PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
1 (14)/2004
ISSN 1642-0853

Szlakami powstania styczniowego po raz 21.


Z okazji 141. rocznicy Powstania Styczniowego Koło Przewodników PTTK "Belferek" w Żyrardowie wraz z Zarządem Oddziału PTSM w Żyrardowie zorganizowały już po raz 21. okolicznościowy rajd. Całemu przedsięwzięciu patronowały: Komisja Młodzieżowa Mazowieckiego Forum Oddziałów PTTK w Warszawie, Zarząd Główny PTSM w Warszawie i Biuro Turystyki "Logostour"w Warszawie, fundując dla wszystkich drużyn i laureatów konkursów nagrody, puchary, foldery, okolicznościowe znaczki i opracowania metodyczne z zakresu turystyki i krajoznawstwa.

Rajd składał sie z czterech etapów. W ramach pierwszego 148-osobowa grupa młodzieży szkolnej ze szkół ponadgimnazjalnych: Żyrardowa (SKKT "Wędrusie" Zespół Szkół nr 1), Skierniewic (Liceum Ogólnokształcące, Zespół Szkół nr 3), Sochaczewa (Liceum Ogólnokształcące), Bolimowa (Liceum Ekonomiczne), Łowicza (Liceum Ogólnokształcące), Grodziska Mazowieckiego (harcerze z Hufca ZHP), Puszczy Mariańskiej (Liceum Ogólnokształcące) i Warszawy (harcerze Hufca ZHP Mokotów) wędrowała w dniu 17 stycznia 2004 r. po Puszczy Bolimowskiej na trasach: Bolimów - Uroczysko Mogiły - Uroczysko Grabie - Budy Grabskie - Rawka (trasa nr 1 dla grupy "łowicko-bolimowsko-sochaczewskiej"), Radziwiłłów Mazowiecki - Budy Grabskie - Uroczysko Grabie - Uroczysko Mogiły -Budy Grabskie - Rawka (trasa nr 2 dla grupy "skierniewickiej") i Rawka - Budy Grabskie - Uroczysko Mogiły - Bolimów (trasa nr 3 dla grup "żyrardowskiej" i "grodzisko-warszawskiej"). Wszystkie grupy wędrujące po różnych trasach spotkały się w Mogiłach przy pomniku-mogile 14 partyzantów z grupy Stroynowskiego, poległych tutaj w 1863 r. W Mogiłach zorganizowany był dłuższy postój. Na wygłodniałych turystów czekała "wojskowa grochowa", pieczywo, herbata,bigos i kiełbaskiApetytwszystkim dopisywał. Po przerwie obiadowej zorganizowano dla zainteresowanych konkurs wiedzy o powstaniu styczniowym. Do konkursu przystąpiło 14 uczestników. Każdy miał do rozwiązania test z 25 pytaniami. Do finału zakwalifikowano sześcioro najlepszych.W finale zwyciężyła Barbara Kowalczyk z SKKT "Wędrusie" Zespołu Szkół nr 1 w Żyrardowie. Wyprzedziła Monikę Kozak z Hufca ZHP Mokotów w Warszawie i Jolantę Kozik z ZHP w Grodzisku Mazowieckim. Nagrodami dla laureatek konkursu były aparaty fotograficzne, albumy z historii sztuki i wydawnictwa o Bolimowskim Parku Krajobrazowym.

18 stycznia 2004 r. zorganizowano w Warszawie II etap rajdu. W etapie warszawskim wzięło udział 57 patroli 3-5-osobowych (218 uczniów) z: Warszawy, Grodziska Mazowieckiego, Łowicza, Płocka, Pruszkowa, Puszczy Mariańskiej, Radomia, Skierniewic, Żyrardowa i Sochaczewa. W trakcie rajdu-marszu patrolowego po Warszawie należało odwiedzić Muzeum Wojska Polskiego, Muzeum Niepodległości, kwaterę powstania 1863 r. na Powązkach (Cmentarz Komunalny d. Wojskowy) i X Pawilon Cytadeli Warszawskiej. Znajdowały się tam punkty kontrolne, na których wydawano koperty z zestawami pytań na temat powstania styczniowego. Tym razem najwięcej punktów konkursowych zdobyła drużyna SKKT LO w Puszczy Mariańskiej (Danuta Grzyb, Beata Grabińska, Mateusz Krawczyk, Damian Pyrek, opiekun Janusz Grabiński).Wyprzedzili oni drużynę SKKT "Wędrusie" Zespołu Szkół nr z 1 Żyrardowa (Grażyna Kowalik, Bogdan Kruczek, Dorota Kruczek, Agata Kowalik, opiekun Ewa Pawlak) i drużynę SKKT LO w Skierniewicach (Grażyna Adamczyk, Justyna Frey, Kamil Traczyk, Grzegorz Zawistowski, opiekun Dorota Traczyk).

Trzeci etap rajdu, 24 stycznia 2004 r., wiódł partyzanckimi szlakami powstańców po Puszczy Kampinoskiej. W etapie kampinoskim uczestniczyło 127 uczniów z: Warszawy, Grodziska Mazowieckiego, Łowicza, Pruszkowa, Puszczy Mariańskiej, Skierniewic, Żyrardowa i Sochaczewa. Początkowo wędrowano szlakiem im. Zygmunta Padlew-skiego za znakami żółtymi. Zygmunt Padlewski (1835-1863) - jeden z przywódców powstania styczniowego - przez jakiś czas za swoją siedzibę obrał dworek w Kampinosie.Tu rozpoczynała się i kończyła wędrówka po Kampinoskim Parku Narodowym. Z Kampinosu udano się do Granicy, gdzie znajduje się Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny KPN im. Jadwigi i Romana Kobendzów, cmentarz wojenny z 1939 r. i rezerwat "Granica", a stąd dalej Kacapską Drogą przez kanał Łasica u stóp Rzepowej Góry, Rzepową Górą do Posady Demboskie i węzła szlaków u podnóża wydm Demboskie Góry. Stąd szlakiem czerwonym wędrowano przez Posadę Cisowe do Górek.

W Górkach zorganizowany był dłuższy postój. Po zjedzeniu posiłku turystycznego (bigos, kiełbaski, pieczywo i herbata) - przygotowanego przez grupę kwatermistrzowską - zorganizowano dla zainteresowanych konkurs wiedzy o powstaniu styczniowym w Puszczy Kampinoskiej. Do konkursu przystąpiło 17 uczestników. Każdy rozwiązywał test z 15 pytaniami. Do finału zakwalifikowano sześcioro najlepszych.W finale zwyciężyła Grażyna Grzelak z ZHP Grodzisk Mazowiecki, wyprzedzając Huberta Gruszkę z SKKT "Wędrusie" Zespołu Szkół nr 1 w Żyrardowie i Paulinę Skwarek z LO w Skierniewicach. Nagrodami dla laureatów konkursu były aparaty fotograficzne, albumy z historii sztuki i wydawnictwa o Kampinoskim Parku Narodowym.

W Górkach zwiedzono kościół parafialny i kapliczkę postawioną staraniem ks. Zbigniewa Skiełczyńskiego, wieloletniego plebana z Górek. Z Górek szlakiem zielonym i Górczyńską Drogą udano się na południe, mijając po drodze Sosnę Królowej Bony, rezerwaty "Nart" i "Pożary". Trasa kończyła się przy dworku w Kampinosie, gdzie rozpoczynano rajd.

Czwarty, ostatni etap rajdu stanowiła trzydniowa wędrówka po Górach Świętokrzyskich w dniach 30 stycznia -1 lutego 2004 r. Wzięli w niej udział najlepsi z najlepszych - laureaci konkursów i współorganizatorzy etapów I, II i m. Trasa prowadziła szlakiem Langiewicza - od Świętej Katarzyny przez Święty Krzyż, Nową Słupię, Bodzentyn, Siekierno,Wykus,Wąchock do Starachowic. Zwiedzono klasztor Oblatów i Muzeum Świętokrzyskiego Parku Narodowego na Świętym Krzyżu, Muzeum Starożytnego Hutnictwa w Nowej Słupi, uroczysko Wykus, obóz Langiewicza w Ratajach (rezerwat historyczny) i opactwo Cystersów w Wąchocku. Szukano śladów walk i potyczek w 1863 r. O walkach i potyczkach przypominają na trasie symboliczne krzyże i mogiły oraz część eksponatów w muzeach.

Dachu na noc turystom z: Żyrardowa, Grodziska Mazowieckiego, Pruszkowa, Puszczy Mariańskiej, Skierniewic, Sochaczewa i Warszawy użyczyło jak zawsze gościnne schronisko młodzieżowe PTSM w NowejSłupiorazczęściowodomnoclegowyoo.cystersóww Wąchocku. W ostatnim dniu pobytu zwiedzano Kielce, m.in. Muzeum Narodowe i Muzeum Stefana Żeromskiego .W drodze z Kielc do Warszawy zatrzymano się w Radomiu. Wcześniej na podstawie zebranych materiałów zapoznano się z życiorysami bohaterów powstania styczniowego na ziemi radomskiej: o. Paulina Domańskiego, Dionizego Czachowskiego, Mariana Langiewicza, Jadwigi Prendowskiej, Walerego Przyborowskiego i Zygmunta Chmieleńskiego. W Radomiu zwiedzono historyczne obiekty związane z powstaniem styczniowym, m.in. kościół św. Katarzyny i klasztor oo. Bernardynów, kościół św. Wacława i Resursę Obywatelską.

Jerzy Kwaczyński

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT