PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
4 (12)/2003
ISSN 1642-0853

U źródeł Smortawy


Ostatnią niedzielę kalendarzowego lata, tj. 21 września 2003 r., bardzo słoneczną i upalną, poświęcili rowerzyści z Brzegu i Stobrawy akcji "U źródeł rzek". Wszyscy pod szyldem PTTK poszukiwali źródeł Smortawy. Zlokalizowali je na leśnej mapie. Jerzy Guziak wykonał specjalne - regulaminowe - tablice, które na miejscu montowali Andrzej Bednarz i Leszek Ptak.

Do pokonania była trasa blisko 60 km. Jechano przeważnie drogami ogólnodostępnymi, asfaltowymi i nie było większych awarii. Krótkie postoje w cieniu drzew pozwalały odsapnąć po uciążliwych podejściach. Rankiem jechało się dobrze, bo wiatr wiał w plecy jadących, ale w drodze powrotnej było już znacznie ciężej jechać. Według encyklopedii długość rzeki Smortawy od źródeł do ujścia wynosi 39,5 km. Upalne lato spowodowało, że trudno było natrafić na jakąkolwiek strugę wody. Zasadniczym punktem docelowym były wzgórza w okolicy wsi Świerczów (północny wschód), znajdujące się na wysokości ponad 170 m n.p.m. Tam, pośród mocno zakrytych drzewami i krzakami kęp oraz gajów śródpolnych, według wskazań map powinny się znajdować źródła Smortawy (Flöss-Bach lub Waldwasser w 1930 r.).

Trudna była końcowa faza poszukiwania źródeł, gdy trzeba było się przedzierać przez zarośla kukurydzy, wielgachne pokrzywy, orki i ugory oraz chaszcze. Powinny być trzy źródła: na wysokości 171,7 m n.p.m. - pierwsze, 170,3 m n.p.m. - drugie, a na wysokości 170,5 m n.p.m. - trzecie. Mapa pomogła w dotarciu do przypuszczalnych miejsc wspomnianych źródeł. Po oględzinach na miejscu nastąpiło wbijanie tablic umiejscawiających początek rzeki, która płynie przez powiaty namysłowski, brzeski i oławski, by zasilić w okolicach Jelcza-Laskowic rzekę Odrę i na końcu Bałtyk. Smortawa częściowo przepływa przez tereny tworzonego Stobrawskiego Parku Krajobrazowego. Źródła jednak zlokalizowano, przynajmniej dwa pierwsze, bo z trzecim był większy problem. Wyprawa odbyła się w ramach ogólnopolskiej akcji pod nazwą "Spotkania u źródeł rzek", która miała miejsce w Polsce w okresie 25 maja - 28 września 2003 r. Kilka dni wcześniej zasygnalizowano imprezę urzędowi gminnemu w Świerczowie. Stosowne raporty przekazano do wójta w Świerczowie, Urzędu Marszałkowskiego oraz warszawskich organizatorów Polskiej Organizacji Turystycznej i Zarządu Głównego PTTK.

W drodze powrotnej grupa posiliła się ciastem Beaty Soppa, w sklepie nabyła napoje chłodzące. Grupa została podzielona na trzy mniejsze, które różnymi trasami szczęśliwie dotarły do Brzegu późnym popołudniem. Prędkość średnia na trasie wynosiła 18-20 km/godz., ale wiatr utrudniał jazdę. Wstępnie umawiano się także na poszukiwanie kolejnych źródeł innych okolicznych rzek, ale być może dopiero wiosną. Rodzynkami wyprawy do źródeł była dwójka uczniów z klasy szóstej w Stobrawie - Marcin Chamot i Łukasz Zaleśny z opiekunką Alicją Illich. Wyprawę do źródeł Smortawy prowadził Jan Janota - instruktor krajoznawstwa PTTK, przy czynnym udziale członków brzeskiego Klubu Turystyki Kolarskiej "Na Przełaj" PTTK.

Jan Janota



Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT