa katowickiego”, srebrną i złotą Honorową Odznaką PTTK, Medalem 100-lecia Turystyki Polskiej.

Stefan Lachowicz zmarł nagle w dniu 23 października 1984 r., pochowany został na cmentarzu „Mater Dolorosa” w Bytomiu.

W roku 1987 w uznaniu zasług Stefana Lachowicza działacze bytomscy Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego nadali Oddziałowi PTTK w Bytomiu jego imię.

Nela Szlompek
Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT