PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
3 (11)/2003
ISSN 1642-0853

Tam, gdzie inni rzucali szumne słowa, on sam rzucał sumienne ziarna

Franciszek Jaśkowiak (1903-1983)


W niedzielę, 27 kwietnia odbyły się w Poznaniu uroczystości związane z setną rocznicą urodzin i dwudziestą rocznicą śmierci Franciszka Jaśkowiaka. Wzięli w nich udział wszyscy, którym bliskie są ideały zachowania dla przyszłych pokoleń tego, co nas otacza. Byli wśród nich: senator RP Włodzimierz Łęcki, wiceprzewodniczący ZG PTTK Lech Drożdżyński, dyrektor Wielkopolskiego Parku Narodowego Zygfryd Kowalski, prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Poznania Jadwiga Rotnicka oraz Paweł Anders, Marian Chudy, Lech Konopiński, Zbigniew Szmidt i Stefan Żurek. Złożono wiązanki kwiatów na grobie F. Jaśkowiaka w alei zasłużonych poznańskiego cmentarza na Junikowie oraz pod tablicą pamiątkową na Starym Rynku. W kościele farnym odprawiona została msza w jego intencji, a w Klubie Przewodników przy ul. Wronieckiej 24 senator RP Włodzimierz Łęcki otworzył okolicznościową wystawę. Program obchodów rocznicy obejmuje również odsłonięcie w październiku br. tablic pamiątkowych na głazach ustawionych w Wielkopolskim Parku Narodowym (połączone z sesją popularnonaukową) oraz w rezerwacie Meteoryt - Morasko.


Tablica pamiątkowa ku czci Franciszka Jaśkowiaka
na Starym Rynku w Poznaniu

Warto przypomnieć, iż Franciszek Jaśkowiak był przez całe życie związany z Poznaniem i Wielkopolską. W okresie międzywojennym został członkiem Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego i zawodowym przewodnikiem po Poznaniu. W 1929 r. oprowadzał gości podczas trwania słynnej Powszechnej Wystawy Krajowej, a później w trakcie Międzynarodowej Wystawy Komunikacji i Turystyki. Już w tym czasie władał biegle kilkoma językami, co umożliwiło mu i ułatwiło obsługę turystów zagranicznych odwiedzających Poznań. Rozpoczął też wtedy działalność publicystyczną. We wrześniu roku 1939 jako żołnierz pułku artylerii przeciwlotniczej brał udział w obronie Warszawy. Ranny dostał się do niewoli, do stycznia 1945 r. więziony w oflagu IIC Woldenberg, w Dobiegniewie. Czynnie uczestniczył w życiu jenieckim, propagował turystykę i krajoznawstwo. Potrafił w warunkach obozowych znaleźć do tej pracy wielu chętnych, pełnych podziwu dla jego wiedzy oraz znacznych umiejętności lingwistycznych. W obozie przystąpił też do pisania pracy magisterskiej, którą uzupełnił i obronił po wojnie na Uniwersytecie Poznańskim. Z niewoli powrócił do rodzinnych stron, którym poświęcił resztę swojego życia. Na początku lutego 1945 r. zorganizował w Radojewie grupę patriotów, która brała udział w wyłapaniu Niemców uciekających z oblężonego jeszcze Poznania. Po wyzwoleniu miasta przystąpił niezwłocznie do inwentaryzowania strat poniesionych w wyniku działań wojennych oraz okupacji hitlerowskiej. Materiały te opublikował już w 1945 r. na łamach "Przeglądu Wielkopolskiego" jako obszerny artykuł Zabytki poznańskie po pożodze, a następnie w postaci samoistnej broszury. Reaktywował również Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania i z wielkim zaangażowaniem oprowadzał mieszkańców w ramach tzw. Przechadzek po mieście organizowanych w latach 1945-1948.

W pamięci potomnych zapisał się jako autor wielu przewodników turystycznych i monografii krajoznawczych po Wielkopolsce i Ziemi Lubuskiej. Wykaz jego publikacji obejmuje prawie sto pozycji. Był piewcą i niestrudzonym obrońcą Wielkopolskiego Parku Narodowego. Żarliwość widoczna w jego publikacjach jest najlepszym odzwierciedleniem życiowej postawy Franciszka Jaśkowiaka: tam, gdzie inni rzucali szumne słowa, on sam rzucał sumienne ziarna.

Tekst i zdjęcia: Krzysztof Styszyński

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT