PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
4 (8)/2002
ISSN 1642-0853

Schroniska PTTK przyjazne środowisku


W 1998 r. Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego w Warszawie wystąpił do Zarządu Eko-Funduszu z propozycją wspólnej realizacji programu pod nazwą "Zmniejszenie uciążliwości obiektów PTTK zlokalizowanych na terenie parków narodowych". Celem tego programu było zminimalizowanie negatywnego wpływu obiektów PTTK na ekosystem parków narodowych, w których usytuowanych jest wiele schronisk PTTK. Większość naszych obiektów posiadała bowiem przestarzałe rozwiązania w zakresie ogrzewania i gospodarki wodno-ściekowej, takie jak kotłownie węglowe, budynki o złej izolacji cieplnej, brak oczyszczalni ścieków, brak nowoczesnych rozwiązań wykorzystujących odnawialne źródła energii cieplnej. Obszerny materiał w tej sprawie przygotował Zarząd Majątkiem PTTK wspólnie z zarządami spółek PTTK, na terenie których znajdowały się obiekty.

Zarząd Eko-Funduszu, mając na uwadze wielki zasięg działania Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego, powszechność naszego Stowarzyszenia oraz statutowe cele obejmujące również szerzenie wiedzy ekologicznej i ochronę środowiska naturalnego, bardzo przychylnie zaopiniował ten program, który przewidywał realizację zadań na okres lat 1999-2005. Fundacja Eko-Funduszu wyraziła zainteresowane kompleksową realizacją poszczególnych zadań w naszych obiektach, szczegółowo określając jednocześnie te sfery inwestycji służących ochronie środowiska, które będą mogły być dotowane.

Dofinansowanie obejmowało bardzo szeroką gamę zadań proekologicznych w tym głównie:

  • budowę lub modernizację oczyszczalni ścieków i kolektorów sanitarnych,
  • budowę lub modernizację kotłowni ekologicznych wraz z wymianą instalacji CO i CW,
  • docieplanie obiektów wraz z wymiana stolarki okiennej,
  • montaż baterii słonecznych,
  • budowę małych elektrowni wodnych i wiatrowych.

Eko-Fundusz zadeklarował dofinansowanie zadań w wysokości do 50% wartości zadań. Udział własny PTTK został określony na minimum 10%, wliczając w to wcześniejsze wydatki na daną inwestycje ponoszone w ciągu ostatnich 3 lat.

Do programu włączono 32 obiekty PTTK położone na terenach Bieszczadzkiego Parku Narodowego, Pienińskiego Parku Narodowego, Tatrzańskiego Parku Narodowego, Karkonowskiego Parku Narodowego, Parku Narodowego Gór Stołowych, Gorczańskiego Parku Narodowego, Świętokrzyskiego Parku Narodowego oraz Drawieńskiego Parku Narodowego.

Do programu życzliwie włączył się również Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, który zadeklarował pomoc w granicach do 35% oraz Polsko-Szwajcarska Komisja Środków Złotowych.

Umożliwiło to zrealizowanie w latach 1999-2002 inwestycji służących ochronie środowiska w dziewięciu naszych schroniskach PTTK:

1. DW PTTK w Świętej Katarzynie (wymiana kotłowni z węglowej na gazową, termomodernizacja obiektu wraz z wymianą stolarki okiennej, budowa kolektora ścieków).

2. Hotelu Górskim PTTK w Ustrzykach Górnych (termomodernizacja obiektu wraz z wymianą stolarki okiennej, instalacja kolektorów słonecznych, budowa kotłowni gazowej wraz z instalacją gazową).

3. Hotelu Górskim PTTK w Wetlinie (modernizacja oczyszczalni ścieków, termomodernizacja obiektu wraz z wymianą stolarki okiennej, instalacja kolektorów słonecznych, modernizacja kotłowni wraz z modernizacją instalacji gazowej).

4. Schronisku PTTK "Pod Małą Rawką" (budowa oczyszczalni ścieków wraz kolektorem sanitarnym, termomodernizacja obiektu wraz z wymianą stolarki okiennej, instalacja kolektorów słonecznych).

5. Schronisku PTTK w Dolinie Roztoki (termomodernizacja obiektu wraz z wymianą stolarki okiennej, instalacja kolektorów słonecznych, modernizacja kotłowni wraz z modernizacją instalacji gazowej).

6. Schronisku PTTK "Trzy Korony" (termomodernizacja obiektu wraz z wymianą stolarki okiennej, instalacja kolektorów słonecznych, modernizacja kotłowni wraz z modernizacją instalacji C.O.).

7. Schronisku PTTK "Orlica" (termomodernizacja obiektu wraz z wymiana stolarki okiennej, instalacja kolektorów słonecznych, modernizacja kotłowni wraz z modernizacją instalacji C.O.).

8. Schronisku PTTK "Na Hali Ornak" (termomodernizacja obiektu wraz z wymiana stolarki okiennej, instalacja kolektorów słonecznych, modernizacja kotłowni wraz z instalacją C.O. i CW, wymiana instalacji elektrycznej akumulatorowej).

9. Schronisku PTTK na Polanie Chochołowskiej (modernizacja kotłowni wraz z modernizacją instalacji CO i CW oraz wymiana instalacji elektrycznej).

W 7 obiektach zostało zainstalowanych łącznie 250 m2 kolektorów słonecznych, w każdym schronisku zmodernizowano kotłownię, stosując kotły elektryczne, gazowe lub opalane biomasą oraz pompy ciepła, a termomodernizacja budynków schronisk pozwoliła zmniejszyć zużycie energii o 20-30%.

Dotacje na wyżej wymienione inwestycje wyniosły tylko z EkoFunduszu łącznie aż 1,9 mln złotych. Pozostałe dwie fundacje przekazały razem prawie 900 tys. złotych.

Program jest kontynuowany. Aktualnie w trakcie realizacji jest inwestycja w Hotelu Górskim PTTK na Kalatówkach (instalacja kolektorów słonecznych, termomodenizacja obiektu, modernizacja kotłowni, instalacja C.O. i CW). W opracowaniu są wnioski dotyczące Ośrodka Campingowego PTTK w Ustrzykach Górnych (budowa oczyszczalni ścieków, budowa kolektorów słonecznych, budowa małej elektrowni wodnej). Kolejne obiekty będą realizowane w latach 2003-2005 - schronisko PTTK Kremenaros w Ustrzykach Górnych, na Hali Gąsiennicowej, Dolinie Pięciu Stawów, Na Turbaczu, Na Starych Wierchach, oraz schronisku PTTK Na Szczelińcu w Górach Stołowych.

Dogodne warunki finansowania nie oznaczają jednak, że środki te łatwo uzyskać. Dotujący określili bardzo szczegółową procedurę dokumentacyjną i czasową, która jest konsekwentnie przestrzegana.

Podstawą do złożenia wniosku jest przygotowanie dokumentacji technicznej, sporządzenie kosztorysu inwestorskiego, w oparciu o który można wstępnie określić koszt inwestycji, dokumenty dotyczące wymaganych zezwoleń i uzgodnień związanych z realizacją inwestycji, badania oceny oddziaływania inwestycji na środowisko itp. W drugim etapie dokonywany jest wybór wykonawcy z zachowaniem obowiązującej procedury ustawy o zamówienia publicznych, wycena całości inwestycji w oparciu o wcześniej sporządzone tzw. ślepe kosztorysy, sporządza się harmonogram terminowy oraz harmonogram finansowo-rzeczowy. Fundacja wykonuje własne analizy techniczne, ekonomiczne i ekologiczne. W przypadku pozytywnej decyzji przedstawiany jest nowy wniosek wypełniony na podstawie powyższych dokumentów, zawierana umowa na realizację przedmiotowego zadania, do której dołączone muszą być kolejne dokumenty. Dopiero potem następuje realizacja zadania, które jest na bieżąco kontrolowane przez fundacje dotujące. Po zakończeniu inwestycji obowiązuje jej szczegółowe rozliczenie wraz z badaniami potwierdzającymi uzyskanie zakładanego efektu ekologicznego. Całość spraw z ramienia Zarządu Głównego PTTK pilotuje Zarząd Majątkiem PTTK wspólnie z zarządami spółek PTTK - gestorów bazy PTTK. Średni cykl przygotowywania niezbędnych dokumentów trwa od 9 do 12 miesięcy.

W 2002 r. mija 10 lat od założenia Eko-Funduszu. Na uroczystości 10-lecia w imieniu ZG PTTK wiceprezes ZG PTTK Lech Drożdzyński przekazał podziękowania i gratulacje oraz wręczył piękną drewnianą płaskorzeźbę autorstwa sądeckiego artysty rzeźbiarza Franciszka Palki. Fundacja ta została powołana do zarządzania środkami pochodzącymi z zamiany części polskich długów zagranicznych z 6 krajów: Stanów Zjednoczonych, Francji, Norwegii, Włoch, Szwecji i Szwajcarii. W umowie między Polską a Klubem Paryskim zawarto stwierdzenie, że 10% długu Polski może być anulowane przez poszczególne kraje wierzycielskie pod warunkiem, że kwoty te będą przeznaczone na ochronę środowiska. Głównym zadaniem fundacji jest pomoc w wypełnieniu przez Polskę konwencji międzynarodowych w dziedzinie ochrony przyrody. Priorytetowymi sektorami Eko-Funduszu są: ograniczanie transgranicznego transportu dwutlenku siarki i tlenków azotu z terenu Polski (Konwencja Genewska), ograniczanie dopływu zanieczyszczeń do Bałtyku (Konwencja Helsińska), ograniczanie emisji gazów powodujacych zmiany klimatu Ziemi (Konwencja Wiedeńska) oraz ochrona różnorodności biologicznej (Konwencja z Rio de Janerio). Prezesem Zarządu Fundacji Eko-Fundusz jest prof. Maciej Nowicki, a wiceprezesami zarządu pani Marianna Nyczaj, pan Michał Wilczyński, pan Stanisław Sitnicki.

Wiesław Cichy

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk,
Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji tekstów.
ORIENT