PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (13)/2003
ISSN 1642-0853

Turystyka osób niepełnosprawnych


Rok 2003 - Europejski Rok Osób Niepełnosprawnych - przyniósł spore ożywienie w działaniach na rzecz i z osobami o specjalnych potrzebach w różnych ogniwach PTTK i nie tylko. Oto Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Białej Podlaskiej zorganizowała w dniach 26-27 września br. międzynarodową konferencję, podczas której mówiono o sporcie powszechnym i o turystyce.

Grono uczestników było kameralne, ale bardzo dobrze przygotowane. Trzeba podkreślić szczególną gościnność rektora uczelni Józefa Bergiera i całego zespołu pracowników naukowych, którzy zapewnili dobry poziom i atrakcyjny przebieg konferencji. Moje wystąpienie pt. "Walory rekreacyjne w turystyce i w krajoznawstwie" zostało dobrze przyjęte. Pokłosiem konferencji będzie wydawnictwo książkowe, a chwalebny w niej udział zaznaczyło Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu. Chcę wyrazić gorące podziękowanie kierownictwu i pracownikom Forum Turystyki Pomorza Zachodniego w Szczecinie, które we współpracy z Ministerstwem Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej oraz Komisją Przewodnicką ZG PTTK zorganizowało w dniach 9-11 października 2003 r. w Kołobrzegu szkolenie pod hasłem "Podniesienie poziomu kwalifikacji pilotów i przewodników turystycznych pod kątem obsługi imprez z udziałem osób niepełnosprawnych". Z całego kraju zjechało prawie 50 osób, a gospodarze zadbali o dobór prelegentów oraz o wygodne warunki pracy (hotel Centrum). Trzeba było jednak po wysokich schodach "przećwiczyć" wnoszenie Łukasza na wózku. Przewodnicy mieli więc - dzięki temu - możliwość praktycznego sprawdzenia dostępności tego kołobrzeskiego hotelu. Przydałyby się też sporo większe łazienki i toalety...

Samo szkolenie rozpoczęło się powitaniem uczestników przez Marka Migdala - prezesa Forum Turystyki Pomorza Zachodniego. Wystąpił także Bogdan Błaszczyk - poseł na Sejm RP (były prezydent Kołobrzegu). Mój wykład wprowadzający o niepełnosprawności dotyczył głównie oceny postrzegania w naszym społeczeństwie osób niepełnosprawnych, możliwości ich udziału w różnych sytuacjach i rolach życiowych, a przede wszystkim - aktywności krajoznawczo-turystycznej. Bardzo mocno akcentowałam potrzebę wyrównywania szans, tak aby osoby niepełnosprawne mogły jak najszerzej i najliczniej uczestniczyć w różnorakich formach krajoznawstwa i turystyki - bez wątpienia posiadających ogromne walory szeroko rozumianej rehabilitacji. Potem rozpoczęły się wykłady odnoszące się do turystyki osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności, uzupełniane prezentacją sprzętu, pokazami filmowymi, dyskusją.

Problematyka osób głuchych i niedosłyszących - z całym uwarunkowaniem psychologicznym i społecznym - wywołała spore zainteresowanie. Zapoznaliśmy się też z elementami obsługi grup turystycznych. W kolejności przybliżono nam specyficzny świat osób z niesprawnością intelektualną oraz cały zestaw terminologii, dotyczącej niepełnosprawności. Już wieczorem mówiono o tym, jak turystycznie i krajoznawczo można zajmować się osobami w wieku starszym.

Następnego dnia przedstawiciele Szczecina ukazali aktualną sytuację prawną osób niepełnosprawnych, a także zaprezentowali wiele przykładów działań na rzecz turystów niepełnosprawnych. Szczerze zazdrościliśmy im pięknych rozwiązań, zainteresowania samorządów i dużej działalności. Całą swoją wiedzę (i wiele praktycznych działań) przywołałam w wystąpieniu na temat osób niepełnosprawnych ruchowo. Już po obiedzie mnóstwo informacji przekazano nam o osobach niewidomych i niedowidzących, zapoznaliśmy się z ciekawym sprzętem, ułatwiającym im życie, słuchaliśmy o obecności niewidomych na turystycznych szlakach. W ostatnich zajęciach tego dnia miałam przyjemność przedstawić przykładowe formy organizacji imprez turystycznych i rekreacyjnych na różne pory roku i dla ludzi z różnymi dysfunkcjami zdrowotnymi. Z radością wręczyłam również wszystkim uczestnikom szkolenia stosowne certyfikaty oraz zestaw książek dotyczących sejmiku w Kielcach, krajoznawstwa i turystyki wodnej.

W sobotę udaliśmy się na wycieczkę (niestety, autokar był tradycyjny, toteż kilka razy Łukasz był wnoszony i wynoszony przez panów przewodników, a nawet przedstawiciela Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej) i zwiedzaliśmy najpiękniejsze miejsca Kołobrzegu, a także dwa ośrodki sanatoryjno-wczasowe: Węgiel Brunatny i Megę - w dużej mierze dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. W ten sposób poszerzany był praktycznie warsztat pilota przewodnika grup osób niepełnosprawnych. Cały czas uzupełniałyśmy się z koleżanką przewodnik z Koszalina - ona mówiła o atrakcjach Kołobrzegu, a ja oceniałam oraz wskazywałam na walory dostępności i innych udogodnień dla osób niepełnosprawnych w obiektach, środkach komunikacji, a także zasadach udzielania pomocy niepełnosprawnym turystom. Dzielnie pomagał mi w tym mój syn Łukasz - wózkowicz, który był przez całe szkolenie żywym przykładem radzenia sobie w różnych sytuacjach. Szczecińscy organizatorzy przewidują wydanie podręcznika dotyczącego powyższych treści. Oby ukazał się jak najszybciej, bowiem jest bardzo potrzebny! Kolejne doświadczenia zdobyłam podczas konferencji pod hasłem "Aktywność ruchowa osób niepełnosprawnych" zorganizowanej w dniach 23-25 października 2003 r. przez wrocławski AWF, Oddział TWK i Oddział PTTK Wrocław-Śródmieście na czele z naszym kolegą Józefem Patkiewiczem. Rada ds. turystyki osób niepełnosprawnych ZG PTTK była jednym ze współorganizatorów tej konferencji. Świetne warunki obrad w siedzibie AWF, pokazy umiejętności na basenie olimpijskim i w salach sportowych - prezentowane przez osoby o różnych rodzajach niepełnosprawności - zrobiły na członkach naszej rady i wszystkich gościach bardzo duże wrażenie. Wartościowym uzupełnieniem tego spotkania była wycieczka krajoznawcza po Wrocławiu.

Teraz trzeba będzie jeszcze sporo zrobić, abyśmy jak najpowszechniej w naszym towarzystwie byli przekonani, że specyfika pracy i grup turystycznych z udziałem osób niepełnosprawnych warta jest stałego rozwoju.

Do zobaczenia na szlakach!

Maria Maranda

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT