PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
4 (8)/2002
ISSN 1642-0853

"Góry Świętokrzyskie 2002"


W tym roku 19-22 września w Górach Świętokrzyskich odbył się XX Ogólnopolski Jubileuszowy Rajd Górski Przewodników Turystycznych. Uczestniczyło w nim 214 osób z 65 miejscowości.

Najliczniejszą, bo 13-osobową grupą przyjechali prze wodnicy z Wrocławia. Wiek uczestników był bardzo zróżnicowany. Najstarszy przewodnik biorący udział w rajdzie to Tomasz Szopa z Koła w Chełmku k. Oświęcimia liczacy 89 lat. Najdłuższą drogę do Świętej Katarzyny w Górach Świętokrzyskich przebył Krzysztof Wieliński z Gryfina, należący do Koła Przewodników w Szczecinie. Jako pierwszy zgłosił swój udział w rajdzie Leszek Czul, przewodnik z Żywca.


Uczestnicy XX Ogólnopolskiego Górskiego Rajdu Przewodników PTTK 2002r.
przed kaplicą św. Franciszka w Świętokrzyskim Parku Narodowym

Czym są rajdy dla przewodnickiej braci, wiedzą przede wszystkim ci, którzy w nich uczestniczą. Główną ideą jest poznawanie najatrakcyjniejszych zakątków naszego kraju, osobliwości przyrody, zabytków architektury, najpiękniejszych i najciekawszych pieszych szlaków tu­rystycznych, ale także integracja środowiska przewodnickiego. Wędrówkom rajdowym towarzyszą odbywające się wieczorową porą prelekcje, wykłady, spotkania z wybitnymi krajoznawcami, alpinistami, przyrodnikami, geologami itp. Tradycyjnie organizowane jest również ognisko oraz tańce.

Ogólnopolskie rajdy górskie przewodników turystycznych organizowane są od 1983 r. Dla walorów poznawczych oraz urozmaicenia wędrówek rajdy te odbywają się w różnych regionach Polski, zwykle we wrześniu, czasem w końcu sierpnia lub na początku października. Zawsze bierze w nich udział kilkuset przewodników z różnych kół w Polsce. Średnia liczba uczestników wynosi ponad 200 osób (rekordową frekwencję, ok. 750 osób, zanotowano na III Rajdzie w Tatrach 25-28 września 1985 r.).

Pomysł ogólnopolskich rajdów przewodnickich narodził się jesienią 1982 r. w Kole Przewodników Świętokrzyskich. Wówczas to opracowano wstępny projekt rajdu i przesłano do Głównej Komisji Przewodników przy Zarządzie Głównym PTTK w Warszawie. Program został przyjęty z niewielkimi poprawkami, a inicjatorzy, przewodnicy z Kielc, zostali upoważnieni do organizacji I Ogólnopolskiego Rajdu Przewodników "Góry Świętokrzyskie 83". Rajd odbył się w dniach 1-4 września 1983 r. Jego trasy przebiegały przez najciekawsze zakątki Gór Świętokrzyskich. Uczestniczyło w nim (oprócz organizatorów) 225 osób z wielu regionów Polski, od Pomorza przez Beskid Sądecki i Śląski, po Mazury. Zakończenie zorganizowano w uroczej miejscowości Święta Katarzyna, położonej u stóp Łysicy (najwyższej góry w Paśmie Łysogórskim). Uczestnicy długo wspo­minali piękne trasy turystyczne oraz wspólny wieczór przy ognisku z bogatym i ciekawym programem, na który złożyły się pogadanki o prze­szłości ziemi świętokrzyskiej, konkursy krajoznawcze, skecze oraz śpiewy turystycznych piosenek. Wszyscy uczestnicy otrzymali materiały szko­leniowe i rajdowe znaczki.

W następnych latach rajdy organizowano w innych górach: Gorcach, Tatrach, Sudetach Wschodnich, Bieszczadach, Pieninach, Beskidzie Śląskim, Sudetach Zachodnich, Beskidzie Sądeckim, Beskidzie Wysokim i Wyspowym.

W 1992 r. na X Jubileuszowym Ogólnopolskim Rajdzie Górskim przewodnicy z całej Polski spotkali się ponownie w Górach Świętokrzyskich. Pomimo wyjątkowo trudnych warunków organizacyjnych (dewaluacja złotego, reorganizacja przewodnictwa w Polsce, likwidacja niektórych oddziałów PTTK) rajd doszedł do skutku. Wielu stałych uczestni­ków uznało tę imprezę za swoje przewodnickie święto, oczekiwane z radością. Przyjechało 217 osób. Nowością na X Rajdzie była wspólna niedzielna msza święta na śródleśnej polanie w Świętej Katarzynie, przy kapliczce i źródełku św. Franciszka.

XX Ogólnopolski Rajd Górski Przewodników Turystycznych w Świętej Katarzynie w dniach 19-22 września 2002 roku

XX Rajd Górski Przewodników Turystycznych odbył się po raz trzeci w Górach Świętokrzyskich, jak zwykle z bazą w Świętej Katarzynie. Jako jubileuszowy został tradycyjnie zorganizowany w miejscu narodzin rajdów przewodnickich. Program XX Rajdu był nie mniej atrakcyjny niż poprzednich, a może nawet ciekawszy, ponieważ połączono go z obchodami 45-lecia Koła Przewodników Świętokrzyskich w Kielcach. Oprócz wędró­wek po pięciu atrakcyjnych trasach pieszych i autokarowo-pieszych przewodnicy uczestniczyli w ciekawych imprezach towarzyszących organizowanych w godzinach popołudniowych i wieczornych.

W godzinach wieczornych pierwszego dnia rajdu dwie ciekawe prelekcje z przeźroczami zgromadziły liczne grono słuchaczy. Archeolog dr Szymon Orzechow­ski omówił najnowsze odkrycia naukowe na ziemi świętokrzyskiej, a Jerzy Kapuściński, wybitny krajoznawca, przedstawił uroki regionu w przeźroczach.

W drugim dniu wszyscy spotkali się na wieczerzy przy świecach, z tańcami. Trzeba zaznaczyć, że nie była to zwykła zabawa, bo urozmaiciły ją konkursy: na najciekawszy strój historyczny lub współczesny oraz na najdowcipniejszy, ale przyzwoity kawał. Wszyscy bawili się świetnie do późnych godzin nocnych.

Trzeciego dnia w godzinach popołudniowych odbyła się sesja jubileuszowa z okazji 45-lecia Koła Przewodników Świętokrzyskich oraz zorganizowanego przewodnictwa turystycznego po Górach Świętokrzyskich. Jerzy Gawlik, jeden z najstarszych przewodników, przedstawił historię Koła Przewodników w Kielcach. Były też przemówienia i odznaczenia oraz gratulacje i upominki od wielu zaprzyjaźnionych kół przewodnickich w Polsce. W sesji dodatkowo wzięło udział ok. 75 przewodników kielec­kich, którzy dojechali wyłącznie na tę część programu i na ognisko. Niespodzianką i atrakcją tego dnia był udział w uroczystościach Barbary Wachowicz, Honorowego Przewodnika Świętokrzyskiego, której wystąpienie na sesji oraz podczas ogniska wzbudziło powszechny entuzjazm. Mówiła o tradycjach literackich i narodowo-wyzwoleńczych regionu świętokrzyskiego w nawiązaniu do twórczości Stefana Żeromskiego. Przewodnicy mogli zaopatrzyć się w książki autorstwa B. Wachowicz oraz uzyskać jej autograf.

Z okazji jubileuszu Koło Przewodników Świętokrzyskich w Kielcach wydało kolejny, dziewiąty numer Biuletynu Krajoznawczego "Jedle" z bogatym materiałem poświęconym przeszłości i teraźniejszości koła, opracowanym przez Ryszarda Woszczyńskiego. Zeszyt sponsorowali dwaj koledzy przewodnicy z Kielc, Jacek Pernal i Ryszard Garus.

Na czas rajdu przygotowana została ciekawa wystawa fotograficzna, przedstawiająca najważniejsze wydarzenia z życia dwóch istniejących obecnie kół przewodników świętokrzyskich w Kielcach. Uzupełniała ją ekspozycja zdjęć przywiezio­nych przez Tadeusza Stefańskiego z Warszawy, dokumentująca udział przewodników w rajdach, wycieczkach, szkoleniach i obozach narciarskich.

W godzinach wieczornych na leśnej polanie odbyło się ognisko rajdowe, prowadzone tradycyjnie już przez druha hm. i przewodnika świętokrzyskiego prof. dr. hab. Adama Massalskiego. W programie były m.in. konkursy z nagro­dami, recytacje "czarownicy świętokrzyskiej" Grażyny Mirskiej, śpiewy turystycznych piosenek z akompaniamentem gitary Jana Otwinowskiego oraz wspomniany już wspaniały występ Barbary Wacho­wicz. Nie można pominąć informacji, że Tadeusz Stefański z Warszawy otrzymał przy ognisku tytuł "Hetmana Wielkiego Przewodników Polskich". Ognisko rozpoczęła i zakończyła gra na trąbkach myśliwskich w wykona­niu uczniów z Technikum Leśnego w Zagnańsku.

Rajd zakończyła jak niegdyś polowa msza święta w niedzielę przed kapliczką św. Franciszka w Puszczy Jodłowej, odprawiona przez biskupa Kazi­mierza Ryczana, która zgromadziła niemal wszystkich uczestników rajdu oraz przewodników, którzy przyjechali na nią specjalnie z Kielc. Podczas mszy św. odczytano błogosławieństwo papieża Jana Pawła II, Honorowego Przewodnika Świętokrzyskiego, jakie nadeszło z Watykanu dla przewodników świętokrzyskich z Kielc.

Po tym ostatnim punkcie programu autokary odwiozły uczestników do Kielc, skąd wszyscy powrócili do swoich miejsc zamieszkania. Był także akcent społeczny XX Ogólnopolskiego Rajdu. Organizatorzy zwrócili się z apelem do uczestników, aby przywieźli co najmniej po jednej książce z literatury pięknej lub popularnonaukowej w celu wspomożenia zbiorów wybranej biblioteki na terenie poszkodowanym przez powódź. Przewodnicy hojnie odpowiedzieli na nasz apel, np. koledzy z Brzegu przekazali po­nad 40 książek (najwięcej). Zebraliśmy ogółem 584 książki, które w trze­cim dniu rajdu zostały komisyjnie przekazane Gminnej Bibliotece Publicznej w Rakowie, w której brak funduszy nie pozwala na zakup książek.

XX Ogólnopolski Jubileuszowy Rajd Górski Przewodników Turystycznych przeszedł do historii. Liczni przewodnicy, którzy w nim uczestniczyli, ocenili go jako udany. Pod koniec rajdu kierowano do nas spontaniczne podzięko­wania i gratulacje. Było nam, organizatorom, przyjemnie.

Komandorem tegorocznego oraz poprzednich rajdów, organizowanych przez Koło Przewodników w Kielcach, był zasłużony i znany z działalności społecznej Ryszard Woszczyński, jeden z inicjatorów powołania do życia tej ciekawej ogólnopolskiej imprezy. Jego zaangażowanie i doświadczenie przy organizacji poprzednich rajdów gwarantowało pomyślny przebieg te­gorocznego.

Duży wkład w organizację imprezy wniosła Akademia Świętokrzyska w Kiel­cach, a szczególnie jej rektor prof. dr hab. Adam Massalski oraz rzecz­nik prasowy AŚ mgr Cezary Jastrzębski. Obydwaj są doskonałymi przewod­nikami świętokrzyskimi i autorami licznych publikacji o regionie świętokrzyskim. Z ich inicjatywy i głównie w ich opracowaniu, pod red. C. Jastrzębskiego ukazała się książka pt. "Turystyka w regionie świętokrzyskim", którą otrzymali wszyscy uczestnicy.

Komitety organizacyjne wszystkich ogólnopolskich rajdów znajdują zawsze gorące wsparcie w Zarządzie Głównym PTTK, a zwłaszcza u Tadeusza Stefańskiego, do 2001 r. przewodniczącego Komisji Przewodnickiej ZG, entuzjasty i uczestnika wszystkich przewodnickich rajdów. Przewodnicy świętokrzyscy doznali wiele Jego życzliwości i wsparcia, za co serdecznie dziękują.

Elżbieta Stec

Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk,
Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji tekstów.
ORIENT