PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
4 (8)/2002
ISSN 1642-0853

Działalność Regionalnej Pracowni Krajoznawczej w Radomiu


Regionalna Pracownia Krajoznawcza (RPK) przy Oddziale Miejskim im. księdza Jana Wiśniewskiego w Radomiu istnieje od 1981 roku. Swój program przystosowała do profilu oddziału, który za główny cel stawia sobie od lat pracę z młodzieżą. Zatem młody odbiorca stał się najważniejszym, ale rzecz jasna nie jedynym podmiotem popularyzowania treści krajoznawczych. Należy także podkreślić niebagatelny wpływ Komisji Krajoznawczej ZG PTTK, wspierającej nie tylko finansowo działalność RPK. Rokroczne szkolenia kierowników pracowni wpływają korzystnie na doskonalenie poziomu merytorycznego pracy w opisywanych strukturach.

Sprzymierzeńcem działania radomskiej RPK stał się powstały w 1995 roku Klub Krajoznawców, którego filarami są instruktorzy krajoznawstwa. Początkowo było ich siedmiu: Halina Stróżewska, Daniela Albert, Wiesława Turecka, Marian Kaczor, Konstanty Zacharski, Konrad Bielecki i Stanisław Krok, pełniący funkcję prezesa klubu. Cykliczne spotkania krajoznawców adresowane były zarówno do młodych działaczy, jak i do dojrzałej, doświadczonej kadry. Integracja środowiska w zakresie realizacji zadań krajoznawczych powiodła się. Z grona naszego na zawsze odeszli instruktorzy: Halina Stróżewska i Marian Kaczor. Aktualnie w OM PTTK w Radomiu działa jeden Zasłużony Instruktor Krajoznawstwa - Stanisław Krok, dwóch Instruktorów Krajoznawstwa Polski: Wiesława Turecka i Konrad Bielecki oraz jedenastu Instruktorów Krajoznawstwa Regionu: Daniela Albert, Irena Wiernicka, Iwona Nabzdyk, Maria Lisica, Konstanty Zacharski, Jerzy Urbański, Dariusz Zając, Henryk Suchomski, Adam Falkiewicz, Grzegorz Łukomski i Marcin Rusek.

Najważniejszym podmiotem działania Regionalnej Pracowni Krajoznawczej jest nauczyciel - opiekun SKKT. Współpraca z władzami oświatowymi umożliwia koordynację działań w zakresie podejmowanych inicjatyw regionalnych w obrębie lokalnych środowisk uczniowskich. Ogólnopolski Młodzieżowy Konkurs Krajoznawczy "Poznajemy Ojcowiznę", Konkurs Krasomówczy dla Dzieci i Młodzieży czy Ogólnopolski Młodzieżowy Turniej Turystyczno -Krajoznawczy, imprezy od wielu lat organizowane przez ZG PTTK i Komisję Młodzieżową, potraktowaliśmy jako cenny instrument do upowszechniania krajoznawstwa wśród młodzieży. Wspomniane konkursy cieszą się w naszym regionie rosnącym zainteresowaniem. Pisząc o swoistym prestiżu krajoznawczych rywalizacji, warto wspomnieć o najwybitniejszych osiągnięciach: wielokrotne laureatki konkursu "Poznajemy Ojcowiznę", czołowe miejsca w finałach centralnych OMTTK oraz liczni krasomówcy reprezentujący województwo mazowieckie w finałach centralnych. Najlepszym jednak wykładnikiem popularności tych imprez jest liczba uczestników w etapie regionalnym nie tylko ze szkół radomskich, ale często z odległych miejscowości naszego regionu.

Praca z młodzieżą oraz integracja środowiska to nie wszystko, czym żyją radomscy krajoznawcy. Z chwilą wprowadzenia przez Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu do programów szkolnych problematyki edukacji regionalnej podjęliśmy zróżnicowane działania na rzecz edukacji nauczycieli, także tych spoza struktur PTTK. RPK posiadająca bogaty księgozbiór oraz fachową kadrę stała się ważnym ogniwem doradczym przy układaniu programów autorskich, opracowywaniu ścieżek dydaktycznych i prowadzeniu na nich zajęć. Podczas rozlicznych kursów z zakresu dziedzictwa kulturowego nasi działacze - nauczyciele udowadniali, że PTTK praktycznie od początku swego funkcjonowania wpaja te wszystkie treści, które w programach szkolnych nie tak dawno pojawiły się jako novum.

Przed rokiem zorganizowaliśmy szkolenie młodych krajoznawców. Realizujemy też szkolenia dla nauczycieli w formie warsztatów. Dzięki przychylności władz oświatowych i Radomskiego Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli zajęcia te mają status kursu doskonalącego zawodowo. Program edukacyjny "PTTK a dziedzictwo kulturowe", opracowany przez kierownika RPK Irenę Wiernicką, przekonał, że zagadnień związanych z regionalizmem, dziedzictwem czy kulturą nie da się skutecznie zrealizować w ławce szkolnej. Trzeba udać się w teren, a PTTK jest w tych wędrówkach niezwykle pomocne nauczycielowi. Wciąż liczymy, że działalność popularyzatorska związana z przekazywaniem wiedzy o regionie przyczyni się do powstania nowych kół krajoznawczo-turystycznych, zwłaszcza w tych szkołach, w których jeszcze nie funkcjonują.

Tematyka proponowanych przez RPK warsztatów z założenia ma być zróżnicowana i interesująca. Udaje się to dzięki otwartości na całe środowisko społeczno-kulturalne okolicy. Ta otwartość procentuje. Mnóstwo instytucji stało się naszymi sprzymierzeńcami, zaprosiło nas, zorganizowało ciekawe prezentacje i wystąpienia, rzecz jasna społecznie. Oto niektóre placówki i organizacje: Muzeum im. Jacka Malczewskiego, Radomskie Towarzystwo Naukowe, Społeczny Komitet Ratowania Zabytków Radomia, Miejska Biblioteka Publiczna, Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku, Kozienicki Park Krajobrazowy. Realizacji zadań RPK od lat dobrze towarzyszą lokalne media.

Dzięki zaangażowaniu instruktorów krajoznawstwa i Komisji Programowej ds. Dziedzictwa Kultury możliwe jest podejmowanie nowych zadań. Aktualnie opracowujemy nieznakowaną trasę po Radomiu i trzy inne trasy wycieczkowe. Piękno fotografii krajoznawczej oraz wiedzę historyczną ukazać ma przygotowywana przez nas w jednej z miejskich placówek kultury wystawa "Śladami powstania styczniowego 1863". W związku z organizacją tej wystawy odwiedzone zostały niemal wszystkie miejsca w okolicy, zawierające różne pamiątki wydarzenia, które niebawem obchodzić będzie swą 140. rocznicę.

Podsumowując ponad 20-letni dorobek radomskiej RPK, warto zwrócić uwagę na specyfikę miasta, w którym działa. Radom rzadko jest odbierany pozytywnie przez jego mieszkańców, co zresztą potwierdziły badania opinii społecznej. Sytuacji nie ułatwia fakt dużego bezrobocia i nie do końca jasnych pomysłów na przyszłość. Tym ważniejsze zatem wydaje się to, co robi RPK, a więc zakorzenianie społeczności lokalnej, już poczynając od poziomu szkolnego. Wspomniana współpraca z nauczycielami jest czymś więcej niż tylko doskonaleniem zawodowym. Integruje lokalną inteligencję, uwrażliwia na odbiór różnych form kultury, ukazuje mocne strony środowiska, w którym przyszło nam żyć i pracować. I nie przeszkadza w tym wcale stwierdzenie Gombrowicza, że: "Radom nie jest poezją..."

Wspomniana specyfika działania radomskiej RPK może inspirować szersze refleksje, zgodne z Rezolucją Programową V Kongresu Krajoznawstwa Polskiego: Z punktu widzenia interesów państwowych regionalizm i krajoznawstwo są celami społecznymi, ale równocześnie instrumentami współrządzenia państwem. Stąd też powinny one być przez nie, ale także przez władze lokalne zdecydowanie wspierane i wykorzystywane w bieżących działaniach.

Irena Wiernicka

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk,
Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji tekstów.
ORIENT