PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
3 (11)/2003
ISSN 1642-0853

Polska-Słowacja: Szlaki wspólnego pogranicza


Gdy w roku 2000 nasze Towarzystwo wraz z Klubem Słowackich Turystów pod patronatem Europejskiego Związku Wędrownictwa (EWV), doprowadziło do uruchomienia 20 miejsc przekraczania granicy po szlakach turystycznych między Polską a Słowacją, w świadomości turystycznej społeczności był to wtedy trudny do wyobrażenia przełom. Czas zdaje się jednak biec coraz szybciej. W maju 2004 r. i Polska i Słowacja będą już w Unii Europejskiej a od tego momentu między nami pozostaną jedynie granice świadomości, kultur i narodowych tradycji.

Właśnie dlatego uważam, że kontynuowanie dwustronnych górskich kontaktów powiniśmy realizować poczynając od pokaźnej sieci szlaków dochodzących na północ i południe od głównego grzbietu Karpat. Dotyczy to również Sudetów i granicy polsko-czeskiej a problem ułatwień w udostępnieniu przygranicznych szlaków był niedawno (8-11 maja 2003) jednym z tematów międzynarodowej konferencji organizacji turystycznych na Morawach w Czechach.

Pamiętajmy, że całkiem niedługo ten obszar dawnego pogranicza stanie się również obiektem zainteresowania wielu turystów z krajów Unii Europejskiej.

Polsko-słowacka zaś granica (jeszcze !) ma tu wyjątkowo dużo do zaoferowania. Teren od Zwardonia w Beskidzie Żywieckim po bieszczadzkie wierchy w rejonie Cisnej - właśnie opierając się na miejscach - przekraczania granicy polsko-słowackiej od wielu lat przygotowywany był do pełnienia obecnej funkcji łączenia turystyki i zbliżania turystów z Polski, Słowacji i nie tylko. Oto krótki w celu zachęty i bliższego zainteresowania się - przegląd szlaków i możliwości wędrówek między Polską a Słowacją:

  • Zwardoń i okolice: szczyty Kikuli i Magury (1067 m n.p.m.) oraz Oźnej i Skalanki - szlakami od strony Zwardonia i Vrescovki,
  • Wielka Racza: schronisko PTTK i Chaty Hladka: z Rycerki Górnej Kolonii i z Klubinskiej Doliny,
  • Przełęcz Przysłup pod Wielką Rycerzową: dojście z Soblówki (z możliwością odwiedzenia Bacówki PTTK na Rycerzowej) oraz od strony Vyvhylovki (Muzeum Kysuckiej Dediny),
  • Pilsko (1557 m n.p.m.) - drugi co do wysokości szczyt w Beskidach Zachodnich dostępny od schroniska PTTK na Hali Miziowej albo z Sihelneho (Hotel "Biela Farma"),
  • Przełęcze Głuchaczki i Jałowiecka: wycieczki na trasach i szlakami łączącymi obydwie przełęcze przez Mędralową oraz doliną potoku Polhoranka,
  • Babia Góra (1725 m n.p.m.) - wyjścia na "Królową Beskidów" z Lipnicy Wielkiej Przywarówki (leśniczówka "Stańcowa") lub od Chaty Hviezdoslava,
  • W rejon drogowego przejścia Chbochołów-Sucha Hora: wycieczka na Magurę Witowską z Suchej Hory i od strony Witowa,
  • Przełęcz na południe od Kacwina: od strony Kacwina przejścia na Pieskowy Wierch a od Velkej Frankovej na Magurkę (1193 m n.p.m.) i do Osturni,
  • Przełęcz pod Szafranówką: okrężne wycieczki ze schroniska PTTK "Orlica" i Szczawnicy przez podaną przełęcz do Lesnicy i Cerveneho Klastoru. Powrót do Szczawnicy po słowackiej stronie Dunajca. Ponadto wycieczka ze Szczawnicy na Sokolicę,
  • Przełęcz pomiędzy Rabsztynem i Wysoką: zwiedzenie Wąwozu Homole (z Jaworek) i przejście grzbietem Małych Pienin od Wysokiej na Przełęcz pod Rabsztynem i do Szlachtowej. Po stronie słowackiej: zejście z Przełęczy pod Wysoką do Stranan i powrót do Polski z Lesnickiego Sedla na Przełęcz pod Rabsztynem,
  • Przełęcz Rozdziela: po stronie słowackiej słynne Sanktuarium Maryjne w Litmanovej. Po naszej stronie rezerwaty "Biała Woda" i "Zaskalskie Bodnarówka" pomiędzy Przełęczą Rozdziela a Jaworkami,
  • Przełęcz pod Cigelką: korzystając z granicznego szlaku słowackiego można zejść do Wysowej a wrócić na granicę przez Przełęcz Wysowską i Jawor. Po stronie słowackiej: wieś Cigelka, Hrbok i Płaziny,
  • Rejon drogowego przejścia Konieczna-Beherov: dla Słowaków wycieczka na Jaworzynę Konieczniańską, Przełęcz Regetowską i na Rotundę. Dla naszych turystów zwiedzenie rejonu Beherov-Regetovka-Przełęcz Regetowska,
  • Przełęcz Beskid nad Ożenną: wędrówka przez Ożenną-Wierch Nad Tysowym, Czeremchę. Po słowackiej stronie: zejście do Niżnej Polianki i wycieczka: Miżny Mirosov-Roztoky-Przełęcz pod Czeremchą i Czeremcha,
  • W rejon przejścia drogowego - Przełęcz Dukielska: obejście przez Zyndranową-Kiczerę Telepkową-Barwinek-Studeny Wierch. U naszych południowych sąsiadów:zwiedzenie muzeum bitwy o Przełęcz Dukielską (Vysny Komarnik). Z Niżnego Komarnika przejście: Sivarna-Jaruby-Prikra-Krajna Polana,
  • Przełęcz Beskid nad Czeremchą: poznanie szczytów: Kamienia, Czeremchy i Jałowej Kiczery oraz Certiżnego, Polan i Klina,
  • Balnica-Osadne: spacery w rejonie trasy bieszczadzkiej kolejki (Balnica). U Słowaków wycieczka do wsi Balnicy.

Zupełnie oddzielnym tematem i chyba najbardziej integrującym szerokie rzesze turystów są szlaki w Tatrach. Jedyne dotąd dostępne miejsce przekraczania granicy - szczyt Rysów (2499 m n.p.m.) absolutnie nie wystarczy. Chociaż problem wydaje się złożony (dwa parki narodowe po polskiej i słowackiej stronie granicy z odrębnymi przepisami, np. szlaki słowackie w Tatrach zamknięte dla ruchu turystycznego od 1.X.-31.V.) również ze względów bezpieczeństwa. Od wielu lat zarówno PTTK jak i Klub Słowackich Turystów czyniły starania o szerokie udostępnienie Tatr, szczególnie Zachodnich dla ruchu turystycznego.

Mam nadzieję, że wstąpienie Polski do Uniii Europejskiej ostatecznie przyspieszy rozwiązanie dylematu udostępnienia Tatr w całości i wszystkim turystom.

Andrzej Matuszczyk

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT