PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
1 (14)/2004
ISSN 1642-0853

Ważniejsze rocznice przypadające w roku 2005


  • 250. rocznica urodzin Stanisława Staszica (6.11.1755 -20.01.1826) - uczonego i filozofa, geologa o dużych zasługach dla rozwoju górnictwa i hutnictwa, pierwszego polskiego badacza Tatr, jednego z pionierów taternictwa - uprawianego w celach naukowych.
  • 200. rocznica urodzin Ludwika Zejsznera (1805 - 3.01.1871) - wybitnego geologa, jednego z czołowych badaczy Tatr i Karpat, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, autora blisko 300 prac naukowych i artykułów.
  • 190. rocznica urodzin Jana Kantego Andrusikiewicza (9.10.1815 - 9.01.1850) - nauczyciela i organisty w Chochołowie, organizatora i przywódcy powstania chochołowskiego w roku 1846.
  • 170. rocznica urodzin Leopolda Świerza (1835-1911) z zawodu nauczyciela, turysty i taternika, badacza naukowego Tatr, jednego z najbardziej zasłużonych działaczy Towarzystwa Tatrzańskiego (członka zarządu w 1874-1910), jednego ze współorganizatorów i pierwszych członków Sekcji Turystycznej TT, autora wielu publikacji, organizatora przewodnictwa tatrzańskiego, od roku 1903 Członka Honorowego TT.
  • 160. rocznica urodzin Zygmunta Glogera (3.11.1845 - 1910) - etnografa, archeologa, kolekcjonera, krajoznawcy, autora wielu prac z zakresu etnografii, onomastyki, geografii i historii, m.in.: Encyklopedii Staropolskiej i Geografii historycznej ziem dawnej Polski, współorganizatora i pierwszego prezesa Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w latach 1906-1910.
  • 140. rocznica urodzin Kazimierza Przerwy-Tetmajera (12.02.1865-18.01.1940)-poety i prozaika, jednego z czołowych przedstawicieli Młodej Polski, autora poezji tatrzańskich cyklu opowiadań Na Skalnym Podhalu i powieści Legenda Tatr, od roku 1913 Członka Honorowego TT.
  • 130. rocznica urodzenia Bolesława Hryniewieckiego (20.03.1875 - 13.02.1963) - botanika, profesora uniwersytetów w Dorpacie, Odessie i Warszawie, działacza ochrony przyrody, współzałożyciela i prezesa ligi Ochrony Przyrody w latach 1929-1939, współorganizatora Państwowej Rady Ochrony Przyrody i jej członka w latch 1920-1950.
  • 130. rocznica urodzin Władysława Orkana (27.11.1875 -14.05.1930) - literata, publicysty, jednego z czołowych działaczy Związku Podhalan.
  • 130. rocznica urodzin Stanisława Osieckiego (20.05.1875 -12.05.1967) - działacza ruchu ludowego, wicemarszałka Sejmu, krajoznawcy, taternika, działacza turystycznego: PTK od 1906 r., PTT od 1918 r., w latch 1923-1932 wiceprezesa, a w latach 1932-1936 prezesa ZG PTT, Członka Honorowego od 1933 r., inicjatora budowy przez PTT schroniska "Mu-rowaniec" w roku 1925), prezesa Związku Polskich Towarzystw Turystycznych (1927-1937), Członka Honorowego PTTK (1962)
  • 130. rocznica urodzin Kazimierza Sosnowskiego (1875-1954) - nauczyciela, jednego z najwybitniejszych działaczy w dziedzinie turystyki, krajoznawstwa i ochrony przyrody, autora artykułów i prac krajoznawczych oraz pionierskiego przewodnika po Zachodnich Beskidach, Pieninach i Gorcach, długoletniego działacza PTT (od 1933 r. Członka Honorowego). 130. rocznica założenia oddziału Towarzystwa Tatrzańskiego w Zakopanem (1875).
  • 120. rocznica urodzin i 60. rocznica śmierci Henryka Bednarskiego (1885-1945) - wybitnego narciarza (instruktora) i taternika, jednego z pierwszych członków TOPR-u, zasłużonego w udzielaniu pomocy ofiarom wypadków górskich. 120. rocznica urodzin Konstantego Steckiego (1885-1978) - botanika, w 1922-1923 kustosza działu przyrodniczego Muzeum Tatrzańskiego, wybitnego działacza ruchu ochrony przyrody, autora wielu prac naukowych związanych z Tatrami oraz publikacji z zakresu ochrony przyrody oraz krajoznawstwa i popularnonaukowej monografii pt. Tatry.
  • 110. rocznica śmierci Żegoty Pauli (1.07.1814 - 20.10.1895) - historyka, archeologa, bibliotekarza i bibliografa.
  • 100. rocznica urodzin Stanisława Gabryszewskiego (1905-1986) - urzędnika, harcerza, turysty pieszego i kajakowego, działacza PTK od roku 1922 (m.in. zastępcy sekretarza, a następnie skarbnika Zarządu Głównego, członka ZG w 1946 r), PTTK od 1950 r. (m.in. skarbnika ZG, a w latach 1979-1986 przewodniczącego Kapituły Odznaczeń), w 1957 r. twórcy Warszawskiego Klubu Wodniaków oraz wieloletniego prezesa i wiceprezesa, Członka Honorowego PTTK (1977). 100. rocznica urodzin i 60. śmierci Jakuba Bujaka (6.12.1905-5.07.1945) - inżyniera mechanika, wybitnego taternika i alpinisty, autora licznych artykułów i książki Na nartach.
  • 100. rocznica urodzin i 10. rocznica śmierci Franciszka Mamuszki (4.02.1905 - 6.10.1995) - nauczyciela, działacza turystycznego i wybitnego krajoznawczy, autora kilkuset publikacji krajoznawczych o Wybrzeżu Gdańskim, w tym kilkudziesięciu przewodników.
  • 100. rocznica śmierci Walerego Eliasza Radzikowskiego (12.09.1841 - 22.03.1905) - malarza, autora przewodników tatrzańskich, popularyzatora Tatr i Zakopanego, jednego z założycieli i najbardziej zasłużonych działaczy Towarzystwa Tatrzańskiego, organizatora przewodnictwa tatrzańskiego i straży ochrony przyrody, wytyczającego nowe ścieżki turystyczne i inicjatora budowy schronisk. 100. rocznica urodzin Wiktora Ostrowskiego (16.06.1905 -1992) - inżyniera, taternika, alpinisty, podróżnika, publicysty. Uczestnika polskich wypraw w Andy (1934), na Kaukaz (1935), do Argentyny (1952). Organizatora własnych wypraw do Afryki i Ameryki Południowej. Członka PTT i Klubu Wysokogórskiego (od 1963 r. Członka Honorowego). 100. rocznica utworzenia oddziału Towarzystwa Tatrzańskiego w Żywcu (powstał 14.05.1905 r. w Makowie Podhalańskim, od 19.03.1910 r. z siedzibą w Żywcu). 90. rocznica urodzin Alfreda Jahna (22.04.1915 -22.04.1999) - geografa, polarnika, w latach 1971-1975 prezesa Polskiego Towarzystwa Geograficznego, następnie Członka Honorowego.
  • 90. rocznica urodzin Włodzimierza Wnuka (1915-1992) - literata, publicysty, działacza Związku Podhalan, którego twórczość publicystyczna w znacznym stopniu dotyczyła Podhala i Tatr.
  • 90. rocznica śmierci Stanisława Witkiewicza (8.05.1851 -5.09.1915) - malarza, literata, krytyka literackiego, działacza społecznego, twórcy stylu zakopiańskiego, autora wielu artykułów na tematy podhalańskie i tatrzańskie.
  • 90. rocznica śmierci Jerzego Żuławskiego (14.07.1874 -9.08.1915) - znanego literata i poety, taternika i turysty tatrzańskiego, jednego z pierwszych członków TOPR-u (i wiceprezesa zarządu).
  • 80. rocznica śmierci Izydora Gulgowskiego (1874-1925) - nauczyciela, etnografa, badacza i popularyzatora Kaszub, twórcy pierwszego polskiego skansenu we Wdzydzach Kiszewskich.
  • 80. rocznica utworzenia Oddziału PTT w Jarosławiu (25.03.1925) oraz Oddziału PTK w Starogardzie (24.09.1925).
  • 80. rocznica otwarcia schroniska tatrzańskiego "Murowaniec". Największe zasługi przy budowie schroniska położyła Kompania Wysokogórska 3. Pułku Strzelców Podhalańskich kpt. Władysława Ziętkiewicza, znanego działacza narciarskiego, poległego w 1940 r. we Francji.
  • 80. rocznica uruchomienia schronisk na Przysłupiu pod Baranią Górą, pod Runkiemi i na Turbaczu.
  • 70. rocznica śmierci Franciszka Nowickiego (29.01.1864 -3.09.1935) - nauczyciela, poety, piewcy Tatr, znanego taternika, członka i działacza TT, projektodawcy Orlej Perci (1901).
  • 70. rocznica śmierci Kazimierza Panka (1873-1935) - lekarza weterynarii, taternika i narciarza, w 1907 r. współzałożycie-la pierwszej polskiej organizacji narciarskiej Karpackiego Towarzystwa Narciarzy we Lwowie, w 1907 r. współzałoży-ciel i pierwszy redaktor "Taternika".
  • 70. rocznica powołania oddziałów PTT w Kosowie i w Częstochowie.
  • 70. rocznica powołania Klubu Wysokogórskiego powstałego ze zjednoczenia Sekcji Turystycznej PTT, Sekcji Taternickiej AZS w Krakowie i Koła Wysokogórskiego przy Oddziale Warszawskim PTT.
  • 70. rocznica otwarcia drugiego schroniska na Turbaczu.
  • 70. rocznica podjęcia przez Zjazd Delegatów PTT uchwały o powołaniu instytucji Górskiej Odznaki Turystycznej (23.06.1935). Koncepcję odznaki opracował Mieczysław Orłowicz.
  • 70. rocznica utworzenia oddziału PTK w Końskich (9.11.1935).
  • 60. rocznica śmierci Andrzej a Galicy (27.11.1873 - 6.06.1945) - generała WP, posła na Sejm, twórcy 4 pułków strzelców podhalańskich.
  • 60. rocznica założenia oddziałów PTT w Jeleniej Górze, a PTK w Białymstoku, w Gostyninie, w Łęczycy i w Warce.
  • 50. rocznica śmierci Tadeusza Zwolińskiego (1893-1955) -działacza turystycznego PTT (w latach 1946-1948 członka ZG)i PTTK, jednego z czołowych speleologów tatrzańskich, kartografa, autora licznych map i przewodników tatrzańskich.
  • 50. rocznica powstania oddziałów PTTK w: Dębicy, Dzierżoniowie, Grodzisku Mazowieckim, Gryficach, Jeleniej Górze (Celwiskoza), Kępnie, Kościanie, Lubiniu, Nowym Mieście Lubawskim, Nowym Targu (12.1955 r., "Gorce" PTT w 1920 r.), Obornikach, Ostródzie, Ostrzeszowie, Pile, Pińczowie, Raciborzu (1.03), Skarżysku-Kamiennej, Suchej, Środzie Wielkopolskiej (30.06), Świdnicy, Wolsztynie, Wrocławiu ("Elwro") i Zawierciu.
  • 50. rocznica ustanowienia przez II Zjazd Delegatów PTTK (16.01.1955) "Złotej Odznaki Honorowej PTTK" jako najwyższego odznaczenia nadawanego przez Towarzystwo.
  • 50. rocznica uruchomienia schroniska im. Kazimierza Sosnowskiego na Hali Krupowej (9.10.1955), Domu Wycieczkowego w Zakopanem, schronisk na Polanie Chochołowskiej i na Magórze Małastowskiej, otwarcia Domu Turysty w Wiśle-Malince (17.12.1955).
  • 40. rocznica śmierci Justyna Wojsznisa(1 909 - 16.03.1965) - taternika, alpinisty, działacza turystycznego (PTT, Klubu Wysokogórskiego i PTTK), publicysty, w 1955-1965 kierownika redakcji turystycznej wydawnictwa "Sport i Turystyka" od 1963 r. Członka Honorowego Klubu Wysokogórskiego.
  • 40. rocznica śmierci Juliusza Zborowskiego (1888-1965) - językoznawcy, etnografa, historyka Podhala i Tatr, autora licznych prac naukowych z tych dziedzin, od 1922 r. kustosza, a następnie wieloletniego dyrektora Muzeum Tatrzańskiegow Zakopanem.
  • 40. rocznica śmierci Marii Dąbrowskiej (6.10.1889 - 19.05.1965) - pisarki, działaczki PTK, członkini Zarządu Oddziału w Kaliszu w latach 1910-1911.
  • 40. rocznica powołania oddziałów PTTK w: Bełchatowie, Białymstoku (PWRN, Wydział Zdrowia), Chełmku, Chojnie, Ciechanowie, Ciechocinku, Karszewicach, Lublinie (FSO), Łobezie, Machowie, Międzylesiu, Międzyrzeczu, Mysłowicach (9.06.), Poznaniu (Pomet), Przasnyszu, Trzebini 3.08, (przy kopalni "Siersza"), Szczytnie, Wołominie, Zakowie i Zawadzkiem (Huta).
  • 40. rocznica oddania do użytku Domu Turysty w Szczyrku (27.03.1965).
  • 30. rocznica śmierci Jana Kazimierza Dorawskiego (8.02.1899-16.01.1975) - lekarza, wybitnego taternika i alpinisty, działacza turystycznego i narciarskiego, uczestnika polskich wypraw wysokogórskich w Alpy (1931), Andy (1934), Wysoki Atlas (1934), autora publikacji alpinistycznych, w latach 1928-1932 prezesa krakowskiej Sekcji Turystycznej AZS, w latach 1946-1950 prezesa Klubu Wysokogórskiego PTT, w latach 1925-1945 sekretarza i wiceprezesa ZG PTT, Członka Honorowego KW PTT (1950) i PZA (1974).
  • 30. rocznica śmierci Piotra Gajewskiego (24.03.1975) - prezesa ZG PTTK (1962-72), Członka Honorowego PTTK.
  • 30. rocznica śmierci Tadeusza Seweryna (1894-1975) - etnografa, historyka, malarza, inicjatora ruchu turystycznego w Tomaszowie Mazowieckim, założyciela Oddziału PTK i Muzeum Krajoznawczego w 1927 r., od 1929 r. kustosza Muzeum Etnograficznego w Krakowie, od 1937 r. dyrektora, członka Komisji Kół Krajoznawczych Młodzieży RG PTK.
  • 30. rocznica śmierci Franciszka Bujaka (25.11.1896 - 11.09.1975) - narciarza i producenta nart, działacza turystycznego (od 1908 r. związanego z Sekcją Narciarską TT i PTT).
  • 30. rocznica śmierci Edmunda Massalskiego (1886-1975) - przyrodnika i geografa, od 1907 r. członka PTK, w latach 1933-1939 prezesa Oddziału w Kielcach, po II wojnie światowej dyrektora Muzeum Świętokrzyskiego w Kielcach, prezesa Zarządu Okręgu PTTK w Kielcach, Członka Honorowego PTTK.
  • 30. rocznica śmierci Władysława Jacewicza (8.04.1901 - 7.06.1975) - inżyniera, od 1953 r. działacza PTTK na Wybrzeżu, w latch 1959-1961 prezesa Zarządu Okręgu PTTK w Gdańsku, organizatora wielu imprez turystycznych, m.in. IV Ogólnopolskiego Rajdu Pieszego w 1956 r.
  • 30. rocznica powstania oddziałów w Sławkowie (16.08.1975) i w Ząbkowicach (09.1975).
  • 20. rocznica śmierci Zygmunta Beczkowicza (21.01.1887 -2.05.1985) - senatora, w latch 1925-1933 wojewody warszawskiego, nowogródzkiego i wileńskiego, działacza turystycznego i krajoznawczy(odl908r.w PTK),w latach 1937-1939 i 1945-1947 prezesa Zarządu Głównego PTK. 20. rocznica śmierci Jerzego Młodziejowskiego (2.02.1909 -7.05.1995) - geografa, taternika, krajoznawcy, skrzypka i altowiolinisty, krytyka i publicysty, od 1929 r. członka ST PTT, działacza PTT w Poznaniu i prezesa Oddziału Poznańskiego po II wojnie światowej.
  • 20. rocznica śmierci Mieczysława Majewicza (1899-1985) -z zawodu urzędnika, turysty kolarskiego i motorowego, członka PTK od 1924 r., a PTTK od 1950 r., współzałożyciela i sekretarza Komisji Turystyki Motorowej ZG PTTK, Członka Honorowego PTTK (1985). 10.rocznicaśmierciFryderykaKremsera(1930- 17.01.1995) - założyciela i długoletniego przewodniczącego Komisji Fotografii Krajoznawczej ZG PTTK, Honorowego Fotografa Krajoznawcy Polski.
  • 10. rocznica śmierci Edwarda Moskały (2.01.1926 - 7.08.1995) - publicysty, geografa, od 1951 r. działacza, a od 1956 r. pracownika PTTK, autora map, przewodników i panoram górskich, inicjatora wielu akcji na rzecz turystyki górskiej, autora programu Centralnego Ośrodka Turystyki Górskiej PTTK w Krakowie i jego placówek terenowych, realizatora i pierwszego dyrektora COTG (1993), założyciela Centralnego Archiwum Turystyki Górskiej, Członka Honorowego PTTK (1989).

Janusz Umiński

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT