PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
3 (11)/2003
ISSN 1642-0853

Ważniejsze rocznice przypadające w roku 2004


  • 180. rocznica urodzin Kazimierza Kantaka (22 III 1824-28 XII 1886), działacza politycznego w zaborze pruskim (w 1862-86 posła do sejmu pruskiego), miłośnika Tatr, w 1876-86 delegata Towarzystwa Tatrzańskiego na zabór pruski (zjednał mu ok. 700 członków), od 1878 członka honorowego, którego imieniem pośmiertnie nazwano Niżnią Bramę Kościeliską.
  • 180. rocznica urodzin Macieja Sieczki (3 IV 1824-25 IX 1897), jednego z najlepszych i najsłynniejszych przewodników tatrzańskich, gorliwego obrońcy kozic i świstaków, jednego z pierwszych polskich "grotołazów".
  • 170. rocznica urodzin Mieczysława Pawlikowskiego (1834-23 XII 1903), działacza politycznego, publicysty, literata, taternika, w 1880-83 wiceprezesa TT.
  • 170. rocznica urodzin Cypriana Apanowicza (1834-14 I 1920), ziemianina, działacza kulturalnego, społecznego i krajoznawczego członka Kujawskiego Oddziału PTK od powstania (1908), członka Komitetu Organizacyjnego Muzeum Kujawskiego PTK - jego twórcy i pierwszego kustosza, badacza przeszłości regionu i publicysty, od 1918 honorowego prezesa Kujawskiego Oddziału PTK we Włocławku.
  • 150. rocznica urodzin Władysława Kulczyńskiego (27 IV 1854-9 XII 1919), zoologa, profesora Uniwersytetu Jagiellońskiego, członka Akademii Umiejętności, jednego z najbardziej zasłużonych działaczy Towarzystwa Tatrzańskiego (członka od początku istnienia, m.in. w l. 1905-19 członka ZG TT, a w 1912-19 wiceprezesa), szczególnie zaangażowanego w dziedzinie zagospodarowania turystycznego (budowa schronisk, znakowanie szlaków) i badań naukowych w Tatrach, członka honorowego TT (1919).
  • 140. rocznica urodzin Bohdana Dyakowskiego (22 XII 1864-9 XII 1940), przyrodnika, literata, popularyzatora wiedzy przyrodniczej, propagatora idei ochrony przyrody, współzałożyciela Ligi Ochrony Przyrody w 1928.
  • 130. rocznica urodzin Jerzego Żuławskiego (14 VII 1874-19 VIII 1915), znanego literata i poety, turysty (od 1895) i taternika (od 1903), od 1908 członka ST TT (w 1910-1915 członka zarządu), jednego z pierwszych członków TOPR-u (także wiceprezesa), piszącego na temat niebezpieczeństw i wypadków górskich.
  • 130. rocznica wydania i zatwierdzenia (8 X 1874) zmodyfikowanego statutu "Towarzystwa Tatrzańskiego" z siedzibą w Krakowie.
  • 130. rocznica powstania (1874) pierwszego, małego schroniska TT nad Morskim Okiem.
  • 120. rocznica urodzin Stanisława Porębskiego (6 X 1884-10 X 1960), handlowca i przemysłowca, taternika i działacza turystycznego (przed I wojną światową i w latach międzywojennych członka ZG PTT), po II wojnie światowej przewodnika PTTK.
  • 120. rocznica urodzin Ludomira Sawickiego (14 IX 1884-3 X 1928), wybitnego geografa, podróżnika, prof. Uniwersytetu Jagiellońskiego, jednego z założycieli Polskiego Towarzystwa Geograficznego, autora publikacji naukowych o Tatrach i Karpatach, z krajoznawstwa i ochrony przyrody, organizatora Oddziału PTK w Krakowie i jego pierwszego prezesa.
  • 120. rocznica urodzin Stanisława Zdyba (20 XI 1884-8 XII 1954), taternika i fotografika tatrzańskiego, jednego z pierwszych polskich narciarzy tatrzańskich (od 1909 członka Zakopiańskiego Oddziału Narciarzy - potem Sekcji Narciarskiej TT) i ratowników górskich (członka TOPR-u od chwili powstania).
  • 120. rocznica urodzin Kornela Makuszyńskiego (8 I 1884-31 VII 1953), literata, autora szeregu książek i felietonów, wielu o tematyce zakopiańskiej i tatrzańskiej.
  • 110. rocznica urodzin Zofii Stryjeńskiej (13 V 1894-28 II 1976), malarki Tatr i Podhala.
  • 110. rocznica śmierci Sabały - Jana Krzeptowskiego (26 I 1809-8 XII 1894), słynnego ludowego gawędziarza, muzykanta i myśliwego.
  • 110. rocznica urodzin Mariana Sokołowskiego (22 II 1894-18 I 1939), botanika, leśnika, profesora SGGW w Warszawie, działacza na polu ochrony przyrody, taternika, współzałożyciela i pierwszego prezesa Sekcji Taternickiej AZS w Krakowie, po zjednoczeniu organizacji taternickich w 1935 w Klub Wysokogórski pierwszego prezesa, organizatora wypraw alpinistyczno-naukowych, autora wielu publikacji taternicko-alpinistycznych.
  • 110. rocznica urodzin i 20. rocznica śmierci Edwarda Passendorfera (13 I 1894-10 VIII 1984), geologa, profesora uniwersytetów: Stefana Batorego w Wilnie, UMK i UW, członka Sekcji Turystycznej PTT od 1930, po II wojnie światowej jednego z założycieli poznańskiego koła Klubu Wysokogórskiego, autora licznych prac geologicznych z Polski, głównie Tatr.
  • 110. rocznica śmierci Bogumiła Hoffa (6 VI 1829-ok. 1. III 1894), krajoznawcy, etnografa, współpracownika O. Kolberga.
  • 100. rocznica urodzin Adama Albertiego (14 IX 1904-7 IX 1971) działacza Tatrzańskiego Towarzystwa Narciarzy, PTT, PZN i PTTK (w 1950-55 członka ZG) inicjatora budowy schronisk na Kalatówkach i Lubaniu, kierownika na Turbaczu.
  • 100. rocznica urodzin Józefa Krzeptowskiego (9 VI 1904-13 IV 1971), od 1925 przewodnika tatrzańskiego, od 1934 członka TOPR-u, od 1949 Klubu Wysokogórskiego, a w 1939-44 tajnego kuriera trasą przez Tatry na Węgry, odznaczonego dwukrotnie Krzyżem Walecznych, a za działalność tatrzańską Orderem Odrodzenia Polski.
  • 100. rocznica urodzin Jalu Kurka (27 II 1904-10 XI 1983), poety, powieściopisarza i publicysty zajmującego się problematyką tatrzańską i podhalańską oraz sprawami ochrony przyrody.
  • 100. rocznica urodzin Władysława Wzorka (5 IX 1904 - 27 IX 1977), wieloletniego latarnika (od 1924) w Rozewiu, Helu i Jastarni, działacza PTTK od 1966, prezesa Oddziału w Pucku (1972-77), przewodnika i opiekuna nad zespołem Latarni Morskiej w Rozewiu.
  • 90. rocznica urodzin i 10. śmierci Jerzego Przeździeckiego (26 X 1914-8 VI 1994), ekonomisty, absolwenta Szkoły Nauk Politycznych w Paryżu (1936), do 1939 r. pracownika Min. Spraw Zagranicznych, działacza PTT (od 1948) i PTTK (1953), sekretarza (1958-60), wiceprezesa (1960-81) i członka (1981-85) ZG PTTK, reprezentanta PTTK w organizacjach międzynarodowych (od 1958 stałego przedstawiciela ZG PTTK w AIT, w 1981-85 kierownika Zespołu Zagranicznego ZG PTTK), uczestnika powstania warszawskiego, odznaczonego m.in. Krzyżem Walecznych (1944) i Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1969), Członka Honorowego PTTK (1981).
  • 90. rocznica powstania w TT Sekcji Przyjaciół Zakopanego (1914).
  • 80. rocznica śmierci hr. Władysława Zamoyskiego (18 XI 1853-3 X 1924), m.in. właściciela dóbr zakopiańskich, które za życia wraz z kórnickimi przekazał narodowi polskiemu w formie fundacji. M.in. przyczynił się do budowy linii kolejowej do Zakopanego, członka TT (w 1893-1907 członek zarządu, od 1901 honorowy).
  • 80. rocznica śmierci Wojciecha Roja Gąsienicy (3 I 1839- 21 I 1924), znanego przewodnika tatrzańskiego i cieśli (dudarza) jednego z czołowych twórców (w praktyce) stylu zakopiańskiego lansowanego przez Stanisława Witkiewicza.
  • 80. rocznica śmierci Jana Czeraszkiewicza (27 I 1867-7 VI 1924), prawnika i pedagoga, członka PTK od 1907, prezesa Oddziału Łódzkiego w 1912-24.
  • 80. rocznica śmierci Borysa Wigilewa (28 V 1883-23 IX 1924), emigranta politycznego, aktywnego działacza TT (od 1911 członka Sekcji Przyrodniczej, w następnych latach także Ochrony Tatr, Narciarskiej i Ludoznawczej, w 1918-21 członka ZG) i PTK (po I wojnie światowej sekretarza oddziału zakopiańskiego), autora artykułów o tematyce krajoznawczej.
  • 80. lat od powołania oddziałów PTT Górnośląskiego w Katowicach (29 III 1924) i Tarnowskiego (8 V 1924) oraz w Wilnie.
  • 75. rocznica utworzenia Oddziału PTK w Pabianicach (11 III 1929), ob. im. Kazimierza Staszewskiego, krajoznawcy założyciela i pierwszego prezesa (1929-1934) oddziału.
  • 70. rocznica śmierci Romana Kordysa (23 II 1886-6 XII 1934), prawnika i dziennikarza, taternika i alpinisty, działacza turystycznego i narciarskiego, który odegrał wielka rolę w rozwoju taternictwa i alpinizmu polskiego w l. 1905-1930.
  • 70. rocznica śmierci Władysława Skoczylasa (4 IV 1883-8 IV 1934), grafika, malarza i rzeźbiarza, twórcy nowoczesnego drzeworytu w Polsce, w znacznym stopniu o tematyce podhalańskiej, orawskiej i tatrzańskiej.
  • 70. rocznica powołania w 1934 Oddziału PTT w Białej.
  • 60. rocznica śmierci (ur. 25 VIII 1908) Bronisława Czecha, zmarłego 4 VI 1944 w Oświęcimiu, czołowego polskiego zawodnika narciarskiego, olimpijczyka i taternika.
  • 60. rocznica śmierci Zdzisława Ritterschilda (5 VIII 1866-19 IX 1944), taternika, ratownika górskiego, jednego z czołowych narciarzy-turystów w Karpatach Wschodnich, instruktora narciarskiego, od 1909 członka Sekcji Turystycznej TT i TOPR-u.
  • 60. rocznica śmierci Aleksandra Sas-Czołowskiego (27 II 1865-17 VII 1944), archiwisty, historyka współpracującego z prof. Oswaldem Balcerem w obronie praw polskich do Morskiego Oka.
  • 60. rocznica śmierci Aleksandra Janowskiego (2 X 1866-14 X 1944), jednego z czołowych krajoznawców polskich, podróżnika i pedagoga, współzałożyciela Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego w 1906 r., a w latach 1922-1929 jego prezesa (od 1929 honorowego), współzałożyciela, redaktora (w l. 1926-27 i 1933) czasopisma "Ziemia", autora wielu publikacji krajoznawczych, działacza ochrony przyrody .
  • 60. rocznica śmierci Stanisława Lencewicza (19 IV 1889-1 IX 1944), geografa, profesora Uniwersytetu Warszawskiego (1918-39), członka PTK od 1907, inicjatora i sekretarza Komisji Fizjograficznej PTK w 1911-13.
  • 60. rocznica śmierci Bernarda Chrzanowskiego (27 VII 1861-12 XII 1944), prawnika, działacza narodowego w Poznaniu (posła na sejm pruski w 1901-09), działacza krajoznawczego, założyciela w Poznaniu w 1913 Tow. Krajoznawczego, któremu przewodniczył, propagatora polskiego morza i wybrzeża.
  • 50. rocznica śmierci Kazimierza Sosnowskiego (15 IX 1875- 15 XII 1954), jednego z najwybitniejszych działaczy polskich w dziedzinie turystyki i krajoznawstwa, autora pionierskiego przewodnika po Beskidach Zachodnich i licznych artykułów i prac krajoznawczych o Beskidach, Tatrach i Podtatrzu, członka ZG PTT (1918-48) i wielu instancji Towarzystwa (od 1933 Członka Honorowego), działacza w dziedzinie ochrony przyrody (walczył o utworzenie parków narodowych: tatrzańskiego, pienińskiego i babiogórskiego), odznaczonego za zasługi na polu krajoznawstwa i turystyki Orderem Odrodzenia Polski (1948).
  • 50. rocznica śmierci Mikołaja Wisznickiego (1870-1954), malarza, generała brygady WP, współorganizatora i wybitnego działacza PTK od 1906, autora projektu znaku PTK, publicysty krajoznawczego, członka honorowego PTK od 1927.
  • 50. rocznica śmierci Eugeniusza Romera (3 II 1871-28 I 1954), znanego geografa, kartografa i klimatologa, profesora Uniwersytetu Lwowskiego, członka PAU i PAN, autora ok. 500 pozycji naukowych (w tym wielu o tematyce tatrzańskiej), zapalonego turysty, od 1907 członka Sekcji Turystycznej TT, członka honorowego PTT (1950).
  • 50. rocznica śmierci Władysława Milaty (30 V 1911-25 XII 1954), klimatologa, pracownika naukowego UJ, twórcy powojennej służby meteorologicznej dla turystyki górskiej, działacza PTT, PTK i PTTK, pierwszego prezesa Zarządu Okręgu PTTK w Krakowie.
  • 50. rocznica śmierci Wojciecha Rzeźniackiego (14 IV 1890- 15 II 1954), dziennikarza i publicysty, działacza PTK (1934-39 i 1946-50) oraz Związku Popierania Turystyki w Bydgoszczy (1935-39), PTTK (1951-54), autora przewodników po Bydgoszczy i regionie.
  • 50. rocznica (30 X 1954) wydania rozporządzenia Rady Ministrów o utworzeniu Tatrzańskiego i Pienińskiego Parków Narodowych.
  • 50. rocznica powołania w 1954 Oddziałów PTTK w Andrychowie, Jarocinie, Nysie, Opocznie, Pionkach, Poznaniu (HCP i Międzyuczelnianego), Prudniku, Przedborzu, Szczecinku, Warcie, Wieliczce, Zgierzu (1 IV) oraz w Żninie (7 VII).
  • 40. rocznica śmierci Bohdana Jaxa-Małachowskiego (24 III 1902 -12 IV 1964), turysty, taternika, działacza PTT, PZN, PTTK, w 1930-1933 członka Zarządu Głównego PTT, w 1935-38 kierownika biura ZG PZN, w 1939 i 1945-50 kierownika Centralnego Biura PTT w Krakowie, w 1951-63 pracownika PTTK i członka redakcji "Wierchów", członka honorowego PTTK (1962), odznaczonego Orderem Odrodzenia Polski.
  • 40. rocznica założenia w 1964 Oddziałów PTTK w: Brzegu, Człuchowie, Dobczycach, Głuchołazach, Golubiu-Dobrzyniu, Olecku, Otwocku, Ozorkowie (21 V), Petrochemii w Płocku i Międzyuczelnianego w Szczecinie.
  • 40. rocznica powołania (XII 1964) Komisji Historycznej ZG PTTK dla opracowania publikacji z okazji 100-lecia powstania zorganizowanego ruchu turystycznego w Polsce.
  • 30. rocznica śmierci Zygmunta Pęcherskiego (1921-1974), działacza PTTK, autora przewodników po wschodniej Wielkopolsce (Konin, Koło, Słupca).
  • 30. rocznica utworzenia (1 X 1974) Oddziału PTTK Huty "Katowice".
  • 30. rocznica pierwszych w Polsce obchodów Światowego Dnia Turystyki.
  • 20. rocznica śmierci Józefy Bzowskiej (1907-1984), wieloletniej działaczki i pracownika PTK (od 1922) i PTTK, w okresie okupacji szczególnie zasłużonej przy ratowaniu archiwum i biblioteki PTK, Członka Honorowego PTTK od 1972.

Temat opracowano w ramach działalności
Komisji Historii i Tradycji ZG PTTK XV Kadencji.
Janusz Umiński

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT