PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (13)/2003
ISSN 1642-0853

Oficyna Wydawnicza "Rewasz"


O firmie

Oficyna Wydawnicza "Rewasz" istnieje od 1991 r. jako wydawnictwo wyspecjalizowane w tematyce turystyczno - krajoznawczej. Choć nie jesteśmy potentatem, należymy do liczących się firm tej branży. Mamy w dorobku kilkadziesiąt publikacji: przewodników, informatorów turystycznych, monografii krajoznawczych, map. Niektóre z nich były wielokrotnie wznawiane. Jak dotąd naszą główną "niszą ekologiczną" są polskie Karpaty, zwłaszcza ich wschodnia część. Można jednak znaleźć w naszej ofercie także pozycje dotyczące Mazowsza, Podlasia, a nawet Białorusi.

Większość naszych publikacji adresujemy do turysty - krajoznawcy, łaknącego czegoś więcej niż powierzchowne wrażenia i łatwa rozrywka. Przywiązujemy dużą wagę do popularyzowania rzetelnej wiedzy o opisywanych terenach, ich przyrodzie, historii i kulturze, do odkłamywania stereotypów i rozwiewania uprzedzeń. Unikamy tandety, nawet tandety dochodowej, jakiej niestety na rynku nie brakuje. Taki kierunek działalności jest przedmiotem naszej ambicji i dumy.

Osobny nurt działalności "Rewaszu" stanowią niskonakładowe publikacje przeznaczone dla znawców i koneserów. Wydaliśmy m.in. trzytomową serię Galicyjskich cmentarzy wojennych - katalog unikalnych zabytków I wojny światowej, Cerkwie w Bieszczadach, Drewniane kościoły Mazowsza i szereg innych.

Walory naszych książek znajdują uznanie w oczach znawców, co niejednokrotnie znalazło także formalny wyraz w werdyktach jury konkursu wydawnictw turystycznych odbywającego się w ramach Tour Salonu, dorocznych międzynarodowych targów turystycznych organizowanych w Poznaniu. Oto wykaz dotychczas zdobytych nagród:

Bieszczady (praca zbiorowa)
II nagroda w kategorii przewodników w 1994 r.
G. Rąkowski: Polska egzotyczna, t. I
I nagroda w kategorii przewodników w 1995 r.
Seria monografii:
(R. Frodyma: Galicyjskie cmentarze wojenne,
U. Janicka-Krzywda: Chrześcijańskie tradycje Podkarpacia,
S. Kryciński: Cerkwie Bieszczadów)
wyróżnienie w kategorii monografii krajoznawczych w 1995 r.
G. Rąkowski: Polska egzotyczna, t. II
II nagroda w kategorii przewodników w 1996 r.
Seria informatorów turystycznych (Krynica, Szczawnica, Muszyna, Solina)
II nagroda w kategorii folderów i informatorów w 1997 r.
Bieszczady (opr. P. Luboński)
II nagroda w kategorii przewodników w 1998 r.
Beskid Niski (praca zbiorowa)
I nagroda w kategorii przewodników w 1999 r.
Spacerkiem po starej Szczawnicy
III nagroda w kategorii przewodników w 1999 r.

Największe sukcesy

  • Przewodnik Bieszczady (praca zbiorowa), wydajemy od 1992 r. wspólnie z firmą "Bosz" z Leska, a od 1999 r. samodzielnie. Łączny nakład siedmiu kolejnych, systematycznie aktualizowanych i ulepszanych wydań przekroczył 50000 egzemplarzy. Jest to obecnie bez wątpienia najlepsza merytorycznie i najbogatsza w treść publikacja tego typu poświęcona Bieszczadom.
  • Dwutomowa praca Grzegorza Rąkowskiego Polska egzotyczna, to oryginalny przewodnik po całym wschodnim pograniczu Polski, w którym opis wędrówki przeplata się z obszernymi dygresjami historycznymi, kulturoznawczymi (szczególnie na temat mniejszości narodowych i wyznaniowych), etnograficznymi i przyrodniczymi. Książka zdobyła znaczny rozgłos w środowiskach krajoznawców i przyczyniła się do popularyzacji rzadko odwiedzanych przez turystów okolic. Posłużyła m.in. za inspirację dla kilku imprez turystycznych, a także wystawy fotograficznej.
  • Informatory turystyczne Krynica i Szczawnica, wydawane co roku w nowej, zaktualizowanej wersji cieszą się niezmiennie od lat dużym powodzeniem wśród wczasowiczów i kuracjuszy przebywających w tych uzdrowiskach. W przeciwieństwie do wielu innych podobnych publikacji, ich główną treścią nie są reklamy, lecz szczegółowe i aktualne informacje praktyczne, a także dokładne plany miejscowości i niemała porcja wiadomości krajoznawczych.
  • Doskonałe mapy turystyczne Okolice Szczawnicy i Okolice Krynicy to jeden z największych sukcesów finansowych "Rewaszu". Każda z nich rozeszła się w dziesiątkach tysięcy egzemplarzy. Serię kontynuuje wydana w 2000 r. mapa Pienin, która mimo bardzo silnej konkurencji też znalazła sobie miejsce na rynku.

Jak to się zaczęło?

Inżynier mechanik, archeolog śródziemnomorski, dwóch informatyków, specjalista od zarządzania. Oto skład personalny Oficyny Wydawniczej "Rewasz", jeśli wziąć pod uwagę formalne wykształcenie. Jak to się stało, że pięciu ludzi o tak odległych od siebie specjalnościach zajęło się publikowaniem literatury krajoznawczej?

Wspólnym mianownikiem okazały się góry, wspólne pasje turystyczne, a przede wszystkim wspólna praca w Studenckim Kole Przewodników Beskidzkich z Warszawy. To właśnie w tej organizacji się poznaliśmy i w niej zdobywaliśmy w latach osiemdziesiątych pierwsze szlify edytorskie, wydając materiały szkoleniowe, zeszyty krajoznawcze, śpiewniki turystyczne. Bardzo amatorskie były to książeczki: teksty przepisywane na zwykłej maszynie, korekta wprowadzana za pomocą doklejanych pasków papieru, powielanie najtańszą techniką, bezbarwne, siermiężne okładki. Ani autorzy, ani redaktorzy, ani nawet pracownicy techniczni nie brali za swój czas i wysiłek ani grosza. W zysku miało się jedynie satysfakcję, a były do niej powody. Publikacje ze znakiem SKPB przy całej swej niedoskonałości formalnej reprezentowały bowiem wysoki poziom merytoryczny i na wygłodzonym ówcześnie rynku wydawniczym były przez turystów wręcz rozchwytywane. Ech, gdzie te czasy... Gdy w początkach lat dziewięćdziesiątych "było już można", postanowiliśmy sięgnąć po ideał: zacząć żyć z tego, co i tak z przyjemnością robiliśmy społecznie. Wybór specjalizacji wydawniczej był oczywisty: znaliśmy się na turystyce, mieliśmy kontakty w środowisku przewodników i działaczy turystycznych. To był nasz główny kapitał, bowiem początkowe wkłady finansowe wspólników z biedą starczyły na wydanie (we współpracy z Towarzystwem Karpackim) pierwszej książki: niewielkiego przewodniczka po zabytkach żydowskich wschodniej części polskich Beskidów. W pierwszych latach, aby przetrwać, musieliśmy znaczną część czasu przeznaczać na wykonywanie zleconych prac wydawniczych, nieraz z branż bardzo odległych od wybranej przez nas dziedziny. Sukces finansowy nie przyszedł szybko i łatwo, od początku natomiast znaleźliśmy w tej pracy, i wciąż znajdujemy, wiele przyjemności i satysfakcji.

Co to jest "Rewasz"

Do Szumejowej chaty przynoszono po ukończenu latowania rewasze. Całe pęki drewienek przeznaczonych do rozliczenia leżały w komorze na półkach, a niektóre już dawne, już niepotrzebne rozliczenia, porzucone po kątach. Ojciec razem z Foką przesiadywali w komorze i przeprowadzali końcowe rozliczenia, z którymi miały się zgadzać ilości trzód i zapasy. Młody gazda przeglądał deszczułki, powoli liczył i dodawał, a stary jeszcze powolniej karbował dodane sumy każdą na innej grubej pałce. Każda pałka była z innego drzewa. W drugim kącie komory na półce kiedrowej były jeszcze jakieś inne, większe kłody prastare, całkiem innymi kłodami znaczone. A obok także różne stare pudełka rzeźbione w krzyże i słońca. Foka nigdy nikomu zapewne o tym nie opowiadał, ale różni, czy tacy sobie bajarze, czy może prości brechacze zapewniali, że to nie obliczenia były, lecz prastare pismo na drzewie karbowane i że były one tylko dla świadomych, a ci udzielali go komu chcieli.

Rewasz, wyraz z gwary huculskiej, obecny także w innych językach ludów karpackich, oznacza tradycyjny system rozliczeń w gospodarce pasterskiej. W dawnych czasach, gdy gazda powierzał swe owce pasterzom prowadzącym letni wypas, wszystkie zwierzęta dojono do jednego naczynia, po czym na specjalnej deszczułce karbowano poziom mleka. Następnie deszczułkę przełamywano wzdłuż i każdy z kontrahentów zabierał swoją połówkę, aby nie było możliwe oszustwo. Na jesieni, gdy przychodziło do podziału wyprodukowanego przez baców na połoninie sera, za pomocą tej deszczułki, czyli właśnie rewaszu, odmierzano odpowiednią ilość wody, która służyła następnie jako odważnik.

Niecodzienna nazwa firmy to echo naszych wschodniokarpackich zamiłowań i tęsknot, którym daliśmy zresztą w swoim czasie wyraz, wydając pierwszy powojenny przewodnik po Czarnohorze, górach dziś oddzielonych granicą, zaś przed ponad pół wiekiem konkurujących popularnością z Tatrami. Nasz znak firmowy również ma czarnohorski rodowód: przedstawia stylizowaną huculską kiedrę, czyli limbę, najbardziej charakterystyczne drzewo tamtych gór.

Nowe publikacje oficyny...

Magdalena i Artur Michniewscy, Marta Duda: Cerkwie drewniane Karpat. Polska i Słowacja. Przewodnik, Pruszków 2003, 336 s., format: 17 x 13 cm, ISBN 83-89-188-08-2, 208 obiektów, 57 zdjęć barwnych, 141 zdjęć czarno-białych, 67 rysunków, 35 mapek i planów sytuacyjnych.

Przewodnik jest katalogiem zawierającym opisy wszystkich drewnianych cerkwi, czyli świątyń obrządku wschodniego, z terenu polskich i słowackich Karpat. Omawia obiekty cerkiewne na terenach zamieszkanych dawniej i po części współcześnie przez ludność ruską wyznania greckokatolickiego lub prawosławnego, czyli południowo-wschodnią część województwa małopolskiego i południową część podkarpackiego w Polsce oraz województwa preszowskie i koszyckie na Słowacji.

W części ogólnej przewodnik przybliża skomplikowaną historię tych pogranicznych ziem, podkreślając wzajemne przenikanie się kultur: rzymskiej i bizantyjskiej, szczegółowo analizuje architekturę cerkiewną tego terenu, podaje podstawowe informacje o wyznaniach wschodnich, omawia elementy liturgii i wystroju świątyń, podaje wykaz popularnych w Kościele wschodnim świętych i świąt cerkiewnych. W części katalogowej, podzielonej według klucza historycznego lub geograficznego, podaje szczegółowe opisy 208 cerkwi (167 w Polsce i 41 na Słowacji). Każdy z podrozdziałów opatrzono schematyczną mapką rozmieszczenia cerkwi i krótkim wstępem. Część ostatnia omawia skanseny i muzea ze sztuką cerkiewną oraz krótkie informacje o obiektach już nie istniejących na omawianym terenie.

Agnieszka Szymańska: Czarnogóra. Przewodnik, Pruszków 2003, 304 s., format: 17 x 12 cm, ISBN 83-89188-09-0; 31 zdjęć barwnych, 45 zdjęć czarno-białych, 8 rysunków, 26 mapek i planów, barwne mapy przeglądowe Czarnogóry i gór Durmitor.

Część pierwsza przewodnika omawia środowisko geograficzne Czarnogóry: położenie, geologię i geomorfologię, klimat hydrografię, roślinność, faunę, parki narodowe i gospodarkę. Druga wprowadza Czytelnika w bogatą historię regionu, sięgającą czasów starożytnych i wojowniczego ludu Ilirów, który uprawianiem korsarstwa niejednokrotnie dawał się we znaki Grekom i Rzymianom. Część trzecia to vademecum turysty, czyli język, religie, atrakcje kulturalne, kuchnia, a przede wszystkim możliwości aktywnego wypoczynku dla miłośników żeglarstwa, windsurfingu, nurkowania, wędkarstwa, raftingu, turystyki rowerowej i narciarstwa. Również informacje praktyczne: zasady bezpieczeństwa, dojazd do Czarnogóry i przejazdy na terenie kraju, zakwaterowanie i restauracje, informacja turystyczna, miejscowe biura podróży i telekomunikacja. Kolejne trzy rozdziały poświęcone są walorom krajoznawczym czarnogórskiego wybrzeża Adriatyku, wyżynie krasowej i masywom Gór Dynarskich. Przewodnik kończy podręczny słowniczek polsko-serbski.

Peter Zralek: Sycylia, Pruszków 2003, 280 s., format: 17 x 12 cm, ISBN 83-89188-03-1; 22 zdjęcia barwne, 49 zdjęć czarno-białych, 8 rysunków, 21 mapek i planów.

... Ta niewielka przecież ziemia zawiera prawdziwe skarby, rozmaitej zresztą natury. Są tu ruiny świątyń starożytnych, średniowieczne zamki i senne miasteczka uczepione górskich zboczy, mnóstwo okazałych kościołów, bazaltowe wyspy pośrodku kryształowo przejrzystych wód, w których pływają barwne ryby.

Przewodnik składa się z trzech części. W pierwszej zapoznaje Czytelnika z podstawowymi informacjami o Sycylii: z dziejami wyspy, historią, kulturą, zwyczajami i tradycjami kulinarnymi. Zapoznaje z dziejami mafii sycylijskiej. Część druga to słownik krajoznawczy, zawierający opisy obiektów i miejscowości, uporządkowany alfabetycznie, ilustrowany zdjęciami. Trzecia, to informator turystyczny poświęcony sprawom transportu, zakwaterowania i informacji turystycznej. Zawiera również mini-słowniczek podstawowych włoskich słów.

... i najnowsza wydana w kooperacji z Wydawnictwem PTTK "Kraj" Arkadiusz Wasielewski: Wielka Fatra. Przewodnik turystyczny, Warszawa-Pruszków 2003, 382 s., format: 17 x 12 cm, ISBN 83-7005-464-1, 38 fotografii czarno-białych, 4 plany. Wkładka kolorowa 16 stron. Rozkładana wklejka z grzbietową mapką Wielkiej Fatry i schematem szlaków opisanych w przewodniku Przewodnik z serii: Góry za miedzą.

Wielka Fatra to jedno z najbardziej atrakcyjnych pasmo górskich na Słowacji. Dzikie, najczęściej pierwotne lasy, rozległe hale, nieprawdopodobnie ukwiecone łąki, scenerie białych, dolomitowych skał, wokół gór klimat słowackich miast i miasteczek, w których pełno zabytków, a czas płynie znacznie wolniej. Wielka Fatra to najlepsze miejsce dla miłośników ciszy, spokoju i bezludnych zakątków. Większy ruch turystyczny, zwłaszcza zima, notujemy tylko w pobliżu dużych ośrodków takich jak Malino nad Rużomberkiem czy Kriżna.

Przewodnik obejmuje cały obszar Wielkiej Fatry z przydatkiem Pasma Starogórskiego nad Bańska Bystrzycą i masywem Szypu, bowiem w 1978 r. geografowie z geologami uparli się, żeby Szyp zaliczyć do Wielkiej Fatry, choć dla nas, turystów, są i będą to Góry Choczańskie. Wielka Fatra położona jest między dolinami Turca, Wagu i Rewucy. Oddziela Turec od Liptowa. Przez niską przełęcz Szturec łączy się z masywem Zwoleni i dalej z Niżnymi Tatrami. Najwyższym szczytem jest Ostredok 1592 m n.p.m. Inne wybitne szczyty to Szypruń 1401 m n.p.m., sąsiad Malina nad Rużomberkiem, Klak 1334 m n.p.m., kulminacja zachodniego ramienia Wielkiej Fatry, słynąca z lawin Płoska 1532 m n.p.m. i Czarny Kamień nad Rewucami - 1432 m n.p.m. Prawie cały obszar Wielkiej Fatry objęty jest ochroną - Narodny Park Vel’ka Fatra (NAPAVF).

U stóp Wielkiej Fatry leżą dwie znane krainy: Turec i Liptów i miejscowości takie jak: Turczański w. Marcin (Martin) - gdzie narodziła się idea narodowej odrębności Słowaków, gdzie działała Słowacka Macierz (Matica slovenska), gdzie znajduje się największy skansen i zbiory etnograficzne na Słowacji, a także olbrzymia fabryka czołgów Bańska Bystrzyca - starodawny ośrodek górnictwa srebra i miedzi Rużomberk - gdzie żył i działał ks. Andrzej Hlinka, budowniczy państwowości słowackiej.

Przewodnik składa się z trzech części. Pierwsza - ogólna to opis regionu pod względem przyrodniczym, historycznym, gospodarczym i kulturowym. Druga zasadnicza - to słownik krajoznawczy - opis interesujących obiektów i miejscowości, ułożony w porządku alfabetycznym. Opisy miejscowości zawierają także podstawowe informacje praktyczne. Trzecia, turystyczna to opisy tras turystycznych oraz przegląd tras narciarskich i rowerowych.

(na podstawie strony www.rewasz.com.pl)

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT