PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
5 (13)/2003
ISSN 1642-0853

Regionalna Pracownia Krajoznawcza w Radomiu
Nie tylko dla Towarzystwa...


Regionalna Pracownia Krajoznawcza (RPK) w Radomiu zasięgiem swojej działalności obejmuje teren dawnego województwa radomskiego. Współpracuje z oddziałami PTTK w Warce, w Pionkach, w Kozienicach, w Przysusze i w Lipsku. Radomska pracownia jest organizatorem imprez krajoznawczych, w których biorą udział również uczniowie ze szkół powiatów grójeckiego i opoczyńskiego.

Głównym celem działalności RPK jest popularyzacja krajoznawstwa regionu radomskiego wśród dzieci i młodzieży. Służyły temu między innymi szkolenia i kursy zorganizowane dla nauczycieli, które przekształciły się w comiesięczne warsztaty metodyczne prowadzone przez zapraszanych specjalistów. Spotkania te odbywają się w ramach Klubu Krajoznawców. Pracownia nawiązała w roku 2000 stałą współpracę z Radomskim Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli (RODoN) podlegającemu wydziałowi edukacji Urzędu Miejskiego w Radomiu. Współpraca ta trwa i ewoluuje, podobnie jak współpraca z radomską delegaturą Kuratorium Oświaty. Szczególnie podziękować warto starszemu wizytatorowi Bożenie Krystynie Tukalskiej-Nielubowicz, która jako kuratoryjny urzędnik służy radą, pomaga rozstrzygać dylematy sędziowskie, a przede wszystkim jest wierna PTTK i postawą swą przekonuje, że inicjatywy animowane przez towarzystwo są wartościowe w procesie dydaktyczno-wychowawczym. W dobie obecnej, gdy niełatwo pozyskiwać młodych działaczy PTTK z szeregów uczniowskich, gdy krajoznawstwo nie jest dziedziną najprostszą do upowszechniania, na współpracę z władzami oświatowymi spoglądamy szczególnie ciepło. Dzięki zaangażowaniu wspomnianych instytucji znaczne zakresy działalności statutowej naszego towarzystwa stają się powszechne i bliskie gronu pedagogicznemu, a następnie uczniom. To do nich skierowany jest konkurs krasomówczy czy konkurs "Poznajemy ojcowiznę". Pracując w komisjach sędziowskich, przeglądamy tysiące prac i setki wystąpień. Poziom zróżnicowany, ale za każdym razem cieszy zainteresowanie młodzieży ich "ojcowizną", umiejętność wynajdywania rozmaitych "smaczków", patriotyzm i otwartość na emocje. RPK kontynuuje wieloletnią współpracę z Młodzieżowym Domem Kultury im. Heleny Stadnickiej kierowanym przez Elżbietę Sobkowiak, gdzie od wielu lat odbywają się eliminacje regionalne i wojewódzkie wymienionych powyżej konkursów, które cieszą się rosnącym zainteresowaniem. Dzięki możliwości korzystania z sali widowiskowej opisane inicjatywy PTTK zyskują profesjonalną oprawę sceniczną z oświetleniem, reżyserią dźwięku i dokumentacją multimedialną (to zwłaszcza istotne przy popisach oratorskich).

W każdą drugą środę miesiąca z inicjatywy RPK odbywają się warsztaty edukacyjne nie tylko dla nauczycieli. Cykl ten znakomicie koordynuje Agnieszka Rdzanek ze wspomnianego RODoN-u, doradca metodyczny do spraw integracji europejskiej i - co jakże miłe - współpracy z PTTK. Kierownik RPK zaś dba o oryginalność i różnorodność tematyki spotkań np.: "Walory dydaktyczne i krajoznawcze Lasu Kapturskiego" (w terenie) z cyklu "Radomianie w Europie" spotkanie z Halszką Wasilewską -"Moja Tanzania", "Obrzędy i zwyczaje - Święta Wielkanocne w Muzeum Wsi Radomskiej", "Śladami powstania styczniowego - w 140. rocznicę", "Fotografia jako dziedzina sztuki w aspekcie wychowawczym" i "Rola fotografii krajoznawczej w kształceniu regionalnym" i inne. Warto podkreślić, że w warsztatach biorą też udział osoby spoza PTTK, które być może kiedyś wstąpią w szeregi organizacji. Tu warto zaznaczyć, że co jakiś czas tematem warsztatów jest metodyka w pracy PTTK z młodzieżą. Wtedy wytrawni działacze ukazują różne możliwości oddziaływania na młodzież poprzez krajoznawstwo i turystykę. Jednak wiodącym tematem cyklu są różne oblicza dziedzictwa kulturowego. Co ciekawe, udaje się RPK pozyskiwać społecznie różnych ciekawych prelegentów.

RPK wychodzi naprzeciw zapotrzebowaniu lokalnego środowiska w zakresie zagospodarowania wolnego czasu dzieciom i młodzieży szczególnie w okresie ferii zimowych i wakacji. Organizuje wycieczki piesze po mieście i okolicach Radomia. Propaguje walory krajoznawcze miasta i regionu. Kierownik RPK Irena Wiernicka opracowała wycieczkę po Radomiu: Poznajemy średniowieczny Radom (wyd. przez UM w Radomiu w nakładzie 800 egz).

Największym przedsięwzięciem w 2003 r., podjętym przez członków Klubu Krajoznawczego, było zorganizowanie wystawy fotografii krajoznawczej z okazji 140. rocznicy wybuchu powstania styczniowego "W Widłach Wisły i Pilicy" i równocześnie wydania folderu Śladami powstania styczniowego po Radomiu (700 egz.). Wystawa, zdaniem radomskich dziennikarzy, okazała się hitem. Wzbudziła bardzo duże zainteresowanie środowiska. Otrzymała wspaniałe recenzje - uwiecznione w księdze pamiątkowej, ale co najważniejsze, była miejscem realizacji lekcji historii dla uczniów szkół ponadgimnazjalnych, gimnazjalnych oraz starszych klas szkół podstawowych. Wykonana praca dostarczyła sporo satysfakcji. Z wielkim zaangażowaniem, nie szczędząc czasu i pieniędzy, o różnych porach roku autorzy objeżdżali miejsca bitew i zdarzeń związanych z powstaniem. Rejestrowali pozostałe pamiątki: pomniki, cmentarze, mogiły, pojedyncze krzyże czy też towarzyszący pejzaż. Nie sposób nie wymienić osób zaangażowanych w to anonsowane już w "Gościńcu" przedsięwzięcie pracowni. Było ono możliwe dzięki społecznemu zaangażowaniu naszych krajoznawców: Ewy Kutyły, Iwony Nabzdyk, Marcina Ruska, Krzysztofa Sołśni, Andrzeja Zugaja.

W tym roku dzięki ogromnej pracy młodych krajoznawców - Izy Zugaj i Łukasza Sobola - bogaty księgozbiór (ponad 8 000 poz.) został skomputeryzowany. Przykład zaangażowania i inwencji młodzieży dla dobra towarzystwa jest budujący w dobie wszechobecnej krytyki postaw konsumpcyjnych młodego pokolenia. Iza i Łukasz nie są w naszym oddziale odosobnieni w bezinteresownym działaniu na rzecz innych.

Kolejnym przedsięwzięciem ponadregionalnym był organizowany przez nas - radomskich krajoznawców - Mazowiecki Sejmik Instruktorów Krajoznawstwa. Na tej imprezie mogliśmy pokazać - jak mawiał nieodżałowany biskup diecezji radomskiej, świętej pamięci Jan Chrapek, że: Ziemia tutejsza i miasto są piękne, a ludzie wrażliwi i szukający dobra...

Nową formą, która w kalendarzu RPK wraz z początkiem roku 2003 zajęła poczesne miejsce, stały się comiesięczne wycieczki krajoznawcze autokarowe, jako oferta dostępna również dla mieszkańców Radomia. Wycieczki te mają na celu popularyzację zdobywania odznak krajoznawczych oraz poznawania ciekawych miejsc z Kanonu Krajoznawczego Polski. Nie bez znaczenia jest, rzecz jasna, integrowanie środowiska krajoznawczego i otwieranie się na potencjalnych zainteresowanych zwiedzaniem Polski pod opieką fachowców. Cieszymy się, że dostępna w biurze programowym lista na wspomniane wycieczki nie świeci pustkami, wręcz przeciwnie, chwilę po powrocie z trasy np. roztoczańskiej trwa wyścig, by "zaklepać" sobie miejsce na trasę lubelską. Po lubelskiej zaś będzie jeszcze jedna i jeszcze jedna, i każda na pewno bardzo ciekawa, bo u krajoznawcy o ciekawość świata wyjątkowo łatwo. Ciekawość ta jest szczególnie cenna, każdemu bowiem w otaczającym krajobrazie dane jest widzieć co innego. To nie tylko zwykłe zwiedzanie, to szczególnego rodzaju intymne spotkanie z magią miejsca, krajobrazu, ludzi...

Działalność popularyzatorska RPK na najszerszym forum - z braku środków finansowych nie - jest wystarczająca, ale jednak przy współpracy z mediami i wykorzystaniu techniki komputerowej opracowane i nagrane audycje nadawane są w radiu Ave, w programach telewizji Polsat i TV Dami. Wielekroć, pomimo obszernego informowania i przygotowywania materiałów prasowych, materiały dziennikarskie nie są zadowalającej jakości. Na tle wielu "takich sobie" notatek wyróżniają się rzetelne publikacje Piotra Kutkowskiego z "Echa Dnia".

Działalność RPK cieszy się w Radomiu pewnym autorytetem. Regionalna Pracownia Turystyczna opracowała materiały promocyjne na Targi Turystyczne w Warszawie. Niedawno Urząd Miejski w Radomiu powierzył RPK opracowanie treści historycznych oficjalnej strony internetowej UM w Radomiu. Warto nadmienić, że w roku 2002 dzięki zaangażowaniu nauczycielki informatyki Marty Kramek opracowano i uruchomiono stronę internetową RPK, która, choć mało aktualizowana, spełnia niezbędne funkcje popularyzatorskie.

Niestety, z żalem pragniemy poinformować, że w bieżącym roku odeszli od nas na wieczną wędrówkę instruktorzy krajoznawstwa. Kolega Jerzy Hall - nestor krajoznawstwa i fotografii, dokumentalista i publicysta, instruktor przewodnictwa, szkoleniowiec radomskich przewodników. Inicjator i autor wielu wystaw fotografii krajoznawczych, jak np. 120. rocznica powstania styczniowego. To właśnie On zainspirował nas do zorganizowania takiej wystawy w 140. rocznicę. Przedwczesna śmierć zabrała z naszego grona także Henryka Suchomskiego - wspaniałego krajoznawcę turystę, działacza. Przez wiele lat był opiekunem SKKT PTTK w szkołach radomskich. Swoją osobowością przekazywał wspaniałe wzorce podopiecznym. Pracowity, skromny, aktywny, koleżeński. Popularyzował krajoznawstwo i turystykę wśród swoich uczniów i własnych dzieci poprzez zdobywanie odznak krajoznawczych i turystyki kwalifikowanej, udział w turniejach i konkursach krajoznawczych. Przy każdej okazji uwrażliwiał dzieci na otaczające ich piękno, tradycję i historię ziemi ojców.

Najbliższe plany działania Regionalnej Pracowni Krajoznawczej są ambitne. W roku 2004 oprócz kontynuacji opisywanych zadań statutowych planujemy kolejną wystawę fotografii krajoznawczej. W czerwcu natomiast podejmiemy trud organizacji Zlotu Laureatów Ogólnopolskiego Konkursu Krajoznawczego "Poznajemy ojcowiznę". Planujemy także zacieśniać współpracę z Urzędem Miejskim, by wspólnie realizować przedsięwzięcia związane z przypadającą w roku 2005 rocznicą 500-lecia uchwalenia na sejmie radomskim (1505 r.) Konstytucji nihil novi oraz zatwierdzenia Statutu Łaskiego. Być może zaprosimy w tym samym roku krajoznawców z całej Polski na tzw. CZAK 2005.

Irena Wiernicka

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT