PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 1-2 (18-19)/2005
ISSN 1642-0853

Pamięci Edwarda Moskały

Dotarło do nas opracowanie multimedialne Ośrodka Kultury Turystyki Górskiej PTTK w Pieninach, którego redaktorem jest Ryszard M. Remiszewski, a redaktorem technicznym Wojciech Preidl. Jest to już 63. publikacja tego ośrodka, wydana w Szczawnicy w roku 2004, dokumentująca pracę przy jego powstawaniu i uroczystość 15-lecia ośrodka obchodzona w 2003 r. Na CD zamieszczono ponad 300 obrazów, dokumentów i zdjęć, o ośrodku, w tym duża część to zdjęcia archiwalne obrazujące pracę włożoną przez Edwarda Moskałę przy tworzeniu go od podstaw. Skłoniło to nas do pokazania Czytelnikom wkładu, jaki włożył Edward Moskała w powstanie Ośrodka Kultury Turystyki Górskiej PTTK w Pieninach. Ten twórca idei ośrodków kultury turystyki górskiej w Karpatach i zasłużony działacz turystyki górskiej to człowiek godny naśladowania, o którym nie można zapomnieć. Wspaniale jest, że tacy ludzie zdarzają się na turystycznych szlakach. Dlatego też dobrze jest przywoływać o nich wspomnienia oraz skłonić się do refleksji nad przemijaniem, nad przeszłością i przyszłością - swoją i Towarzystwa.


Piętnaście lat za nami1

Sto trzydzieści lat temu powstało Towarzystwo Tatrzańskie, 110 lat temu powołano do życia oddział tegoż Towarzystwa w Szczawnicy i 15 lat temu Ośrodek Kultury Turystyki Górskiej w Pieninach. Takie dopisanie rocznicy ośrodka nie jest z naszej strony megalomanią, bo być nie może. Jest natomiast przykładem rozwoju idei Towarzystwa Tatrzańskiego. Nie mamy się czego wstydzić, wyniki świadczą na naszą korzyść, a wszystko dzięki bezinteresownemu zaangażowaniu członków ośrodka i osób współpracujących. Dołożyliśmy swoją cegiełkę do spuścizny Towarzystwa Tatrzańskiego i kontynuujemy cele Towarzystwa zapisane w pierwszym statucie:

1. Umiejętne badanie Karpat, a w szczególności Tatr i Pienin oraz rozpowszechnianie zebranych o nich wiadomości.

2. Zachęcanie do ich zwiedzania i ułatwianie przystępu do nich i ułatwianie tamże pobytu turystom, a w szczególności swoim członkom oraz badaczom i artystom udającym się do Karpat, Tatr i Pienin w celach naukowych i artystycznych.

Piętnastolecie obchodzimy skromnie, na tyle na ile nas stać, liczy się sam fakt.

(...)

Nie można naszego 15-lecia zamknąć nie wspominając o jego twórcy - Edwardzie Moskale, który miał dar zjednywania ludzi dla gór, budowania ich klimatu i realizowania idei ośrodków kultury turystyki górskiej. Pamiętam, jakie miałem wątpliwości, gdy zaproponował mnie i Wojciechowi Preidlowi tworzenie od podstaw nowego ośrodka poświęconego Pieninom i Spiszowi. Rozwijał je w liście z 4 sierpnia 1984 r., pisząc: Odległość Gliwic do gór nie ma znaczenia, ważne jest serce i umiłowanie górskiej krainy. Czy po takim dictum można było się wycofać?

Naczelnik (mówił: Jestem drugim naczelnikiem po Józefie Piłsudskim) był człowiekiem czynu. To pod jego dyktando powstawał ośrodek, projektował wszystko - od scenariusza izby muzealnej, po zawartość gablot, za każdym razem ze swojej słynnej zielonej skrzynki wyciągał jakieś archiwalia. Nie rzucał słów na wiatr, wolał zakasać rękawy i pracował jako cieśla, stolarz i szklarz. W liście z 13 listopada 1987 r. napisał do mnie: Myślę, że wystarczy mi jeszcze sił, aby skutecznie powalczyć. Zresztą cóż by znaczyło moje życie gdyby zabrakło w nim emocji i walki. Byłoby jak galareta bez soli!!!

Galareta bez soli - dobre sobie, ale taki był nasz Naczelnik, gdy skończył ośrodek, przez następne dwa lata realizował kolejne wyzwanie: rozpoczął budowę schroniska pod Bereśnikiem. Wydawało się z niczego, a jednak schronisko powstało. Wiele przy Naczelniku można było się nauczyć, przede wszystkim konsekwencji. Ta konsekwencja była potrzebna, gdy budował Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej w Krakowie. Pisał do mnie 28 września 1991 r.: ...jeszcze są działacze, a przede wszystkim ludzie, którym troska o naszą górską turystykę spędza sen z oczu. Jeżeli istnieją tacy ludzie i przyjaciele jak Ty, Jurek Kapłon, Tadzio Kochański, Jaga Polańska, W. Cieślewicz czy Jacek Ormicki, to można być spokojnym o losy naszej Podkomisji i całego jej 25-letniego dorobku. Myślę, że wkrótce Was zaproszę do naszej siedziby przy ul. Jagiellońskiej 6 w Krakowie. Będzie to ukoronowanie całego wysiłku 25 lat na polu Kultury Turystyki Górskiej w Polsce. Tak się stało - zrealizował swoją ideę.

Nie doczekał jednak rocznic 10- i 15-lecia ośrodka w Pieninach, dlatego dorobek ten jemu ofiarowujemy. Gdyby żył, byłby z nami na tym święcie, ale i tak jest, wierzę w to.

Ryszard M. Remiszewski

1 Wybrane fragmenty ze Wstępu do 13. tomu Prac Pienińskich, 2003, w którym pięknie wspomina Edwarda Moskałę kustosz tego ośrodka Ryszard M. Remiszewski.

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT