PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 3-4 (16-17)/2004
ISSN 1642-0853

50 lat Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty" w roku 2005

W roku 2004 - poprzedzającym jubileusz 50-lecia Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty" - podczas zebrań klubowych odbywają się wieczory wspomnień. Zapraszamy do udziału dawnych członków z okresu działalności koła, a potem klubu. Byli i obecni członkowie klubu "Wiercipięty" opowiadają o zapamiętanych faktach, oglądane są kroniki filmowe i zdjęcia z prywatnych archiwów.


Klub powstał 15 stycznia 1955 r. jako Koło Zakładowe Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, które stopniowo przybrało charakter środowiskowy i organizowało przede wszystkim wycieczki piesze o charakterze krajoznawczym. W okresie początkowym istniały sekcje: piesza, fotograficzna i krajoznawcza.

W roku 1959 powstała sekcja kolarska, która w 1964 r. wyodrębniła się, tworząc Szczeciński Turystyczny Klub Kolarski "88". Wówczas to Andrzej Pawulski i Michał Zachmann opracowali statut klubowy, a Oddział Miejski PTTK zatwierdził go 28 stycznia 1965 r. jako Statut Klubu Turystów Pieszych Nizinnych i Górskich "Wiercipięty". Pomysłodawcą nazwy był w 1958 r. pierwszy prezes dr Jerzy Zienkiewicz.

15 marca 1966 r. niektórzy miłośnicy turystyki górskiej przenieśli się do powstającego Klubu Tatrzańskiego.

Już w roku 1959 "Wiercipięty" przyjęły kierownictwo w Oddziałowej Komisji Turystyki Pieszej - weryfikowanie Odznaki Turystyki Pieszej i organizowanie oddziałowych imprez turystyki pieszej. W latach 1967-1979 klub pełnił funkcję Oddziałowej Komisji Turystyki Pieszej, której przewodniczącym był Michał Zachmann. Klub miał uprawnienia weryfikowania Odznaki Turystyki Pieszej do małej srebrnej włącznie.

Od początku swej działalności "Wiercipięty" organizowały wycieczki niedzielne dla mieszkańców Szczecina w myśl hasła: "Turystyka piesza jest najzdrowszą i najtańszą formą czynnego wypoczynku". Stopniowo zaczęto oddzielać wycieczki piesze o charakterze krajoznawczym wyłącznie dla młodzieży szkolnej. W roku 1970 organizację turystyki dla młodzieży szkolnej przejął Ośrodek Sportu i Turystyki, w którym spośród osób będących członkami "Wiercipięt" najbardziej aktywnie działał Antoni Adamczak. Od 1964 r. klub przygotowywał rokrocznie Młodzieżowy Rajd "Jesień" oraz "Złaz na Ucztę Pieczonego Barana", nazywany dzisiaj "Złazem na Ucztę Turystyczną". Obie imprezy są obecnie w kalendarzu imprez Oddziału Szczecińskiego PTTK. W roku 1962 zorganizowano I Rajd Szlakiem Wyzwolenia Szczecina, który stał się później największą imprezą oddziałową i urósł do rangi ogólnopolskiej. 25 kwietnia 2004 r. odbył się już 43. Ogólnopolski Rajd "Szlakiem walk o Szczecin", podczas którego kierownikami pięciu tras byli członkowie Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty".

W 1959 r. wspólnie z Okręgową Komisją Turystyki Pieszej urządzono I Okręgowy Zlot Turystów na Ziemi Szczecińskiej do Gryfic. Jest on teraz kontynuowany jako coroczne regionalne zloty przodowników turystyki pieszej. Na jeden z tych zlotów (w Międzyzdrojach) z inicjatywy Haliny Kochanowskiej zakupiono czerwone buciki dziecięce, które noszono (po jednym) przy plecakach i chlebakach. Obecnie bucik występuje w logo klubu jako wysłużony but. Podczas wcześniejszego zlotu (na Górze Czcibora) klub reprezentowała pięcioosobowa drużyna konna, ponieważ wtedy taka sekcja istniała.

W roku 1965 odbył się VII Rajd Pieszy "Wiercipięt" do Choszczna, który był trzydniowy i zorganizowany wspólnie z tamtejszym oddziałem. X rajd pieszy klubu odbył się w rocznicę 700-lecia Goleniowa i był pierwszym rajdem sponsorowanym przez władze miasta.

Spośród pieszych imprez krajoznawczych o zasięgu wojewódzkim i ogólnopolskim Klub Turystów Pieszych "Wiercipięty" współorganizował między innymi:

  • IX Ogólnopolski Zlot Przodowników Turystyki Pieszej w roku 1964 (kierownicze funkcje w jego organizacji pełnili: Jadwiga Cieńska, Jerzy Gruszczyński, Michał Zachmann);
  • X Jubileuszowy Ogólnopolski Wysokokwalifikowany Rajd Pieszy w roku 1969 (kierowały nim osoby: Anna i Andrzej Pawulscy, Krystyna Namolnik, Marek Tałasiewicz i Michał Zachmann);
  • II Ogólnopolskie Spotkanie Przedstawicieli Klubów Pieszych w roku 1970;
  • XVI Ogólnopolski Wysokokwalifikowany Rajd Pieszy w roku 1975 (kierownikiem rajdu był Michał Zachmann, zastępczynią - Daniela Pluszczak, sekretarzem - Wiesława Kwoka, a kierownikami tras - Piotr Czerkies, Marek Ziemieniewicz, Stefan Chodyko, Henadiusz Bujko);

W roku 2001 podczas 44. Ogólnopolskiego Zlotu Przodowników Turystyki Pieszej w Szczecinie w obradach Plenum Komisji Turystyki Pieszej Zarządu Głównego PTTK uczestniczyła przedstawicielka "Wiercipięt" - Zofia Zachmann, a Antoni Adamczak prezentował film krajoznawczy.

Członkowie Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty" działali we wszystkich komisjach turystyki pieszej w Szczecinie: odddziałowej, okręgowej, wojewódzkiej i regionalnej (niektórzy przez wiele kadencji):

  • w Okręgowej Komisji Turystyki Pieszej: Jadwiga Cieńska, Krystyna Namolnik, Andrzej Pawulski, Antoni Adamczak, Stefan Chodyko - od 1965 r.; Anna Pawulska - od 1968 r.; Michał Zachmann i Henadiusz Bujko - od 1970 r.; Marek Tałasiewicz - od 1971 r.; Jerzy Zienkiewicz, Bogusław Wiśniewski, Tadeusz Koralewski - od 1972 r.; Zdzisław Steć - od 1977 r.;
  • w Komisji Turystyki Pieszej w Regionalnym Ośrodku Programowym PTTK od 7 maja 1991 r. Komisję Egzaminacyjną Przodowników Turystyki Pieszej tworzyli: Michał Zachmann
  • przewodniczący, Antoni Adamczak, Zdzisław Steć i Marek Tałasiewicz - członkowie;
  • w Regionalnej Komisji Turystyki Pieszej: Antoni Adamczak, Andrzej Pawulski, Zdzisław Steć, Michał Zachmann i Marek Ziemniewicz - od 9 kwietnia 1992 r., Marcin Kanciała - od 1993 r.;
  • dwie podkomisje w Regionalnej Komisji Turystyki Pieszej od 12 czerwca 1997 r. tworzyli wyłącznie członkowie Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty": Podkomisję ds. Egzaminowania i Weryfikacji - Michał Zachmann (przewodniczący) i Antoni Adamczak, Andrzej Pawulski, Zdzisław Steć, Zofia Zachmann (członkowie); Podkomisję ds. Znakowania Szlaków - Bartosz Bynowski (przewodniczący) i Antoni Adamczak, Marcin Kanciała, Jakub Nowysz (członkowie). Sekretarzem Regionalnej Komisji Turystyki Pieszej była wówczas Zofia Zachmann, a obecnie funkcję tę pełni Irena Kozibura - skarbniczka klubu;
  • w Oddziałowej Komisji Turystyki Pieszej w Regionalnym Oddziale PTTK od 30 listopada 2001 r. przewodniczącą jest Zofia Zachmann, a członkami są Barbara Kaczmarek, Marcin Kanciała i Mirosław Dudziński.

Szlakami pieszymi w województwie zajmował się przez ponad 30 lat Antoni Adamczak, a inni członkowie klubu pracowali krócej.

Na początku swej działalności Klub Turystów Pieszych "Wiercipięty" liczył 15 członków. W roku następnym liczba ta potroiła się, a w latach 1962-1963 wynosiła 153 osoby. W roku 1970 było 54 członków, w tym 21 przodownikow turystyki pieszej oraz przodownicy innych dyscyplin turystyki kwalifikowanej. W 1972 r. do klubu należały 72 osoby, a wszystkie funkcje w Okręgowej Komisji Turystyki Pieszej (z wyjątkiem funkcji skarbnika) pełnili członkowie Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty". Ponadto Michał Zachmann był członkiem Komisji Turystyki Pieszej Zarządu Głównego PTTK, a Bogusław Wiśniewski był członkiem Plenum Komsji Turystyki Pieszej Zarządu Głównego PTTK w kadencji trwającej od 1989 r.

W 2002 r. wśród członków Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty" było: trzynastu przodowników turystyki pieszej, trzech przodowników turystyki górskiej, trzech przodowników turystyki kolarskiej, jeden przodownik turystyki kajakowej, sześciu strażników ochrony przyrody, pięciu instruktorów krajoznawstwa (w tym dwóch - Polski), czterech przodowników miejskich i terenowych, siedmiu organizatorów turystyki, sześciu znakarzy szlaków nizinnych i jeden instruktor ochrony przyrody.

Klub samodzielnie organizuje obecnie w roku około 50 ogólnodostępnych wycieczek, a w każdej z nich uczestniczy nie mniej niż kilkadziesiąt osób. Do dużych rajdów klubowych należą: "Od A do Z Patronów Ulic", "Rajd Artylerzystów Polskich" i inne. Przodownicy turystyki pieszej z Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty" prowadzą turystów na trasach wszystkich pieszych imprez Regionalnego Oddziału Szczecińskiego PTTK. Zebrania klubu odbywają się systematycznie dwa razy w miesiącu. Podczas nich prowadzone są prelekcje i pokazy przezroczy krajoznawczych z komentarzem autorów wywodzących się spośród członków klubu lub osób zaproszonych z innych klubów PTTK czy spoza PTTK.

Od początku działalności Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty" prezesami byli: Jerzy Zienkiewicz, Edward Kalisiak, Witold Zańko, Mieczysław Pyptiuk, Stefan Kaczmarek, Michał Zachmann, Andrzej Pawulski, Jadwiga Cieńska, Tadeusz Koralewski, Marek Tałasiewicz, Daniela Pluszczak, Władysław Peruga, Wiesława Kwoka, Zbigniew Maciejowski, Jan Mackiewicz i od 20 października 1998 r. - Mirosław Dudziński.

Klub Turystów Pieszych "Wiercipięty" był dotychczas wielokrotnie odznaczany:

  • w 1970 r. - Złotą Honorową Odznaką PTTK przez Zarząd Główny PTTK oraz Medalem XXV-lecia Kultury Fizycznej i Turystyki przez Wojewódzki Komitet Kultury Fizycznej i Turystyki w Szczecinie;
  • w 1976 r. - Honorową Odznaką Oddziału Miejskiego PTTK "Za rozwój turystyki i krajoznawstwa";
  • w 1990 r. - Honorową Odznaką Zarządu Okręgu PTTK "Zasłużony dla PTTK województwa szczecińskiego";
  • w 1998 r. - Odznaką Honorową "Za zasługi dla turystyki" przez Urząd Kultury Fizycznej i Turystyki;
  • w 2001 r. - Medalem 50-lecia PTTK;
  • w 2003 r. - Medalem 50-lecia Komisji Turystyki Pieszej Zarządu Głównego PTTK.

W roku 2004 poprzedzającym jubileusz 50-lecia Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty" podczas zebrań klubowych odbywają się wieczory wspomnień. Zapraszamy dawnych członków z okresu działalności koła, a później klubu. Byli i obecni członkowie Klubu Turystów Pieszych "Wiercipięty" opowiadają zapamiętane fakty, oglądane są kroniki klubowe i zdjęcia z prywatnych zbiorów.

Zofia Zachmann
Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT