PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 3-4 (16-17)/2004
ISSN 1642-0853

20 lat rajdu motorowego PTTK "Ratusze w Polsce"

Chcąc zwrócić uwagę na budowle ratuszy w Polsce, Mieczysław Papierski z Turystycznego Klubu Motorowego "Zryw" Oddział PTTK Sudetów Wschodnich w Prudniku w 1984 r. zorganizował po raz pierwszy rajd pod nazwą "Ratusze w Polsce" dla turystów motorowych, choć mogli brać w nim udział również turyści innych dyscyplin.


Ratusz - to budynek, gdzie dawniej koncentrowało się życie publiczne. Tu władzę sprawował stojący na czele rajców miejskich burmistrz. Tu odbywały się sądy, godzono zwaśnione strony, rozstrzygano także najważniejsze sprawy mieszkańców, a zegar ratuszowy rytmicznie odmierzał czas. W podziemiu natomiast znajdowało się więzienie. Ratusze wznoszono głównie w centrum miasta (pośrodku rynku lub przy jednej z pierzei), zwykle na planie czworoboku, z wieżą-strażnicą niekiedy wolno stojącą, będącą w średniowieczu symbolem praw miejskich. Wyróżniały się one monumentalizmem i bogactwem form architektury zewnętrznej i wnętrz. W pobliżu ratusza lokalizowano zazwyczaj kramy kupieckie, sukiennice, pomieszczenie wagi miejskiej oraz pręgierz. Najpiękniejsze zabytkowe polskie ratusze są gotyckie - we Wrocławiu, w Toruniu i w Gdańsku, renesansowe - w Poznaniu, w Chełmnie, w Sandomierzu, w Szydłowcu, w Zamościu, w Tarnowie i w Brzegu, barokowe - w Lesznie w Wielkopolsce i w Legnicy, klasycystyczne - w Łowiczu, w Koninie i w Lublinie, a eklektyczne - w Nowym Sączu.

Chcąc właśnie zwrócić uwagę na budowle ratuszy w Polsce, Mieczysław Papierski z Turystycznego Klubu Motorowego "Zryw" Oddział PTTK Sudetów Wschodnich w Prudniku w 1984 r. zorganizował po raz pierwszy rajd pod nazwą "Ratusze w Polsce" dla turystów motorowych, choć mogli brać w nim udział również turyści innych dyscyplin.

Celem rajdu było poznanie zabytków, historii i kultury w Polsce, upowszechnianie krajoznawstwa wśród turystów oraz propagowanie turystyki kwalifikowanej. Rajd polegał na zwiedzaniu miejscowości z ratuszem, za które otrzymywało się punkty. Regulamin zawierał również punktację za zwiedzenie parku narodowego, skansenów, zabytków wpisanych na listę UNESCO lub klasy międzynarodowej, pobyt w mieście wojewódzkim i udział w imprezach motorowych.

Była to impreza indywidualna i trwała od 1 maja do 31 października każdego roku, każdy mógł jechać gdzie i kiedy chciał. Rokrocznie na zakończenie rajdu uczestnicy otrzymywali metalową plakietkę z ratuszem, a najlepsi nagrody i dyplomy.

Ratusze na plakietkach przedstawiały: pierwsze dziesięć to ratusze z województwa opolskiego, następnych pięć ratuszy - zaliczane do klasy międzynarodowej, ratusz w Sulmierzycach zaś z roku 1743 jest jedynym drewnianym ratuszem w Wielkopolsce. Na pierwszej i dwudziestej plakietce jest ratusz w Prudniku.

W sztabie organizacyjnym byli: komandor rajdu - Mieczysław Papierski, sędzia główny - Georg Grosch oraz Elżbieta Zagłoba-Zygler.

W I rajdzie, który się odbył w 1984 r., udział wzięły 43 załogi z 22 pasażerami. Pierwsze miejsce zdobył Stefan Nitkiewicz z Pabianic, drugie - Rene Wojtkowiak z Poznania, a trzecie - Georg Grosch z Prudnika.

W czasie trwania XIX rajdu zmarł inicjator i komandor rajdu - Mieczysław Papierski (14 września 2002 r.). Ponieważ Jego zamierzeniem było zorganizowanie dwudziestu rajdów - Georg Grosch i Elżbieta Zagłoba-Zygler dokończyli XIX rajd i zorganizowali w 2003 r. XX rajd nazwany Jego imieniem i z Jego podobizną na plakietce, który zakończył się 31 października 2003 r., a trasy jego wiodły po terenie całej Polski.

W Jubileuszowym XX Indywidualnym Rajdzie Motorowym PTTK im. Mieczysława Papierskiego "Ratusze w Polsce" udział wzięły 43 załogi z 69. pasażerami. Ogółem 112 osób. W rajdzie tym pierwsze miejsce zdobył Mirosław Szumski z Warszawy, drugie miejsce - Henryk Antkowiak z Legnicy, trzecie miejsce zaś - Ireneusz Dolata z Poznania.

Ogółem w dwudziestu rajdach uczestniczyło 816 załóg z 711. pasażerami z całej Polski, to znaczy 1 527 osób. We wszystkich 20 rajdach udział wzięli: Norbert Mach z Chorzowa, Mirosław Szumski z Warszawy, Ryszard Stępień i Georg Grosch z Prudnika. W 19 rajdach - Janusz Milewski z Opola, Andrzej Skrzydlewski z Poznania, Zdzisław Grzywaczewski z Braniewa i Mieczysław Papierski. W 17 rajdach - Eugeniusz Sosna z Raciborza, Jan Pacześniak z Wrocławia, Józef Hupka z Śmicza i Stefan Nitkiewicz z Pabianic, w 16 rajdach zaś - Władysław Smoter z Braszowic, Stanisław Derda z Prudnika, Ryszard Mastelarz z Opola Lubelskiego i Henryk Paciej z Opola.

Pierwsze miejsca w poszczególnych rajdach zdobywali:

  • Georg Grosch - 4-krotnie, w latach:1987, 1988, 1989, 1991;
  • Mirosław Szumski - 4-krotnie, w latach:1998, 2001, 2002, 2003;
  • Andrzej Skrzydlewski z Poznania - 3-krotnie, w latach: 1994, 1995 ,1996;
  • Henryk Antkowiak z Legnicy - 3-krotnie, w latach: 1997, 1999, 2000;
  • Stefan Nitkiewicz z Pabianic - 2-krotnie, w latach: 1984, 1985;
  • Janusz Brodziński z Trzebnicy - 2-krotnie, w latach: 1986, 1990;
  • Józef Kośla z Grodkowa - jeden raz w 1992 r.;
  • Norbert Mach z Chorzowa - jeden raz w 1993 r.

Turystyczny Klub Motorowy "Zryw" Oddziału PTTK Sudetów Wschodnich w Prudniku istnieje od 12 lutego 1957 r., a nazwę " Zryw" przyjął 11 lutego 1970 r.

Do zobaczenia na turystycznych szlakach.

Elżbieta Zagłoba-Zygler
Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT