PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
3 (11)/2003
ISSN 1642-0853

Stanowisko uczestników obrad Ogólnopolskiego Sejmiku Krajoznawczego (Kielce, 29-30 marca 2003 r.)


Uczestnicy Ogólnopolskiego Sejmiku Krajoznawczego na temat: "Razem z PTTK będzie sprawniej" zorganizowanego w Kielcach pod patronatem Jolanty Banach, ministra - pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych i Bożeny Kizińskiej, posła na Sejm RP przez Radę ds. Turystyki Osób Niepełnosprawnych ZG PTTK oraz Oddział Świętokrzyski PTTK w związku z Europejskim Rokiem Osób Niepełnosprawnych podejmują następujące stanowisko.

Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, najbardziej powszechna organizacja turystyczna w Polsce, inicjując przed wielu laty działania zmierzające do zaspokojenia potrzeb rekreacyjnych i poznawczych swoich mniej sprawnych członków i sympatyków, włączyło do kręgu oddziaływań osoby niepełnosprawne, aby eliminować dyskryminację spowodowaną kalectwem. PTTK od dawna pracuje w swoich szeregach członkowskich nad zwiększeniem świadomości tego społecznego problemu.

Rola aktywności turystycznej grup osób niepełnosprawnych dla kompleksowej ich rehabilitacji i rewalidacji jest ogromna. Podejmowane przez PTTK działania umożliwiają rozwijanie zainteresowań turystycznych, krajoznawczych i historycznych, związanych z poznawaniem dziedzictwa kulturowego narodu, którego każdy z nas - sprawny i niepełnosprawny - jest wartościową, równoprawną i niepowtarzalną cząstką.

Szczególną okazję do zwrócenia uwagi na potrzeby tej części społeczeństwa stwarza obchodzony w roku 2003 Europejski Rok Osób Niepełnosprawnych. Dlatego też uczestnicy Ogólnopolskiego Sejmiku Krajoznawczego PTTK w Kielcach zwracają się z apelem do wszystkich, którym leży na sercu dobro drugiego człowieka oraz wierność ideałom Towarzystwa o podjęcie w przededniu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej wspólnych działań, umożliwiających osobom niepełnosprawnym udział w integracji społecznej poprzez krajoznawstwo i turystykę.

W świetle wygłoszonych referatów i dyskusji na Sejmiku stwierdzono z całą mocą, że obecna rzeczywistość krajoznawczo-turystyczna osób niepełnosprawnych nie jest zadowalająca. Ta sytuacja musi ulec radykalnej poprawie. Aby tak się stało organizacja turystyki osób niepełnosprawnych wymaga większego nakładu pracy organizacyjnej, specjalistycznego sprzętu, ułatwień komunikacyjnych, dostosowania całej infrastruktury turystycznej, a przede wszystkim - dobrze przygotowanych przewodników i organizatorów tej turystyki.

Uczestnicy Sejmiku uważają, że do najważniejszych zadań należą:

1. Kontynuowanie długoletniej pracy nad zmianą postaw ogółu społeczeństwa, które wynikają z braku wiedzy o problemach osób niepełnosprawnych, uwarunkowań kulturowych, opóźnień cywilizacyjnych, ignorancji, braku akceptacji i powszechnej izolacji tych ludzi.

2. Niwelowanie barier wśród samych niepełnosprawnych, w tym tendencji dezintegracyjnych tego środowiska (mnożenie stowarzyszeń, brak współpracy między nimi itp.) poprzez turystykę i krajoznawstwo.

3. Promowanie podejmowanych dotąd nielicznie badań naukowych dotyczących tej problematyki, zwiększenie literatury przedmiotu z wykorzystaniem wszystkich dostępnych technicznych środków przekazu i informacji.

4. Pozyskiwanie przyjaznych współtwórców integracji społecznej z osobami niepełnosprawnymi (m.in. gremia polityczne, biznesowe, samorządy, dyrekcje parków narodowych i obiektów kultury, inne organizacje pozarządowe) w celu pokonania barier finansowych w uprawianiu krajoznawstwa i turystyki przez osoby niepełnosprawne. Większość z nich musi utrzymywać się z niewysokich rent i zasiłków, osoby starsze - z emerytur. Tylko nieliczna grupa posiada stałą pracę. Warunki te pogarsza jeszcze sytuacja ekonomiczna kraju.

5. Współuczestnictwo w opracowywaniu odpowiednich regulacji prawnych oraz egzekwowanie istniejących zapisów dotyczących osób niepełnosprawnych, jak np. określenie miejsca turystyki osób o specjalnych potrzebach na całym rynku turystycznym.

6. Przygotowywanie, wspólnie ze szkołami i uczelniami turystycznymi, z organizatorami kursów profesjonalnej kadry turystycznej do obsługi turystów niepełnosprawnych, programów szkoleń, które uwzględniałyby odrębności związane z rodzajem dysfunkcji. Brak tego typu uregulowań sprawia, że istnieje całkowita dowolność programowa w systemie kształcenia kadr na potrzeby rynku turystycznego.

Apelujemy o ustawowe włączenie treści dotyczących szkolenia z zakresu organizacji turystyki dla osób niepełnosprawnych przez każdego organizatora szkolenia.

7. Współpraca przy tworzeniu informacji turystycznej skierowanej do osób o specjalnych potrzebach (przewodników, map, folderów opracowanych pod kątem różnych dysfunkcji).

8. Wprowadzenie w Polsce do powszechnego użytku znaków i symboli obowiązujących przy wytyczaniu szlaków turystycznych dla osób niepełnosprawnych wszędzie tam, gdzie potrzebujący pomocy turysta nie napotka barier.

9. Docieranie do środowiska osób o specjalnych potrzebach ze wszystkimi ciekawymi i tanimi ofertami imprez turystycznych. Wspieranie medialne tych biur podróży, które takie imprezy organizują, a przede wszystkim zapewnienie pomocy finansowej i medialnej tym stowarzyszeniom i fundacjom, które są organizatorami rekreacji i aktywnego wypoczynku osób niepełnosprawnych.

10. Zdecydowane zmniejszenie niedostępności bazy noclegowej, żywieniowej, publicznego transportu, obiektów kultury oraz szeroko pojętej infrastruktury turystycznej, umożliwiające korzystanie ze wszystkich obiektów osobom o różnych dysfunkcjach psychicznych i fizycznych, również tych, związanych z wiekiem i z niedołężnieniem.

11. Opierając sie na imprezach PTTK i innych organizacjach pozarządowych tworzenie i propagowanie Ogólnopolskiego Kalendarza Imprez Osób Niepełnosprawnych.

12. Wspieranie prasy i wydawnictw turystycznych adresowanych do osób niepełnosprawnych z uwzględnieniem różnych rodzajów dysfunkcji.

Do przełamywania tych wszystkich niekorzystnych zjawisk niezbędny jest udział państwa, głównie w postaci inwestycji z zakresu dostępności do podstawowych usług turystycznych, a także kontynuowanie programów prospołecznych dofinansowań przez wszystkie ogniwa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, tak bardzo oczekiwanych przez wszystkie środowiska osób niepełnosprawnych.

Natomiast Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze, korzystając ze swego imponującego dorobku, dysponujące doświadczoną kadrą przewodników i organizatorów turystyki, posiadające struktury na terenie całego kraju, powinno i może kreować nowoczesny model organizacji i obsługi turystyki i krajoznawstwa osób niepełnosprawnych - jako markowego produktu turystycznego.

Umożliwiając osobom niepełnosprawnym swobodne uprawianie turystyki i krajoznawstwa na ojczystych szlakach, możemy także aktywnie uczestniczyć w europejskiej kampanii "Turystyka dla każdego".

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Elżbieta Matusiak-Gordon (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Maria Janowicz, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk, Korekta: Elżbieta Matusiak-Gordon
Redakcja nie zwraca materiałów nie zamówionych, zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji nadesłanych tekstów, nie odpowiada za treść zamieszczanych komunikatów i ogłoszeń.
Za tekst i materiały ilustracyjne redakcja nie przewiduje honorariów autorskich.
ORIENT