PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
1 (14)/2004
ISSN 1642-0853


40-lecie zorganizowanej turystyki i krajoznawstwa PTTK oraz 20-lecie Oddziału PTTK "Meblarz" w Swarzędzu


Zorganizowana działalność statutowo-organizacyjna PTTK w Swarzędzu bierze swój początek od założonego w dniu 1 stycznia 1963 r. koła zakładowego w Swarzędzkiej Fabryce Krzeseł przy ulicy Wrzesińskiej.

Zamiarem i myślą przewodnią założycieli i organizatorów zorganizowanego ruchu turystycznego było przede wszystkim umożliwienie członkom i mieszkańcom aktywnego wypoczynku poprzez wycieczki autokarowe poznanie poszczególnych regionów kraju z jego historycznymi zabytkami, w tym szczególnie znajdujących się na terenie Wielkopolski. W owych latach wycieczki krajoznawcze jednodniowe i wielodniowe miały charakter integrujący społeczeństwo, a ponadto dostarczały każdemu sporo wiedzy historycznej, przeżyć i doznań estetycznych.

Od początku działania kardynalną zasadą działaczy PTTK było dążenie do przybliżenia społeczeństwu idei Towarzystwa, w tym stałe inspirowanie do poznania i umiłowania otaczającego krajobrazu jako małej ojczyzny, ochrony pomników przyrody, podkreślenia wydarzeń i rocznic historycznych na przestrzeni wieków oraz stałe pobudzanie do uprawiania turystyki kwalifikowanej.

Ta praca od podstaw zaowocowała i na przestrzeni minionych lat cele te zostały osiągnięte oraz zapisały się złotymi zgłoskami w kronikach i historii turystyki Swarzędza. Towarzystwo stało się platformą działania dla wszystkich chętnych, bez względu na przynależność polityczną, prezentowany światopogląd i wyznanie. Dlatego przetrwało wszystkie zawieruchy, jakie miały miejsce w Polsce w ostatnich 40 latach.

W latach 1963-1974 prezesami Koła byli: Mariusz Kołodziejczak, Stanisław Czosnowski i Marian Kaliszan, a od 1975 r. - Marian Jaskuła. 23 stycznia 1983 r. z udziałem 84 delegatów odbył się w Swarzędzu Zjazd Założycielski, na którym powołano Oddział Zakładowy PTTK "Meblarz" przy Swarzędzkich Fabrykach Mebli w Swarzędzu po sprywatyzowaniu przedsiębiorstwa w roku 1990 przekształcony w oddział terenowo-miejski i w takiej formie funkcjonuje do dnia dzisiejszego. Powstanie oddziału usprawniło łączność organizacyjną pomiędzy kołami i klubami działającymi we wszystkich zakładach produkcyjnych Swarzędzkich Fabryk Mebli i na terenie miasta. Pozwoliło nam to również pracować i działać na własny rachunek, nadając tym samym organizacji PTTK w Swarzędzu nowy wymiar prawno-organizacyjny. Zjazd dokonał wyboru piętnastoosobowego Zarządu, który powierzył funkcję prezesa Marianowi Jaskule, a wiceprezesami zostali - Tadeusz Januchowski i Zbigniew Odrobny, sekretarzem - Stanisław Dworczak, a skarbnikiem - Stanisław Mądry. Przewodniczącym Oddziałowej Komisji Rewizyjnej został Roman Radecki.

Na przestrzeni minionych 40 lat, mimo występowania różnych trudności organizacyjnych, politycznych i społecznych, jesteśmy nadal stowarzyszeniem zrzeszającym 170 członków w 10 klubach i kołach środowiskowych. W latach 1986-1990 stan członków przekraczał 1100 osób zorganizowanych w 15 jednostkach. Zachodzące zmiany w sferze organizacyjnej i liczbie członków nie miały zasadniczo żadnego przełożenia na ograniczenie działalności statutowo-programowej. Łącznie działacze turystyczni - zarządy kół i klubów, organizatorzy turystyki, przodownicy turystyki kwalifikowanej i instruktorzy krajoznawstwa, zorganizowali 2 433 imprezy z udziałem 149 723 osób.

Łączna liczba imprez zorganizowanych w latach 1963-2003 wymagała nie tylko wysiłku organizacyjnego, ale i znacznych środków finansowych. Do imprez o dużych walorach wychowawczych zalicza się:

  • Zimowy Rajd Meblarzy - organizowany w rocznicę wyzwolenia Swarzędza spod okupacji niemieckiej, z konkursem na budowę karmników i budek lęgowych dla ptaków. Starościański Rajd "Marzanna" - z konkursem na kukły marzanny i piosenkę turystyczną przy ognisku. Wielkopolski Rajd Przyjaciół Dębów Rogalińskich - połączony z Amatorskim Plenerem Malarskim i wystawą okolicznościową. Wojewódzki Rajd Niepodległości - rozpoczynający się corocznie od złożenia kwiatów pod pomnikiem ofiar walk o niepodległość Polski na rynku w Swarzędzu.
  • Prężność organizacyjna działaczy została dostrzeżona przez jednostki nadrzędne, które zleciły organizowanie imprez o zasięgu regionalnym i ogólnopolskim, np.:
  • 17 grudnia 1983 r. - wystawy metodycznej przedstawiającej kierunki działania PTTK w zakładzie pracy na zlecenie Instytutu Ekonomiki i Organizacji Turystyki Akademii Ekonomicznej w Poznaniu;
  • 8-22 września 1984 r. - XIV Ogólnopolskiego Wysokokwalifikowanego Rajdu Pieszego "Wielkopolska 84" z metą w Bucharzewie na terenie Puszczy Noteckiej, zleconego przez Komisję Turystyki Pieszej ZG PTTK;
  • 21-23 czerwca 1996 r. - Ogólnopolskiego Zlotu Członków Honorowych PTTK w Poznaniu.

Kierunki pracy, jakie zostały zaprezentowane, mogły być z powodzeniem realizowane dzięki otrzymywanej do 1992 r. znacznej pomocy rzeczowej i finansowej z zakładowego funduszu socjalnego przedsiębiorstwa oraz środków pieniężnych organizacji związkowej. Obecnie nasza działalność programowa jest wspierana przede wszystkim przez władze samorządowe i sponsorów indywidualnych.

Historię Ooddziału i organizowanych imprez turystycznych upamiętniają liczne znaczki rajdowe, medale okolicznościowe, pieczątki pamiątkowe, naklejki, artykuły i zdjęcia w prasie regionalnej oraz w lokalnej, a także relacje z imprez w telewizji kablowej w Swarzędzu. Również działalność PTTK została omówiona w monografii Swarzędza wydanej w 1988 r. z okazji 350. rocznicy lokacji miasta.

Całokształt działalności Oddziału na rzecz środowiska został uhonorowany między innymi, następującymi wyróżnieniami:

  • 1979 r. - Honorowym Dyskiem Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu,
  • 1984 r. - Medalem Kazimierza Kantaka za działalność na rzecz rozwoju turystyki górskiej,
  • 1984 r. - wpisem do Księgi Zasłużonych Swarzedzkiej Fabryki Mebli za integrację załogi,
  • 1984 r. - Pucharem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego,
  • 1985 r. - Pucharem Naczelnika Miasta i Gminy Swarzędz,
  • 1985 r. - Pucharem Prezydenta Miasta Poznania,
  • 1986 r. - Medalem "Za zasługi" w rozwoju związkowej kultury fizycznej i turystyki w Wielkopolsce,
  • 1988 r. - Medalem "350-lecia Swarzędza",
  • 1990 r. - Medalem XXXV lat Komisji Turystyki Motorowej ZG PTTK,
  • 1997 r. - Medalem Stanisława Staszica za pracę wśród młodzieży,
  • 1998 r. - Złotą Honorową Odznaką PTTK,
  • 1998 r. - krajoznawczym medalem Franciszka Jaśkowiaka oraz licznymi dyplomami i listami gratulacyjnymi.

Dzieło założycieli swarzędzkiej turystyki jest dzisiaj kontynuowane przez doświadczonych działaczy: Mariana Jaskułę, Piotra Osiewicza, Zenona Klorka, Renatę Pawlicką, Jadwigę Nowak, Czesława Czyżewskiego, Jana Jaświłowicza i wielu innych.

13 września 2003 r. odbyło się uroczyste spotkanie działaczy z okazji 40. rocznicy zorganizowanej turystyki i krajoznawstwa PTTK oraz 20. rocznicy działalności statutowo-programowej Oddziału "Meblarz" w Swarzędzu, w którym uczestniczyło 110 osób.Władze samorządowe były reprezentowane przez: Zbigniewa Winczewski - członek zarządu województwa wielkopolskiego, Marka Woźniaka - wicestarostę poznańskiego i Andrzeja Kurowskiego - sekretarza Urzędu Miasta i Gminy Swarzędz.

Na spotkaniu uhonorowano liczną grupę zasłużonych działaczy odznakami honorowymi i dyplomami przyznanymi przez Zarząd Główny PTTK. Natomiast wszyscy biorący udział w spotkaniu otrzymali pamiątkowy dyplom i medal, wydane z okazji jubileuszu. W dniu następnym odbył się Rocznicowy Rajd Meblarzy z udziałem 217 turystów. Finałem rocznicowych obchodów było spotkanie władz statutowych i kadry programowej oddziału w Centrum Edukacji Leśnictwa w Dąbrowie w Nadleśnictwie Pniewy. Prezes Oddziału zasadził w ośrodku drzewko daglezji, przy którym umieszczono stosowną tabliczkę informacyjną. Jest to trwały przyrodniczy akcent obchodów rocznicowych, który "Darz Bór"będzie dorodnie rósł i rozwijał się, przypominając przyszłym pokoleniom turystów i krajoznawców o naszym istnieniu i działalności.

Marian Jaskuła

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT