PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
2 (15)/2004
ISSN 1642-0853

Europejska Stolica Kultury 2010

W 1985 r. Rada Ministrów Kultury Unii Europejskiej powołała do życia instytucję "Europejska Stolica Kultury" i postanowiła przyznawać ten tytuł każdego roku innemu miastu spośród państw członkowskich. Ateny były pierwszym miastem, które nosiło ten tytuł. Decyzja ta była następstwem inicjatywy aktorki i śpiewaczki Meliny Mercouri, która jako grecka minister kultury chciała w ten sposób wesprzeć proces jednoczenia Europy. Jej ideą było, aby przez coroczne przyznanie tego tytułu nie tylko przedstawić na europejskim forum kolejne miasta z ich skarbami kultury, ale jednocześnie wyostrzyć spojrzenie na problemy etniczne i regionalne. Ubieganie się o ten tytuł to wieloetapowy proces mający na celu ożywienie turystyki, budowę nowych obiektów kulturalnych i hoteli oraz prekursorskie inicjatywy gospodarcze.

"Budujemy Europejską Stolicę Kultury 2010" - tak brzmi motto oferty Europa-miasto Görlitz/Zgorzelec. Patronat nad staraniami o przyznanie tego tytułu sprawuje były prezydent Niemiec prof. dr Roman Herzog.

Niemieckie miasto Görlitz i polskie Zgorzelec jako Europa-miasto wspólnie ubiegają się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2010. Przedstawienie wspólnego konceptu jest ukoronowaniem wieloletniej współpracy. Oba miasta przygraniczne jako Europa-miasto tworzą od roku 1998 komunalny związek. Po wstąpieniu Polski do Unii Europejskiej dojdzie do dalszych pozytywnych zmian na płaszczyźnie komunalnej i do powstania korzystnych warunków kooperacji przygranicznej. Jest nie do pomyślenia, żeby samo niemieckie miasto Görlitz mogło ubiegać się o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury bez swojego polskiego partnera. Pod wspólnym europejskim dachem uwidacznia się nowy profil miasta: Görlitz-Zgorzelec jako miasto wielokulturowe, dwujęzyczne, ponadgraniczne, bardziej jako miejsce kształcenia, kultury i oświaty niż jako miasto przemysłowe i handlowe. Miasto na styku Niemiec i Polski. Poparcie dla swej koncepcji programowej otrzymuje Europa-miasto z wielu stron. Miasta sąsiedzkie, gminy i powiaty, regiony, jak również wiele przedsiębiorstw i organizacji zaoferowało swoje poparcie.

Görlitz/Zgorzelec leży nad Nysą w punkcie przecięcia dwóch dawnych szlaków handlowych. W obrazie miasta odzwierciedlają się liczne związki z innymi europejskimi kulturami na Wschodzie i Zachodzie, Południu i Północy. Przeszłość miasta jako centrum kulturalnego, gospodarczego i politycznego uwidacznia się w każdym jego miejscu. Görlitz jest kamiennym pomnikiem historii architektury od średniowiecza i renesansu do secesji i współczesności. Görlitz może także poszczycić się wielowiekową historią twórczości literackiej i artystycznej. To miasto nad Nysą liczy sobie już ponad 930 lat. Jednak po zmarszczkach nie ma ani śladu! W roku 2003 Hollywood odkryło piękno tej staruszki, która w filmie 80 dni dookoła świata udawała zakątki Paryża.

Jedną z pereł miasta jest Muzeum Kulturalno-Historyczne. Goście z całej Europy każdego roku odwiedzają wspaniałe wystawy, które dokumentują historię lokalną. Jako ważny nośnik image'u muzeum to może stać się prekursorem na drodze do powstania w tym regionie muzeum europejskiego. Dzięki swojemu centralnemu położeniu w sercu Europy, Görlitz ma szansę kształtować Europę jutra! Dawne miasto handlowe chce się rozwijać jako tolerancyjne, nacechowane interesującymi przeciwieństwami, europejskie centrum z międzynarodową kulturą.

Miasto podzielone w 1945 r. na dwie części: niemiecką i polską, od lat dziewięćdziesiątych znajduje się na drodze do wzajemnego zbliżenia. Pierwsze rozważania i inicjatywy kształtowania wspólnego życia i wspierania tego procesu kulturalnego to: plan utworzenia przez Uniwersytet Wrocławski w Zgorzelcu filii biblioteki uniwersyteckiej i umieszczenie tam na stałe starych zbiorów bibliotecznych oraz dzieł sztuki z Görlitz, które od końca wojny znajdują się w Polsce; założenie w Görlitz przez Drezdeński Uniwersytet Techniczny "Międzynarodowego Instytutu Śląskiego" jako filii swojego Centrum Środkowo-Europejskiego; budowa nowego mostu staromiejskiego, która rozpoczęła się 7 maja 2003 r., dokładnie 58 lat po wysadzeniu mostu w dniu 7 maja 1945 r.; założenie w przyszłości "Uniwersytetu Nysa" - instytucji uniwersytetów lub szkół wyższych z Zittau/Görlitz, z Wrocławia i z Liberca; połączenie w najbliższym czasie Görlitz i Zgorzelca linią tramwajową; logo Europy-miasta przedstawiono jako symboliczny profil mostu, a człowiek na nim tańczący to wyidealizowany, nowy wesoły mieszczanin - budowniczy, a zarazem opiekun i miłośnik swego regionu.

Niegdyś siedem mostów prowadziło przez rzekę. Siedem mostów znowu powstanie, ale nie zwodzonych przez historię. Na ich otwarcie ludzie zatańczą przyjazny taniec radości. Görlitz/Zgorzelec, aby stać się w roku 2010 "Europejską Stolicą Kultury" musi okazać się atrakcyjniejsze od takich kontrkandydatów, jak m.in.: Augsburg, Bamberg, Braunszwing, Brema, Karlsruhe, Kassel, Kolonia, Poczdam, Essen, Halle.

Dotychczasowe "Europejskie Stolice Kultury" to: w 1985 r. - Ateny; w 1986 r.- Florencja; w 1987 r. - Amsterdam; w 1988 r. - Berlin; w 1989 r. - Paryż; w 1990 r. - Glasgow; w 1991 r. - Dublin; w 1992 r. - Madryt; w 1993 r. - Antwerpia; w 1994 r. - Lizbona; w 1995 r. - Luxemburg; w 1996 r. - Kopenhaga; w 1997 r. - Saloniki; w 1998 r. - Sztokholm; w 1999 r. - Weimar; w 2000 r. - Awinion, Bergen, Bolonia, Bruksela, Helsinki, Kraków, Praga, Reykjavik, Santiago de Compostela; w 2001 r. - Rotterdam, Porto; w 2002 r. - Salamanca, Brugia; w 2003 r. - Graz.

Władysław Rudak

zdjecie
Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT