PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
4 (12)/2003
ISSN 1642-0853

W ostatnim okresie weszły w życie nowe unormowania prawne zmieniające znacząco uwarunkowania naszego działania. Zwracam się z prośbą o wnikliwe zapoznanie się z poniżej zamieszczonym moim tekstem, pismem ZG PTTK do Ministerstwa Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej oraz ich odpowiedzią. Celem lepszego zapoznania się z problematyką, w dodatku prezentujemy 3 nowe ważne ustawy. Proszę o traktowanie sprawy jako bardzo ważnej i pilnej. Każdy oddział PTTK powinien o tych unormowaniach wiedzieć oraz podjąć stosowne wnioski i działania.

Aktualne problemy

regulacji prawnych dotyczących Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego ze szczególnym uwzględnieniem przepisów ustaw o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zagrożone karą


Od XV zjazdu naszego Towarzystwa minęły już 2 lata. W tym okresie ukształtowały się zupełnie nowe warunki prawne, w których działa PTTK. Zaczęły funkcjonować ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym i ustawa wprowadzająca tę ustawę. Znowelizowana została ustawa o usługach turystycznych i liczne akty wykonawcze do tej ustawy. Przez cały czas trwa też przystosowywanie naszego prawa do norm Unii Europejskiej. Zasadniczą jednak nową jakość wprowadzają do naszego życia:

  • ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
  • ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie,
  • ustawa z dnia 28 października 2002 r. o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (wchodząca w życie w ciągu 12 miesięcy od jej ogłoszenia, czyli 27 listopada 2003 r.).

Nowe unormowania ustawowe, a także analiza stanu organizacyjnego naszych oddziałów we wszystkich sferach ich działalności i swoista niemoc wojewódzkich porozumień oddziałów do otrzymywania środków na szczeblu wojewódzkim wywołuje rozważania nad ewentualnym zwołaniem Nadzwyczajnego Zjazdu Towarzystwa.

Kluczową sprawą jest określenie się Towarzystwa wobec ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Przygotowywane są w Ministerstwie Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej projekty rozporządzeń wykonawczych tak, aby ustawa mogła rozpocząć swój prawny byt 1 stycznia 2004 r. Co więcej, opierając się na rozwiązaniach tej ustawy, Rząd na podstawie wniosków Ministra Finansów przygotował projekty nowelizacji ustaw o podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) i od osób fizycznych (PIT). W projekcie przewidziano w swojej konsekwencji płacenie przez organizacje społeczne 19% podatku od wszelkich dochodów niezależnie od ich przeznaczenia. Dla PTTK oznaczałoby to drastyczne ograniczenie wpływów finansowych o wielorakich konsekwencjach. Przedmiotowe zwolnienia mogłyby dotyczyć wyłącznie organizacji mającej status pożytku publicznego. Z kolei w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje się ograniczenie możliwości odpisania od podstawy opodatkowania darowizny dla organizacji pozarządowych do kwoty 350 zł. Wnieśliśmy w tej sprawie protesty, wnosząc o odpowiednią autopoprawkę Rządu polegającą na wycofaniu się z tych propozycji (list w załączeniu).

Z różnych środowisk (np. Tarnów) dochodzą nas wieści, że administracja publiczna władz samorządowych zamierza z racji małej ilości środków oraz własnego odczytania ustawy przekazać dotacje wyłącznie organizacjom mającym status organizacji działalności pożytku publicznego. Jest to symptom, którego nie można lekceważyć.

Poza tym doświadczenie uczy, że ukształtowana u zarania praktyka staje się tradycją i potem niesłychanie trudno będzie wejść do rozporządzonej już sfery podziału środków. Należy też sądzić, że wiele podmiotów podejmujących pracę w podobnych do nas sferach działania takie wnioski zgłosi.

Trzeba sobie jasno powiedzieć, że ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie nie przynosi samych dobrodziejstw. Wymaga spełnienia rygorystycznych warunków i, rzecz jasna, w sferze działalności pożytku publicznego zwiększa nadzór Państwa i konieczność gromadzenia dokumentów, a także upublicznienia sprawozdań.

Trzeba w miarę szczegółowo rozpatrzyć całokształt uwarunkowań, aby dokonać właściwego wyboru. Pojawia się też pytanie, kto tego wyboru powinien dokonać: Zarząd Główny czy Zjazd? Oddziały sygnalizują zainteresowanie instytucją organizacji działalności pożytku publicznego (Poznań).

Sprawa jest ważna i pilna. Z faktu, że członkowie ZG PTTK otrzymali kolejne wersje projektu ustawy, a oddziały bardziej ogólne informacje w "Gościńcu" PTTK nie wynika, że jesteśmy do takiego wyboru odpowiednio przygotowani.

Pojawią się różnorodne koncepcje (bardziej lub mniej ogólnie formułowane) o wzmocnieniu działalności Towarzystwa dla siebie (dla samych członków), a jakby z drugiej strony o wzmocnieniu naszej działalności "misyjnej" wynikającej z wieloletniej tradycji.

W swojej istocie dyskusja nad skorzystaniem lub nie z rozwiązań w ustawie niesie z sobą odniesienia do globalnej dyskusji nad kształtem programowo-organizacyjnym PTTK, nad rolą i usytuowaniem jednostek organizacyjnych oraz treścią i formami prowadzenia przez nas działalności gospodarczej.

Nowym elementem jest orzeczenie Sądu Rejonowego w Warszawie, który wydał nakaz zapłacenia przez ZG PTTK nie uregulowanej należności przez jeden z naszych oddziałów.

Stosowny protest został złożony, oddział uregulował już całość zobowiązania, ale praktycznie został podważony zapis art. 59 naszego Statutu brzmiący ...Zarząd Główny PTTK nie odpowiada za zobowiązania oddziałów, a oddziały nie odpowiadają za zobowiązania Zarządu Głównego, chyba że co innego wynika z dokonanych czynności prawnych.

Powód, a potem Sąd oparł się w podejmowaniu rozstrzygniecia na naszym wpisie do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), w którym figurują jako jednostki terenowe nasze oddziały.

Okazuje się również, że oddziały, które przed 10 laty nie skorzystały z zapisu statutowego pozwalającego przejąć majątek będący w ich posiadaniu obecnie jako osoba prawna mogą to otrzymać od ZG PTTK jako darowiznę lub w drodze sprzedaży. Od jednej i drugiej czynności cywilno-prawnej trzeba zapłacić podatek. Dodatkowo komplikuje sprawę fakt, że PTTK (jako całość reprezentowana przez ZG PTTK) jest w KRS ujęte jako stowarzyszenie i jako przedsiębiorca, a oddział, który ubiega się o nieruchomość też prowadzi działalność gospodarczą.

Jak z tego wyliczenia wynika spraw jest sporo. Stąd układ materiału obejmujący:

  • - wstępną analizę głównych obowiązujących nas unormowań;
  • - przypomnienie obowiązującego stanu faktycznego;
  • - prezentację naszego obecnego statusu prawnego;
  • - pierwszą wersją listy spraw wymagających wyjaśnienia;
  • - prezentację możliwych działań organizacyjnych i innych w ramach PTTK;
  • - prezentację ewentualnych naszych prac zmierzających do zmiany obowiązującego prawa.

Materiał ma charakter materiału roboczego, do dyskusji i podjęcia właściwych prac nad zasygnalizowanymi problemami. Dyskusja powinna ustalić stan naszej wiedzy i niewiedzy o sytuacji prawnej, bilans szans i zagrożeń tak, aby rozwiązania były optymalne również w dłuższej perspektywie czasowej.

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT