PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
4 (12)/2003
ISSN 1642-0853

Działalność Oddziału PTTK w Krośnie nad Wisłokiem


Oddział PTTK w Krośnie powstał w roku 1950, wcześniej istniało Polskie Towarzystwo Krajoznawcze, którego działacz Stanisław Półchłopek został pierwszym prezesem. W ciągu ponad 50-letniej historii działacze PTTK podejmowali rozmaite inicjatywy związane z utrwalaniem dorobku kulturalnego na Podkarpaciu. W latach 50. powstało Muzeum Regionalne przekazane kilka lat później na rzecz skarbu państwa. Obecnie nazywa się Muzeum Podkarpackie i posiada bogate zbiory nie tylko regionalne. Znajduje się tu największa w Polsce kolekcja lamp naftowych, muzeum prowadzi też działalność wydawniczą i wystawienniczą. W roku 1960 w trakcie zakończenia II Ogólnopolskiego Zlotu Turystycznego w Dukli zaproponowano zorganizowanie w dawnym pałacu Mniszchów muzeum, w którym prezentowano by zbiory związane z bitwą o Przełęcz Dukielską. Obecnie zmieniło nieco profil, bardziej związane jest z dziejami Dukli. Organizowane są w nim wystawy współczesnych twórców z Podkarpacia.

Oddział współorganizował konferencje związane z Ignacym Łukasiewiczem (1822-1882), twórcą przemysłu naftowego w 1962 r., i 10 lat później związaną z 100. rocznicą urodzin Jana Szczepanika (1872-1926), nazywanego polskim Edisonem. Wynalazki Szczepanika dotyczyły tkactwa, fotografii, filmu i telewizji. Z pod Krosna pochodziła jego matka, a w Krośnie ten genialny wynalazca-samouk spędzał dzieciństwo.


Ryszard Majka montujący skrzynkę na Górze Królewskiej

Oddział organizuje rocznie kilka rajdów. Najbardziej znany jest organizowany w tym roku po raz XXXIII Ogólnopolski Zlot Turystów w Dukli. W latach 60. i 70. cieszył się dużym zainteresowaniem turystów, gromadził do kilkuset uczestników. Po raz pierwszy był zorganizowany w roku 1959. W latach 80. zmniejszyło się zainteresowanie tym rajdem i w 1989 r. na kilka lat przerwano jego organizowanie.


Obelisk upamiętniający Praktyczną Szkołę Wiercenia Kanadyjskiego

W bieżącym roku zaś po raz 27. zorganizowany był rajd górski "Powitanie Wiosny". W czasie jego trwania w dniu 25 kwietnia z inicjatywy kolegi Ryszarda Majki, przewodnika i przodownika górskiego, członka Zarządu Oddziału PTTK w Krośnie zainstalowano na Królewskiej Górze (541 m n.p.m.) metalową skrzynkę, w której umieszczono pamiątkową pieczęć i zeszyt, do którego mogą wpisywać się turyści. Trasa tegorocznego rajdu wiodła przez Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy i prowadziła od rezerwatu geologicznego "Prządki" przez zamek Kamieniec, dalej na Królewską Górę i zakończyła się w Węglówce. Tu uczestnicy rajdu wzięli udział w imprezie związanej z obchodami Międzynarodowego Dnia Ziemi. Uroczystość tę przygotował Zarząd Zespołu Karpackich Parków Krajobrazowych i Szkoła Podstawowa im. Ignacego Łukasiewicza w Węglówce. W czasie uroczystości wysłuchano prelekcji na temat walorów Czarnorzecko-Strzyżowskiego Parku Krajobrazowego, ilustrowanej przezroczami, wygłoszonej przez pracownika naukowego Uniwersytetu Rzeszowskiego Andrzeja Śmiałego i obejrzano inscenizację w wykonaniu dzieci z miejscowej szkoły pt. "Ziemia - nasz dom". Uczestnicy imprezy przeszli następnie pod znany w regionie pomnik przyrody dąb "Poganin" (891 cm obwodu, 20 m wysokości), przy którym wysłuchali apelu o ochronie przyrody i asystowali przy zasadzeniu młodego dębu "Junior". Na zakończenie uroczystości odbyło się ognisko.

W dniu 17 maja br. odbył się po raz 12. rajd "Śladami Ignacego Łukasiewicza". Prowadził z Huty Polańskiej na najwyższy szczyt Beskidu Dukielskiego - Baranie (754 m n.p.m.) do Olchowca i Opianki. Tu uczestnicy rajdu wzięli udział w odsłonięciu obelisku, upamiętniającego pierwszą szkołę wiertniczą. Pomysłodawcą i organizatorem całego przedsięwzięcia był wspomniany już wcześniej Ryszard Majka. W uroczystości odsłonięcia pomnika wzięli także udział przedstawiciele instytucji, które wsparły tę inicjatywę: kierownik Instytutu Naftowego w Krośnie - Jan Lubaś, burmistrz Dukli - Marek Górak oraz przedstawiciel Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych, autor wielu publikacji o tematyce regionalnej - Edward Marszałek. W uroczystości wziął także udział emerytowany dyrektor pobliskiego skansenu w Bóbrce, zorganizowanego na terenie najstarszej kopalni ropy naftowej w Polsce założonej w 1854 r., pan J. Zuzak oraz prezes regionalnego Stowarzyszenia "Portius" z Krosna Zbigniew Ungeheuer. Stowarzyszenie to ma na celu promocję Krosna, a jego nazwa związana jest z bogatym mieszczaninem, z pochodzenia Szkotem, który ufundował kilka obiektów sakralnych w Krośnie, między innymi słynne dzwony.


Ropianka - XII Rajd "Śladami Ignacego Łukasiewicza"

W Ropiance w latach 1885-1888 działała Praktyczna Szkoła Wiercenia Kanadyjskiego, potem placówkę tę przeniesiono do Wietrzna, a przy końcu XIX w. do Borysławia. Rok 2003 Senat Rzeczypospolitej Polskiej ogłosił Rokiem Ignacego Łukasiewicza. Jest to również rok, w którym mija 150. rocznica wynalezienia lampy naftowej. Obelisk postawiono po lewej stronie drogi do Olchowca. Zarząd Oddziału nawiązał kontakt z organizacją turystów słowackich i kilkoro naszych kolegów uczestniczyło w rajdach organizowanych po południowej stronie granicy, m.in. Janina i Zbigniew Kubitowie.


Kalinov - turyści polscy i słowaccy na trasie do Czertyżnego

Ponadto każdego roku oddział organizuje jeszcze dwa rajdy, w tym roku po raz 30. "Młodzieżowy Złaz po Ziemi Krośnieńskiej" i po raz 12. Młodzieżowy Rajd "Poznajemy Bieszczady". Przynajmniej raz w miesiącu odbywają się kilkunastoosobowe przejścia piesze, w których biorą udział przewodnicy i emeryci ze ZNP współpracujący z PTTK. W każdy pierwszy wtorek miesiąca spotykają się przewodnicy na szkoleniach, w których mogą brać udział wszyscy chętni. Zapraszani są na te spotkania badacze regionaliści oraz działacze stowarzyszeń regionalnych z Podkarpacia.

Grażyna Farajewicz

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT