PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik 3-4 (16-17)/2004
ISSN 1642-0853

Konferencje poświęcone młodzieży

Już drugi raz z kolei miałam możliwość uczestniczenia w konferencji Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu poświęconej młodzieży. Temat pierwszej konferencji - zorganizowanej w listopadzie 2003 r. w Ustroniu Śląskim - brzmiał "Rola i zadania organizacji pozarządowych w upowszechnianiu turystyki szkolnej", a drugiej - mającej miejsce w Kłębowie w dniach 4-6 listopada 2004 r. - "Turystyka i krajoznawstwo w realizacji programu dydaktycznego szkoły".


W roku 2003 o miejscu i tematyce, a także o fakcie, że mam w niej wziąć udział jako przedstawiciel PTTK i Rady Programowej ds. Młodzieży Szkolnej dowiedziałam się trzy dni przed konferencją. Organizatorem jej na zlecenie ministerstwa było Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych.

Temat pierwszej konferencji brzmiał: "Rola i zadania organizacji pozarządowych w upowszechnianiu turystyki szkolnej". Jadąc w listopadzie 2003 r. do Ustronia Śląskiego, nie zdawałam sobie sprawy jak ważne i odpowiedzialne zadanie na mnie ciąży. W konferencji brali udział wizytatorzy wszystkich województw, przedstawiciele organizacji pozarządowych, licznie reprezentowane grono PTSM i moja skromna osoba. W szeregach PTSM zaś było obecnych naszych dwóch przedstawicieli - Marian Dzimira z Przemyśla i Marian Kurzyna z Biłgoraja. W pierwszym dniu dowiedziałam się, że każdy z przedstawicieli organizacji pozarządowych ma przedstawić swoje stanowisko w ww. temacie. Nie muszę chyba ukrywać, że pół nocy zajęło mi zastanawianie się, co chciałabym powiedzieć tak ważnym osobom o naszym Polskim Towarzystwie Turystyczno-Krajoznawczym. Podobno się udało (tak przynajmniej stwierdzili koledzy słuchający mojego wystąpienia). Przykro mi było, że nie miałam dla gości nic więcej poza słowem. Powiedziałam o najważniejszych przedsięwzięciach naszego Towarzystwa podejmowanych dla dzieci i młodzieży, między innymi o Ogólnopolskim Młodzieżowym Turnieju Turystyczno-Krajoznawczym, o konkursie "Poznajemy Ojcowiznę" i innych. Podkreśliłam jak ważna rolę w upowszechnianiu turystyki odgrywa nasza kadra, system odznak turystyki kwalifikowanej. Wracając z Ustronia z wielkim niedosytem, wiedziałam jedno, że powinnam dołożyć starań, aby organizatorem kolejnej konferencji, która już wtedy była zapowiedziana, było nasze Towarzystwo. Mówiłam o tym na grudniowym posiedzeniu plenarnym oraz na posiedzeniach Zespołu Programowego ds. Młodzieży Szkolnej.

No cóż, nie udało się być organizatorem drugiej konferencji Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu na temat "Turystyka i krajoznawstwo w realizacji programu dydaktycznego szkoły", którą ponownie organizowało Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych. Jednak o tej konferencji dowiedzieliśmy się z miesięcznym wyprzedzeniem. Dało to nam możliwość dobrego przygotowania się do niej. Dołożyłam wszelkich starań, aby grupa reprezentująca nasze Towarzystwo była wieloosobowa ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży, która bezpośrednio uczestniczy w przedsięwzięciach naszego Towarzystwa. Tym razem było nas wielu, mówiliśmy JEDNYM GŁOSEM, mieliśmy dla uczestników piękne materiały programowe o naszym Towarzystwie. Byłam dumna z faktu, że reprezentuję PTTK i jest nas kilkuosobowa grupa, a to o czym mówimy stanowi jedną wielką całość, czyli to, co MY jako Towarzystwo robimy w dziedzinie turystyki i krajoznawstwa w realizacji procesu dydaktycznego szkoły.

PTSM zorganizowało konferencję w dniach 4-6 listopada 2004 r. w Kłębowie (woj. warmińsko-mazurskie). Wzięło w niej udział prawie 50 osób, w tym 11 przedstawicieli Kuratoriów Oświaty. PTTK reprezentowały osoby: Jolanta Śledzińska - członek ZG PTTK, członek Rady Programowej ds. Młodzieży Szkolnej, prezes Porozumienia Oddziałów PTTK Województwa Łódzkiego; Marian Kurzyna - członek Rady Programowej ds. Turystyki Szkolnej; Mirosław Ratajski - członek Rady Programowej ds. Turystyki Szkolnej; Paweł Zań - członek Rady Programowej ds. Turystyki Szkolnej; Marian Dzimira; Jerzy Kwaczyński - wiceprzewodniczący Rady Programowej ds. Turystyki Szkolnej; Piotr Niewiadomski - członek Młodzieżowej Rady Programowej. Każde z nas miało za zadanie pokazać to, co w PTTK robimy na co dzień w zakresie turystyki i krajoznawstwa i jaki to ma wpływa na proces dydaktyczny.

Jako pierwszy z naszej grupy głos zabrał Marian Kurzyna. Wystąpił zaraz za redaktorem naczelnym "Poznaj swój kraj" Januszu Sapie, który raczej minorowo określił miejsce turystyki w szkole i stwierdził między innymi, że w kraju brakuje nauczycieli chcących jeszcze kreować turystykę, a obecni na sali przedstawiciele zawodu to unikaty.

Marian Kurzyna zaś w swojej prelekcji udowodnił, że nie jest to prawda. Opowiedział jak w niewielkim Biłgoraju uczy się regionalizmu dzieci i młodzież; jak nauczyciele angażują się w promocję własnego regionu wśród uczniów, pokazując im poprzez dziedzictwo kulturowe, przyrodę, niezwykłe osoby - miejsce urodzenia, zamieszkania; jak identyfikują się wszyscy z sitarzami, którzy tworzyli historię tego terenu; jak wspaniale prowadzą dzieci i młodzież ścieżkami regionalizmu.

Niżej podpisana natomiast przygotowała prezentacje, które odpowiadały na kilka pytań:

  1. Kim jesteśmy? - stowarzyszeniem skupiającym turystów i krajoznawców.
  2. Nasze główne cele to między innymi
    • - promowanie turystyki aktywnej poprzez pokazanie jej wartości wychowawczych, poznawczych i zdrowotnych;
    • - popularyzacja turystyki kwalifikowanej wśród dzieci i młodzieży jako zadania spełniającego niezwykle ważne funkcje wychowawcze, edukacyjne i zdrowotne;
    • - rozbudzanie zamiłowań między innymi do ochrony przyrody, dbania o zabytki, czystości polskiego języka itd.
  3. Ogólnopolskie przedsięwzięcia
    • - konkursy krasomówcze;
    • - Ogólnopolski Młodzieżowy Konkurs "Poznajemy Ojcowiznę";
    • - Centralny Zlot Młodzieżowy "Palmiry";
    • - Ogólnopolski Zlot Licealistów;
    • - Ogólnopolski Młodzieżowy Turniej Turystyczno- Krajoznawczy - z uwagi na fakt, że o pierwszych konkursach później mówili koledzy, moim zadaniem było przybliżenie zebranym Ogólnopolskiego Młodzieżowego Turnieju Turystyczno-Krajoznawczego. Pokazałam to formie prezentacji zdjęciowej wszystkich konkursów turniejowych na przykładzie XXXI turnieju, który odbył się w roku 2003 w Załęczu Wielkim. Jak wiele wysiłku musi włożyć młodzież, w ilu dziedzinach się sprawdzić, aby przygotować się do eliminacji turniejowych, jak potrzebna jest długotrwała współpraca młodzieży z opiekunem-nauczycielem.
  4. PTTK jako propagator turystyki aktywnej - jakie formy turystyki można uprawiać w naszym Towarzystwie.
  5. PTTK to sieć 339 oddziałów, skupiających 63 883 członków - w tym 24 230 to młodzież - 183 obiekty turystyczne, 53 tys. km szlaków, muzea, regionalne pracownie krajoznawcze, system odznak oraz kadra.
  6. Jakie były oczekiwania i droga dojścia do podpisania porozumienia o współpracy z Kuratorium Oświaty w Łodzi przez Porozumienie Oddziałów PTTK Województwa Łódzkiego w dniu 13 października 2004 r. - jest to pierwsze w kraju podpisane takie porozumienie na takim szczeblu.
  7. Jak wyglądała aktywność programowa PTTK w 2003 roku (według TK-O) w poszczególnych województwach, m.in.: turystyka kwalifikowana - 728 138, turystyka powszechna - 337 768.To w sumach ogólnych, ale prezentacja była bardziej szczegółowa.

W zakończeniu przytoczyłam słowa Aleksandra Janowskiego Piękna jest Polska w górach i równinach, w lasach, polach, łąkach; piękna jest na lądzie i na wodzie ...piękna w miastach i wsiach.

Paweł Zań - członek Jury Ogólnopolskiego Konkursu Krajoznawczego "Poznajemy Ojcowiznę" przybliżył zebranym historię tego konkursu i podkreślił, że chociaż był to konkurs XI z kolei, to o Ojcowiźnie młodzież pisała i poznawała ją już na początku wieku XX. Oczywiście podkreślone zostały też cele konkursu, jak i jego tematyka.

Piękna prezentacja multimedialna finału centralnego w Radomiu i nagrodzonych prac zwróciła uwagę na różnorodność tematyki: od domu rodzinnego, przez historię swojej Ojcowizny, ludzi swojej miejscowości - zasłużonych dla regionu, po najciekawsze ścieżki turystyczno-krajoznawcze i historię szkoły.

W celu podkreślenia i zaakcentowania popularyzacji tego konkursu do udziału w konferencji zaprosiliśmy wielokrotnego laureata finału centralnego - Piotra Niewiadomskiego, ucznia Zespołu Szkół Elektronicznych w Zduńskiej Woli.

Piotr Niewiadomski w niezwykle sympatyczny sposób opowiedział, a także przedstawił na CD swoją drogę dojścia do udziału w konkursie i drogę do finału. To rodzice od najmłodszych lat pokazywali mu piękno Ojczyzny poprzez wędrówkę. W latach szkolnych zaś spotkał wspaniałych nauczycieli, którzy chcieli dzielić się swoją wiedzą na temat walorów turystyczno-krajoznawczych Ojcowizny, zabierali na różnego rodzaju imprezy turystyki kwalifikowanej organizowane przez PTTK w Zduńskiej Woli. Kiedy natomiast rozpoczął naukę elektroniki i informatyki w Zespole Szkół Elektronicznych spotkał panią Marię Zimoch, która zwróciła uwagę na jego zainteresowania i zachęciła do pisania. Piotr swoje umiejętności rozwijał z każdym rokiem, wiele dało mu uczestnictwo w obozie młodych publicystów-krajoznawców organizowanym przez Radę Programową ds. Turystyki Szkolnej i Komisją Krajoznawczą Zarządu Głównego PTTK. Na obozie nauczył się nowego, innego patrzenia na zabytki, na przyrodę. Jak powiedział ...dzisiaj nie przejdę obojętnie obok małej wiejskiej kapliczki, aby nie zainteresowała mnie jej historia (...).

Jego dwie prace, dzięki którym został laureatem finału centralnego są dzisiaj na stronach internetowych miasta, nauczyciele zduńskowolskiego powiatu pokazują je na lekcjach regionalizmu, znaczne przedruki ukazały się w ostatnim numerze Kwartalnika Krajoznawczego Łódzkiej Pracowni Krajoznawczej "Wędrownik", a Zduńskowolskie Stowarzyszenie Oświatowe zdobyło już środki finansowe i obie prace będą wydrukowane w całości nakładem PWN.

Ponieważ Piotr tak bardzo podkreślał rolę nauczycieli i kadry PTTK w swojej prezentacji, następnym naszym prelegentem był Mirosław Ratajski, którego zadaniem było opowiedzenie o kadrze PTTK. Kto ją stanowi, jak długą drogę musi pokonać przodownik danej dyscypliny, aby mieć uprawnienia, jak ważna i odpowiedzialna jest rola przewodnika na wycieczkach szkolnych. Przewodnik musi doskonale znać teren, po którym oprowadza i w zależności od rodzaju wycieczki, jej charakteru, a także i wieku uczestników swoją wiedzę przekazuje. Przodownik danej dyscypliny musi doskonale wiedzieć, jak nauczyć bezpiecznego uprawiania danej formy turystyki, jak pokazać w zależności od wieku uczestników różne ciekawostki, które w przyszłości mogą poprowadzić młodego człowieka do zdobycia uprawnień, a być może i znalezienia się w kadrze PTTK.

Jerzy Kwaczyński w swojej obszernej prezentacji ukazał pracę PTTK w ramach Edukacji Europejskiej Młodzieży. Zwrócił uwagę zebranych na akcje organizowane przez Towarzystwo, m.in.: Eurorando, Międzynarodowy Rok Gór i Spotkanie na Szczytach, Spotkanie u źródeł polskich rzek, Powitanie Unii Europejskiej na Polskich Wodach, Ziemia Lubuska Krajobrazem Roku. Na przykładzie oddziału w Żyrardowie przedstawił inne imprezy, między innymi Paradę Schumanna, inicjatywy organizowania obozów międzynarodowych, uczestnictwo w NFI.

Marian Dzimira, który krasomówstwem "zaraził" dzieci i młodzież całego Podkarpacia, był z naszego grona osobą mogącą najlepiej opowiedzieć o celach i zadaniach ogólnopolskich konkursów krasomówczych. "Pięknie opowiedzieć Ojczyznę" - dbać o kulturę i czystość polskiej mowy, rozbudzać i rozwijać zamiłowania turystyczno-krajoznawcze. Podkreślił jak ważną rolę odegrał konkurs w życiu jego uczestników. Wielu z nich wybrało studia na kierunkach dziennikarskim, prawniczym, polonistycznym, a dziś są rzecznikami prasowymi wybitnych osób czy instytucji. Jeden z naszych kolegów - laureat finału w Golubiu-Dobrzyniu, członek naszej Rady - Łukasz Mazurek odbywał w tym roku praktyki studenckie w Kancelarii Prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego.

Staraliśmy się jak najlepiej zaprezentować Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, pokazać ludzi młodych, wykazać, że turystyka i krajoznawstwo w naszym wydaniu są nierozerwalnie związane z procesem dydaktyczno-wychowawczym szkoły.

Rada bym była, gdyby w przyszłości udało się organizować takie konferencje centralnie przez PTTK. Z propozycją zorganizowania konferencji o podobnej tematyce zwróciłam się do organizacji pozarządowych i Kuratorium Oświaty w Łodzi. Efektem jest już tematyka, a także termin i miejsce - marzec 2005 r., miasto Łódź, w której uczestniczyć będą reprezentanci Ludowych Zespołów Sportowych, PTSM, ZHP i PTTK, dyrektorzy szkół, placówek oświatowych, a także władze samorządowe.

Wszak krajoznawstwo uczy cenić przeszłość dla teraźniejszości, z myślą o przyszłości.

Jolanta Śledzińska
Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT