PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
4 (8)/2002
ISSN 1642-0853

Wolgast - wrota do wyspy Uznam


Już po raz kolejny działacze PTTK Oddziału Morskiego ze Świnoujścia i kół przewodnickich Świnoujścia, Międzyzdrojów i Trzebiatowa zostali zaproszeni do Wolgastu przez zarząd Naturfreunde Internationale działający przy Uniwersytecie w Greifswald. Zarządowi przewodniczyła dr Renate Hillbert, pracownik naukowy uniwersytetu, zaś grupie ze Świnoujścia - prezes zarządu Oddziału Morskiego PTTK Edward Rachfałowski. Tłumaczeniem zajmował się Stanisław Niśkiewicz, długoletni działacz PTTK na terenie Świnoujścia. Gościem imprezy był Wiesław Kędzierawski, wiceprzewodniczący Komisji Przewodnickiej Zarządu Głównego PTTK.

Chcę podkreślić, że Oddział Morski PTTK w Świnoujściu już od roku 1992 bardzo aktywnie współpracuje z zarządem Naturfreunde Internationale w Niemczech, a Edward Rachfałowski za współpracę uhonorowany został złotą odznaką Naturfreunde Internationale nadaną przez prezydenta NFI.


Prezes Oddziału Morskiego PTTK w Świnoujściu
Edward Rachwałowski wręcza przewodniczącej Naturfreunde International
dr. Renate Hilbert album o Polsce

Położone przy ujściu rzeki Piany stare książęce miasto Wolgast ukazuje nam swoją długą i zmienną historię. Pierwsze ślady osadnictwa datują się na rok 919, kiedy to Wolgast był małą słowiańską osadą. Dopiero w 1257 roku otrzymał prawa miejskie. W czasie stuleci miasto znajdowało się pod różnym panowaniem. W 1295 roku miasto stało się na okres ponad 300 lat siedzibą panów feudalnych. Niestety, poznanie dokładnej historii uniemożliwiły dwa ogromne pożary w latach 1512 i 1713. Kiedy w 1625 roku została przerwana łączność między Księstwem Pomorskim i Wolgastem, centralna siedziba księstwa została przeniesiona do Szczecina. W czasie trwania wojny trzydziestoletniej Wolgast znajdował się pod duńską okupacją. Następnie do roku 1630 pod panowaniem króla Gustawa Adolfa, w ciągu którego ludności cywilnej było trochę łatwiej. Szwedzkie panowanie trwało do roku 1815.

W następnych latach Wolgast znalazł się pod rządami Prus i wtedy właśnie flota handlowa Wolgast, która w 1865 roku posiadała 86 żaglowych statków handlowych, znana była na całym świecie. Przede wszystkim nastąpił ogromny rozkwit handlu zbożem. Do dzisiaj w porcie zachowały się spichlerze zbożowe.

Koniec XIX wieku spowodował wzrost znaczenia Wolgastu, dzięki rozwojowi przemysłu drzewnego, powstaniu fabryki haftu, odlewni żeliwa i wydobycia granitu. Niestety, wybuch I wojny światowej spowodował zniszczenie wielu zakładów pracy i przez to wzrost bezrobocia do 45%. Ten stan zmienił się dopiero podczas rozpoczęcia prac przy budowie mostu w latach 1933-1934, gdzie wielu mieszkańców Wolgastu znalazło pracę.

Po roku 1945 Wolgast przeżył ożywienie przemysłowe, którego szczyt przypadł na rok 1948. Od 1952 do 1994 roku Wolgast posiadał status miasta powiatowego.


Przewodnicy PTTK na moście zwodzonym w Wolgast

Przez wojny i pożary miasto było wielokrotnie niszczone, jednakże pozostało w zarysie starym miastem. Historyczny obraz miasta powstał w większości przez odbudowanie i rekonstrukcję XVIII-wiecznego kościoła, który posiada wieżę o wysokości 56 metrów z której można oglądać wspaniałą panoramę Wolgastu. W środku budowli można podziwiać książęce tablice genealogiczne, a w podziemiach kryptę z trumnami książąt.

W najstarszym budynku miasta, nazwanym "młynkiem do kawy", znajduje się Muzeum Narodowe. Dom z muru pruskiego z holenderskim stropem został wybudowany w 1676 roku. Do historycznych budynków należy także Ratusz z lat 1718-1728. Studnia znajdująca się w tym samym miejscu, została odkryta przez prof. Baera w roku 1936. Znajdują się na niej motywy z 800-letniej historii Wolgastu. Dalsze budynki historyczne znajdują się na ulicy Koronkowej. Tutaj znajduje się dom, w którym urodził się w roku 1777 malarz Philipp Otto Ruge. W 1997 roku fasada budynku została zrekonstruowana.

Warta zobaczenia jest także kapliczka Gertrudy, późnogotycka, dwunastokątna budowla z czerwonej cegły, tak samo wiekowa jak spichlerz zbożowy w porcie. Przeważająca część budynków na Starym Mieście, podobnie jak reszta murów, to zabytki. Symbolem Wolgastu jest także nowo wybudowany most Peenebrűcke, oddany do użytku w końcu 1996 roku, łączący wyspę Uznam ze stałym lądem. Wolgast dzięki pięknemu położeniu geograficznemu, wspaniałej architekturze i wielu możliwościom jest chętnie odwiedzany przez turystów. Zakończenie imprezy odbyło się we wspaniałej atmosferze przy wspólnym poczęstunku.

Edward Rachfałowski

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk,
Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji tekstów.
ORIENT