PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
4 (12)/2003
ISSN 1642-0853

40-lecie Domu Turysty PTTK w Krakowie


Lat temu 40, 22 lipca 1963 r., otwarto uroczyście Dom Turysty PTTK w Krakowie. Inicjatywa jego budowy powstała w kręgu działaczy utworzonego w roku 1950 Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego. Przed wybudowaniem Domu Turysty bazę noclegową Krakowa stanowiło 9 przedwojennych hoteli o niskim stosunkowo standardzie oraz 3 baraki PTTK z salami zbiorowymi przy ulicach: św. Marka, Wenecja i Nadwiślańskiej, które łącznie posiadały 1420 stałych miejsc. Deficyt łóżek hotelowych był wielki, a ruch turystyczny coraz większy.

Koncepcja programu użytkowego domów turysty zrodziła się w PTTK jako koncepcja obiektu łączącego cechy hotelu i domu wycieczkowego oraz dodatkowo wielu usług towarzyszących. Domy turysty służyć miały głównie turystyce zbiorowej: grupom wycieczkowym zakładów pracy, szkół, organizacji turystycznych i młodzieżowych. W latach sześćdziesiątych, obok Domu Turysty w Krakowie, powstawały podobne obiekty w Warszawie, w Sopocie, w Chorzowie, w Szczecinie, w Poznaniu, w Sandomierzu i w Zakopanem, z których większość działa do dnia dzisiejszego.

W wyniku dwuetapowego konkursu do realizacji przyjęto projekt architektów Zbigniewa Mikołajewskiego i Stanisława Spyta powstały w krakowskim Miastoprojekcie. W uznaniu walorów urbanistyczno-architektonicznych projektu przyznano mu nagrodę państwową III stopnia w dziedzinie architektury. Inwestorem bezpośrednim była Dyrekcja Inwestycji PTTK w Krakowie kierowana przez Izydora Porczaka, wykonawcami zaś - Zjednoczenie Budownictwa Miejskiego, Krakowskie Przedsiębiorstwo Robót Inżynieryjnych i Zarząd Robót Wykończeniowych HiL. Budowę rozpoczęto w roku 1959, a już w maju 1963 r. w hotelu przyjęto pierwszych turystów.

Po drugiej wojnie światowej był to pierwszy w Krakowie nowy hotel o dużej kubaturze - 44 tys. m2, liczący w dniu otwarcia blisko 900 łóżek (w tym 210 w pokojach 2-osobowych i 690 w pokojach 8-osobowych). Ponadto znajdowały się w nim - bar samoobsługowy, restauracja i bar kawowy, sala konferencyjna licząca 200 miejsc oraz mała sala klubowa. W dolnej kondygnacji umieszczono hotel dzienny z natryskami i toaletami, czytelnię prasy i książek wraz z miejscem do odpoczynku. Pakiet usług uzupełniał parking, a także kioski z lodami i pamiątkami. Przed budynkiem była piękna, bodaj najładniejsza w Krakowie, fontanna (dziś, niestety, nieczynna). Dom nazwano imieniem Kazimierza Sosnowskiego - wybitnego działacza, autora licznych przewodników i opracowań krajoznawczych. W kilka lat po otwarciu Domu Turysty PTTK w jednej z sal utworzono małe muzeum biograficzne pod nazwą Gabinet Kazimierza Sosnowskiego (czynne do dziś).

W ciągu 40 lat działalności Dom Turysty przyjął około 5 mln gości hotelowych. Byli to głównie uczestnicy wycieczek zbiorowych zakładów pracy i młodzieży z kraju, a także z zagranicy. Standard hotelu na owe czasy był całkiem przyzwoity, a położenie w centrum Krakowa i niskie ceny sprawiały, że tzw. średnioroczne obłożenie było wysokie, co przyczyniało się do szybszego zużycia obiektu. Zniszczenia pogłębiły się na skutek kwaterowania sił porządkowych w okresie stanu wojennego. Z końcem lat osiemdziesiątych obiekt nadawał się do remontu kapitalnego. Remont ten był prowadzony bez wyłączania hotelu z eksploatacji z równoczesnym stopniowym podnoszeniem standardu, głównie przez zamianę pokoi wieloosobowych z umywalkami na pokoje dwuosobowe z łazienkami. Równocześnie modernizowano infrastrukturę techniczną i instalacje. W roku 1996 otwarto nowoczesną kotłownię gazową, likwidując przestarzałą węglową - największego truciciela atmosfery w centrum Krakowa, wyremontowano dachy, elewacje, otoczenie (na placu przed hotelem powstał ogródek letni), parkingi, dobudowano zadaszoną rampę - podjazd dla osób niepełnosprawnych. Prace finansowane były przez właściciela obiektu - PTTK oraz użytkowników poszczególnych części; modernizacja hotelu zaś głównie przez Spółkę Akcyjną "Jan-Pol", która od 1991 r. zarządza częścią hotelową Domu Turysty.

W wyniku tych działań dawny dom wycieczkowy II kategorii stopniowo przekształcony został w nowoczesny hotel z prawdziwego zdarzenia, który w 1995 r. otrzymał dwie gwiazdki, a w roku 2003 - na kilka dni przed 40. rocznicą otwarcia - trzy gwiazdki. Dom Turysty w roku 2001 otrzymał nazwę "Hotel PTTK Wyspiański", bowiem w tym miejscu stał kiedyś dom, w którym u swego wuja Stankiewicza mieszkał przez pewien czas młody Stanisław Wyspiański.

Dzisiejszy Dom Turysty to duży kompleks hotelowo-gastronomiczny. Hotel PTTK Wyspiański liczy obecnie 158 pokoi jedno- i dwuosobowych (wraz z dostawkami 395 łóżek), odpowiadających w pełni wymogom hotelu trzygwiazdkowego. Wszystkie pokoje posiadają łazienkę z prysznicem, telewizję satelitarną i telefon. Hotel przystosowany jest do obsługi osób niepełnosprawnych. Część gastronomiczną stanowią restauracja na 130 miejsc, bar kawowy i ogródek letni. W miejscu dawnych łazienek zbiorowych urządzono trzy sale konferencyjne: "Złoty Róg" na 100 osób, "Legenda" i "Lajkonik" odpowiednio na 48 i 25 osób lub połączone na 70 osób. W dolnych kondygnacjach mieści się obecnie Casino Royal prowadzone przez Zjednoczone Przedsiębiorstwa Rozrywkowe w Warszawie oraz sklepy ze sprzętem sportowo-turystycznym MAKS i Alpinus (częściowo obejmujące dawną kotłownię). Są także biura turystyczne: BTZ PTTK i Biuro Turystyki Przyjazdowej "Jan-Pol" S.A., Oddział WBK - Banku Zachodniego, usługowy punkt fotograficzny, dwa parkingi. W Domu Turysty mają także swą siedzibę jednostki organizacyjne PTTK: zarządzający całym obiektem Okręgowy Zespół Gospodarki Turystycznej - Dom Turysty PTTK oraz Oddział Krakowski PTTK. W budynku administracyjnym mieści się kilka małych firm wynajmujących pokoje biurowe.

Krakowski Dom Turysty jest największym w liczącej ponad 200 obiektów (domów turysty, domów wycieczkowych, schronisk, stanic, kampingów, etc.) bazie noclegowo-gastronomicznej PTTK, jest także znaczącym źródłem dochodów budżetowych Towarzystwa. Czterdzieści lat temu oddawano go do użytku jako pierwszy w Krakowie po wojnie nowoczesny obiekt hotelarsko--gastronomiczny. Otwarcie Domu Turysty oznaczało wówczas skokowe podwojenie liczby miejsc noclegowych w Krakowie (było ich około 900 o jako takim standardzie, nie licząc prymitywnych baraków noclegowych PTTK). Długoletnia intensywna eksploatacja spowodowała zużycie budynku. W wyniku stopniowej, trwającej ponad 10 lat, modernizacji przeprowadzonej wspólnymi siłami właściciela (PTTK) i użytkowników Dom Turysty stał się nowoczesnym centrum hotelowo-gastronomiczno-usługowym. Śmiało można stwierdzić, ze czterdziestolatek przeżywa dziś swą drugą młodość.

Zbigniew Kresek

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT