PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
1 (14)/2004
ISSN 1642-0853

Konkursy krasomówcze dzieci i młodzieży w Golubiu-Dobrzyniu i w Legnicy


Historia konkursów krasomówczych rozpoczęła się w listopadzie 1971 r. Na zamku golubskim odbył się I Krajowy Konkurs Krasomówczy Przewodników PTTK. Następnie w roku 1976 miał miejsce I Krajowy Konkurs Krasomówczy Młodzieży Szkół Średnich. Od kilku lat są to konkursy międzynarodowe. Autorem pomysłu konkursu i regulaminu był prezes Oddziału PTTK w Golubiu-Dobrzyniu i jednocześnie kasztelan zamku golubskiego - Zygmunt Kwiatkowski.

Z inicjatywy zaś Leona Hojniaka i grona działaczy legnickich PTTK od roku 1985 organizowane są Ogólnopolskie Konkursy Krasomówcze Dzieci i Młodzieży Szkół Podstawowych, a od roku 2000 - Ogólnopolskie Konkursy Krasomówcze Młodzieży Gimnazjalnej. Oba konkursy odbywają się w Legnicy i są autorskie środowiska legnickiego.

Założenia ogólne konkursów

Celem konkursów krasomówczych jest zwrócenie uwagi dzieci i młodzieży na potrzebę pielęgnacji języka ojczystego, rozbudzenie zamiłowań do pięknego i sugestywnego mówienia oraz kształtowanie umiejętności poprawnego, jasnego i logicznego formułowania myśli, jak również rozbudzenie zamiłowań krajoznawczych wśród dzieci i młodzieży, zachęcanie ich do poznawania własnego regionu, jego historii i dorobku, pogłębiania wiedzy o Polsce i Polakach, wyszukiwania tematów ciekawych krajoznawczo, a następnie zaprezentowania ich w konkursie.

Sprawy organizacyjne

Przed spotkaniami finałowymi w Legnicy i w Golubiu-Dobrzyniu dzieci i młodzież powinny spotkać się podczas eliminacji szkolnych, miejskich, powiatowych, wojewódzkich, organizowanych przez jednostki organizacyjne PTTK w porozumieniu z władzami oświatowymi i zaprzyjaźnionymi organizacjami regionalnymi czy PTSM.

Konkursy krasomówcze w roku 2003

W listopadzie 2003 r. po raz kolejny spotkali się najlepsi z najlepszych. Przyjechali z całej Polski do Legnicy i do Golubia-Dobrzynia z różnymi tematami - zazwyczaj krajoznawczymi, prezentującymi własny region, miejscowość, ludzi, ciekawostki przyrodnicze, baśnie i legendy. Te ostatnie dominowały aż do przesady podczas wystąpień w Legnicy. Tutaj zgodnie z regulaminem konkursu w eliminacjach prezentowano własny region, natomiast w pięcioosobowym finale tematy związane z Dolnym Śląskiem. W Golubiu-Dobrzyniu uczestnicy prezentowali tematy dowolne, ale związane zwykle z krajoznawstwem i z turystyką oraz z konkursami krasomówczymi. Uczestnicy byli przygotowani do wystąpień, to znaczy teksty były opanowane pamięciowo - często teatralnie. Dzieciom w Legnicy można to wybaczyć, natomiast młodzieży raczej nie! Oczekuję w przyszłości wystąpień faktycznie krasomówczych - bardziej sugestywnych, zawierających więcej elementów spontanicznych, a mniej charakterystycznych dla wystąpień recytatorskich. Nie każdy musi być krasomówcą, ale każdy krasomówca musi mieć osobowość. Tylko wtedy mamy pewność, że poradzi sobie z każdym tematem. Potwierdzeniem tej tezy jest fakt, że tylko niektórzy finaliści zdołali przez trzy minuty mówić na temat wylosowany. Dedykuję to opiekunom i jury eliminacji wojewódzkich oraz niższych szczebli.

Wyniki centralnych finałów konkursów krasomówczych w roku 2003

Rezultaty XIX Ogólnopolskiego Konkursu Krasomówczego Dzieci Szkół Podstawowych w Legnicy przedstawiają się następująco:

  1. miejsce - Aleksandra Ruszkowska ze Szkoły Podstawowej w Dywidach (woj. warmińsko-mazurskie);
  2. miejsce - Eliza Szałach ze Szkoły Podstawowej w Gronowie (woj. kujawsko-pomorskie);
  3. miejsce - Michał Przymorski ze Szkoły Podstawowej w Gronowie (woj. kujawsko-pomorskie);
  4. miejsce - Anna Jurek ze Szkoły Podstawowej nr 3 w Brzegu woj. opolskie);
  5. miejsce - Sandra Puzik ze Szkoły Podstawowej w Kadłubie (woj. opolskie).

Nagrody specjalne otrzymali:

  1. Nagrodę Publiczności - Sandra Puzik ze Szkoły Podstawowej w Kadłubie;
  2. Nagrodę imienia Wandy i Henryka Urbaniaków- Anna Jurek ze Szkoły Podstawowej nr 3 w Brzegu;
  3. Nagrodę Młodzieżowego Jury - Sandra Puzik ze Szkoły Podstawowej w Kadłubie;
  4. Nagrodę Przewodniczącego Komitetu Organizacyjnego Leona Hojniaka - Tomasz Skorus ze Szkoły Podstawowej w Sosnowcu.

Poszczególne miejsca w IV Ogólnopolskim Konkursie Krasomówczym Młodzieży Gimnazjalnej w Legnicy zajęli:

  1. Pierwsze dwa równorzędne miejsca - Adrianna Furmanik z Gimnazjum nr 2 w Warszawie (woj. mazowieckie) i Magdalena Wróblewska z Gimnazjum nr 11 w Toruniu (woj. kujawsko-pomorskie);
  2. miejsce- Tomasz Wroński z Brodnickiego Domu Kultury (woj. kujawsko-pomorskie);
  3. miejsce - Zuzanna Zazulin z Gimnazjum nr 3 w Brzegu (woj. opolskie);
  4. miejsce - Marta Rdzanek z Gimnazjum w Przytyku (woj. mazowieckie).

Nagrody specjalne zaś otrzymali:

  • Nagrodę Młodzieżowego Jury - Zuzanna Zazulin z Gimnazjum nr 3 w Brzegu;
  • Nagrodę Publiczności - Zuzanna Zazulin z Brzegu;
  • Nagrodę Koła Przewodników Terenowych i Sudeckich Oddziału PTTK w Legnicy - Filip Jaworski z Zasadniczej Szkoły Zawodowej w Roztoce;
  • Nagrodę imienia Romana Ogonowskiego - Magdalena Głuska z Gimnazjum nr 7 w Legnicy;
  • Nagrodę Prezesa Zarządu Oddziału PTTK w Legnicy - Monika Araszczuk z Gimnazjum nr 7 w Gorzowie Wielkopolskim;
  • Nagrodę ufundowaną przez posłankę na Sejm RP Bronisławę Kowalską - Barbara Wróblewska.

W XXVIII Krajowym Konkursie Krasomówczym Młodzieży Szkół Ponadgimnazjalnych w Golubiu-Dobrzyniu poszczególne miejsca zdobyli:

  1. miejsce - Wojciech Kulesza z Tarczyna (woj. mazowieckie);
  2. miejsce - Aleksander Puchała z Żyrardowa (woj.mazowieckie);
  3. miejsce - Antoni Goraj ze Sławkowa (woj. małopolskie);
  4. miejsce - Łukasz Zoszczak z Ustrzyk Dolnych (woj. podkarpackie);
  5. miejsce - Małgorzata Mazurkiewicz z Golubia-Dobrzynia (woj. kujawsko-pomorskie).

Nagrody specjalne uzyskali:

  • Nagrodę Publiczności - Aleksandra Pękala, Lęki G. K.Tarnowa (woj. małopolskie);
  • Nagrodę Dyrektora Zamku na temat Zamku - Anna Strzeżyńska, Lniano k. Świecia;
  • Nagrodę dla opiekunki uczestników zagranicznych - Eleonora Kryszyn, Grodno.
  • Dwa wyróżnienia dla uczestników zagranicznych z Grodna (Białoruś) otrzymały Ludmiła Miklaszewicz i Elwira Kuczyńska.

Można wyrazić żal, że w bardzo ciekawym i ważnym konkursie na temat zamku golubskiego uczestniczy w ostatnich latach bardzo mało młodzieży. Konkurs ten wymaga dodatkowego rozpropagowania.

Przyszłość konkursów krasomówczych dzieci i młodzieży

Uchwała XV Walnego Zjazdu Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w sprawie udziału młodzieży w życiu PTTK podjęta 16 września 2001 r. jednoznacznie zobowiązuje Towarzystwo, jak i samych organizatorów do: znowelizowania regulaminu konkursu krasomówczego na wszystkich szczeblach edukacji młodzieży (szkoły podstawowe, gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne i studenci) - i dalej - honorowania pracy opiekuna SKKTPTTK i zabiegania o większe uznanie tej działalności...

Jako wieloletni juror konkursów krasomówczych, wieloletni członek Rady Programowej ds. Młodzieży ZG PTTK, jeszcze czynny nauczyciel, pragnę sformułować kilka myśli, które powinny przyświecać reformatorom istniejących konkursów krasomówczych odbywających się w Legnicy i w Golubiu-Dobrzyniu :

  • Poza wszelką dyskusją jest miejsce odbywania się finałów konkursów. Są to autorskie imprezy i nikt nie może uzurpować sobie praw do ich organizacji poza obecnymi organizatorami. W wypadku konkursów bardzo ważna jest stabilność prac organizacyjnych i pracy jury. To pozwala na czytelność ocen wystąpień uczestników.
  • Stworzenie jednego regulaminu dla wszystkich dotychczasowych konkursów będzie dużym ułatwieniem dla uczestników i ich opiekunów, ponieważ będą mogli porównać skalę trudności między poszczególnymi poziomami wiekowymi (szkolnymi). Również do celów popularyzatorskich taki regulamin jest wygodniejszy.
  • Należy stwierdzić, że regulamin konkursu jest niedostępny w szkołach. Nie można obarczać odpowiedzialnością za to oświaty, tylko zapytać porozumienia i oddziały, dlaczego tak jest? Skończyły się czasy, kiedy szkoły przychodziły do PTTK, przy obecnej konkurencji to PTTK musi wyjść z propozycjami do młodzieży (szkół) i opiekunów!
  • Zróżnicowanie skali trudności powinno być ujednolicone, tak aby było dostosowane do wieku uczestników (dzieci ze szkół podstawowych, gimnazjaliści, młodzież szkół ponadgimnazjalnych). Najstarsi powinni być wysoko oceniani głównie w improwizacji.
  • Należy jednoznacznie określić tematykę wystąpień krasomówczych. Do postanowień dotychczasowych należy dodać, że powinny to być wystąpienia krajoznawcze i patriotyczne, a więc o Polsce, polskości i Polakach.
  • Bardzo ważne jest, jak są traktowani opiekunowie podczas konkursów krasomówczych. Opiekunowie, współtwórcy sukcesów podopiecznych, powinni być w sposób właściwy do ceniani - najlepiej nagrodami czy dyplomami ministra lub kuratora. Jurorzy powinni z opiekunami spotkać się i omówić zasady oceniania przed i po konkursie. Uważam, że na leży przyjąć formę zajęć metodycznych - warsztatów krasomówczych, które będą owocować wyższym poziomem wy stąpień w przyszłości.

Na koniec pragnę podziękować tak inicjatorom, jak i zespołom obecnie organizującym konkursy krasomówcze w Legnicy i w Golubiu-Dobrzyniu za stworzenie możliwości uczestnictwa w listopadowych świętach słowa mówionego. Życzę dużo sił i entuzjazmu przed kolejnym listopadem. Osobiście deklaruję swoją obecność i pomoc na miarę swoich możliwości podczas przygotowań tegorocznych.

Zbigniew Mariusz Kozłowski


Golubski zamek (fot. D. M. Zając)
Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk.
Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT