PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
4 (12)/2003
ISSN 1642-0853

50-lecie Oddziału Morskiego PTTK w Świnoujściu


Zamieszczony poniżej tekst był w całości wygłoszony przez obecnego prezesa Oddziału Morskiego PTTK w Świnoujściu - Edwarda Rachfałowskiego - na uroczystości 50-lecia Oddziału w dniu 18 października 2003 r.

Koleżanki i Koledzy, Szanowni Goście!

Dzisiaj obchodzimy 50. rocznicę powstania Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Świnoujściu.

Okres powstawania naszego Towarzystwa w Świnoujściu przypadł na wyjątkowo trudne lata historii naszego miasta. Życie powojennego Świnoujścia było trudne i burzliwe, ale powoli zaczęło się stabilizować. Wśród tych, którzy z tym miastem postanowili związać się na stałe znalazła się garstka zapaleńców, rekrutujących się z zespołów portowców, którzy opierając się na posiadanym sprzęcie stworzyli sekcję turystyki kolarskiej.


Prezes Oddziału PTTK w Świnoujściu - Edward Rachwałowski

W lipcu roku 1953 na jednym z zebrań pracowników Kapitanatu Portu powstało Koło PTTK, które zostało zgłoszone do Zarządu Okręgu PTTK w Szczecinie jako koło terenowe PTTK w Świnoujściu. Koło odnotowało swoje pierwsze sukcesy:

  • udział w ogólnopolskim rajdzie kolarskim,
  • opracowanie pięknej trasy turystycznej dookoła wyspy Wolin,
  • udział w rajdzie kolarskim na trasie Świnoujście - Warszawa, na którym Koło PTTK ze Świnoujścia zdobyło złoty medal.

Godnymi kontynuatorami turystyki kolarskiej są członkowie Klubu Turystyki Kolarskiej "Bieliki".

Na inauguracyjnym zebraniu 20 października 1953 r. przy udziale przedstawicieli Zarządu Okręgu PTTK został powołany Zarząd Oddziału PTTK w Świnoujściu w składzie: prezes - Jerzy Ziemięcki, wiceprezes - January Butowski, sekretarz - Irena Ziemięcka, skarbnik - Józef Szczodry oraz członkowie Komisji Rewizyjnej: Józef Wiktor, Kazimierz Szczoczarz, Anna Pęczalska. Wyżej wymienieni kierowali pracami Oddziału, czynili wiele na rzecz rozwoju ruchu turystycznego na pięknej ziemi wolińskiej.

Ten krótki wstęp dotyczy początków działalności PTTK w Świnoujściu i niech będzie wyrazem hołdu dla tych, którzy na tym terenie tworzyli zręby działalności turystyczno-krajoznawczej. Dalsze losy Oddziału są w sposób bezpośredni związane z miastem. Ograniczenia wynikające z przepisu o przebywaniu i poruszaniu się na terenie miasta spowodowały zastój w działalności Oddziału. Jednak nowa sytuacja po roku 1959 - wynikająca z rządowego programu rozwoju Świnoujścia i odbudowy jego dzielnicy nadmorskiej - otworzyła przed Zarządem Oddziału PTTK nowe możliwości; przy ulicy Armii Czerwonej 2 (dzisiaj Armii Krajowej) został uruchomiony pierwszy punkt informacyjno-usługowy, który miał za zadanie: obsługę turystów i wczasowiczów w zakresie informacji krajoznawczej, komunikacji, noclegów, wypożyczania sprzętu turystycznego. W ten oto sposób przez kilka następnych lat biuro PTTK działało jako pierwsza i jedyna placówka w mieście świadcząca usługi turystyczne.

Cenna dla rozwoju turystyki okazała się inicjatywa zorganizowania kursu przewodnickiego. Po egzaminie w dniu 25 maja 1960 r. czternaście osób uzyskało uprawnienia przewodnickie. Wydarzenie to należy uznać za przełomowe w dziejach Oddziału, ponieważ od tego czasu przewodnicy, których liczba przybywała po kolejnych kursach, będą stanowili aktyw oddziału i znajdą się prawie we wszystkich jego władzach.

Rozpoczęto również starania o nadanie uprawnień zakładowym przewodnikom. Udostępnienie PPD i UR "Odra" do zwiedzania nastąpiło od roku 1961 - wycieczki te były szczególnie popularne wśród wczasowiczów oraz kuracjuszy z głębi kraju i nie tylko. Wzrost zainteresowania walorami krajoznawczymi naszego terenu przez coraz liczniejsze grupy wczasowiczów, wycieczkowiczów, kuracjuszy zmusiło do organizowania dodatkowych form szkolenia: organizatorów turystyki, przodowników turystyki kwalifikowanej z kursami przewodnickimi włącznie. Od roku 1960 zorganizowano szesnaście kursów.

Wypracowane, choć skromne zyski pochodzące z działalności gospodarczej Zarząd Oddziału przeznaczał prawie w całości na działalność statutową - ale w tym samym czasie odnosił również autentyczne osiągnięcia. Zarząd Oddziału między innymi zorganizował Ogólnopolskie Rajdy Motorowe "Na Ziemię Wolińską" - imprezy te przez wiele lat pięknie się rozwijały zanim nastąpił kryzys paliwowy. Poszczególne koła i kluby Oddziału brały udział w czteroletnim konkursie turystyczno-krajoznawczym "Polska Naszych Dni", w którym to zajęliśmy drugie miejsce w kraju. Nasi koledzy z klubu wysokogórskiego "Watra" zorganizowali wyprawę "Iran '77", w której zdobyli piętnaście szczytów - w tym Domawent o wysokości 5 671 m n.p.m.

Dzięki śmiałej decyzji podjętej przez Zarząd Oddziału w roku 1977 zakupiono od prywatnej osoby budynek przy ulicy Ignacego Paderewskiego 24 w Świnoujściu, w którym do dzisiaj znajduje się siedziba Oddziału.

W roku 1980 wielu tradycyjnych kontrahentów odwołało wczasy z uwagi na gwałtowny wzrost cen. Nastąpił regres gospodarczy w całym kraju i w PTTK. Zarząd był zmuszony zmniejszyć liczbę pracowników etatowych również z uwagi na zadłużenie wywołane spłatą pożyczki uzyskanej od Zarządu Wojewódzkiego PTTK.

Oddział nasz stosunkowo szybko wyszedł z trudności gospodarczych, jakie stały się udziałem wszystkich przedsiębiorstw obsługi ruchu turystycznego w Polsce, i wytrzymał "próbę ognia". Nie tylko organizuje niezliczone wycieczki, rajdy, spływy kajakowe itp., ale znakuje szlaki turystyczne, prowadzi przewodnictwo turystyczne, aktywnie propaguje turystykę i krajoznawstwo wśród młodzieży szkolnej.

Należy podkreślić, że działalność statutowa prowadzona jest przez Zarząd Oddziału całkowicie społecznie, jak i działalność Zarządu na czele z prezesem jest społeczna.

Stan organizacyjny naszego Oddziału przedstawia się następująco:

- Koło Przewodników Terenowych i Miejskich PTTK,
- Koło Terenowe (ogólnomiejskie),
- Koło Emerytów,
- Młodzieżowy Klub Turystyki Kolarskiej "Bieliki",
- Klub Turystyki Motorowej PTTK,
- SKKT przy Gimnazjum nr 1 w Świnoujściu,
- SKKT przy Szkole Podstawowej nr 7 w Świnoujściu,
- Wojskowe Koło PTTK przy KPW Świnoujście.

Według stanu na dzień 31 grudnia 2002 r. stan organizacyjny naszego Oddziału przedstawia się następująco:

- przy Oddziale działa 8 kół i klubów turystyki kwalifikowanej;
- przewodnicy w ubiegłym roku oprowadzili 545 wycieczek na łączną liczbę uczestników 21 464;
- zorganizowano 22 wycieczki różnych dyscyplin turystyki kwalifikowanej na łączną liczbę 637 uczestników;
- nasi członkowie kół i klubów oraz przewodnicy i przodownicy turystyki kwalifikowanej brali udział w imprezach organizowanych przez inne oddziały i kluby PTTK w kraju.

Od roku 1992 Oddział nasz współpracuje z międzynarodową organizacją Naturfreunde Internatinonale (NFI) w Niemczech. Każdego roku organizowane są wspólne imprezy na terenie Polski i Niemiec. Ten rok również obfitował w takie imprezy. Obchodzono bardzo uroczyście 10. rocznicę Krajobraz Roku "Ujście Odry" z udziałem naszych najwyższych władz miasta Świnoujścia i Niemiec.

20 września 2003 r. odbyła się wycieczka krajoznawczo-szkoleniowa do Greifswaldu dla przewodników i zarządów kół oraz klubów. Wycieczkę zorganizował Zarząd NFI działający przy uniwersytecie w Greifswaldzie, w całości na koszt tamtejszej organizacji.

Ta krótka informacja nie odzwierciedla w całości, czym Oddział żyje, jego kłopoty i niedostatki. W przygotowaniu jest bardzo szczegółowa monografia, ale finanse nasze nie pozwalają na jej realizacje i szukamy sponsora na jej wydrukowanie.

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT