PTTK GOŚCINIEC PTTK
POLSKIEGO TOWARZYSTWA TURYSTYCZNO-KRAJOZNAWCZEGO
Kwartalnik
3 (7)/2002
ISSN 1642-0853

Szlakami Obrońców Granic


Jak co roku, tradycyjnie w miesiącu czerwcu, odbywał się XXXI Ogólnopolski Rajd Górski Szlakami Obrońców Granic. Udział w rajdzie jest ogólnodostępny dla wszystkich, którzy kochają góry i są zauroczeni ich pięknem.

Baza rajdu znajdowała się w Szklarskiej Porębie na kempingu "Pod ponurą małpą" obok muzeum Ziemi. W rajdzie uczestniczyły 43 drużyny, przeważnie 4-8 osobowe. Oprócz drużyn Straży Granicznej i Policji uczestniczyły w rajdzie m.in. Zakłady Tłuszczowe S.A. w Kruszwicy, Zakłady Winiary z Kalisza oraz liczna młodzież szkolna. Trasy turystyczne prowadziły przez najciekawsze partie górskie zachodniej części Karkonoszy po polskiej i czeskiej stronie granicy.


Część drużyny Podlaskiego Oddziału Straży Granicznej z Białegostoku

Cele rajdu to uczczenie pamięci żołnierzy i funkcjonariuszy poległych w obronie granic państwowych Polski, poznanie piękna przyrody i kultury regionalnej Karkonoszy, doskonalenie umiejętności uprawiania turystyki górskiej, pieszej i rowerowej, propagowanie uprawiania sportów obronnych, w tym nabywanie umiejętności orientowania się w trudnym terenie górskim.

Pierwszy dzień rajdu powitał nas porannym deszczem, potem było już tylko słońce. Na trasę, która prowadziła przez Jakuszyce Harrachow, Wodospad Mumlawy i Szrenicę poszli wszyscy. Wodospad Mumlawy to rząd kaskad potoku spływającego po skalnych progach, najwyższa z nich ma ok. 10 m wysokości.


Punkt kontrolny na trasie

W następnych dniach byliśmy przy źródłach Łaby, do których podchodziliśmy od Labskiej boudy. Jest to pokaźne nowoczesne schronisko, niestety nieczynne, jedynie z małym bufetem w przedsionku (opłaty w czeskich koronach). Źródła Łaby położone są na podmokłej, torfowej łące. Samo źródło rozczarowuje, jest ujęte w betonową cembrowinę, z której wypływa wąski strumyczek. Obok znajduje się murek z umieszczonymi 26. herbami miast, przez które przepływa Łaba. Źródła Łaby to ulubiony cel licznych wycieczek Czechów, Łużyczan, Niemców. Od najdawniejszych czasów miejsce to było miejscem pogańskich obrzędów.


Śnieżne Kotły - telewizyjna
stacja przekaźnikowa

Następny etap wędrówek to Śnieżne Kotły. Są to pozostałości polodowcowe w postaci potężnych masywów granitowych, w których malowniczo przebijają się odmiennie zabarwione żyły bazaltu. Podmokłe dna kotłów to siedliska rzadkiej flory alpejskiej i arktycznej. Występują tu również rzadkie gatunki zwierząt np. ryjówka górska, koszatka, płochacz skalny. Na krawędzi Śnieżnych Kotłów znajduje się nie pasujący do otoczenia budynek dawnego schroniska, zbudowany w latach 1895-1897. Obecnie mieści się w nim Telewizyjna Stacja Przekaźnikowa. Ze Śnieżnych Kotłów już luksusową drogą mogliśmy dojść do Szrenicy lub zejść do schroniska pod Łabskim Szczytem i dalej do Szklarskiej Poręby.

Na jednej z tras niespodzianka: punkt kontrolny i konkurs dotyczący znajomości terenu, jego historii, umiejętności posługiwania się mapą - to wszystko do punktacji na najlepszą rajdową drużynę. Po zejściu z wyższych partii Karkonoszy poznajemy Szklarską Porębę i okolice. W okresie międzywojennym Szklarską Porębę upodobali sobie artyści - była wręcz artystyczną kolonią.

Po wojnie również mieszkali tu znani twórcy: spolonizowany malarz czeski Wlastimil Hofman, którego obrazy znajdują się w miejscowych kościołach, Carl i Gerhartd Hauptmanowie, Jan Izydor Sztaudynger i inni. Szklarska Poręba zawdzięcza swoje początki Walończykom (Walonowie - lud romański), którzy w pobliskich górach w dorzeczu Szklarki i Kamiennej poszukiwali srebra, złota i kamieni szlachetnych oraz związani byli z rozwojem hutnictwa szkła. Ślady ich działalności są widoczne w postaci starych wyrobisk, tajemniczych znaków rytych na skałach. Rozwojowi szklarstwa sprzyjała obfitość surowca - kwarcu i bukowego drewna, z którego produkowano potrzebny potaż (otrzymywany z węgla drzewnego).


Przebrani za Walończyków funkcjonariusze Straży Granicznej i Policji

Źródła Łaby

Zwiedzając okolice Szklarskiej Poręby dochodzimy doliną Szklarki, obok wodospadu, do Starej Chaty Walońskiej. Po drodze spotykamy przepiękne, fotogeniczne buczyny. Mieszkańcy "Chaty Walońskiej" zaskakują turystów wieloma atrakcjami. Nietypowy wystrój chaty i obrządki walońskie, w których można uczestniczyć przenoszą turystów w zamierzchłe czasy. W przebranych za Walonów uczestników rajdu trudno jest rozpoznać funkcjonariuszy Straży Granicznej i Policji.

Po sześciu dniach turystycznych zmagań nastąpiło podsumowanie rajdu. Najlepsze drużyny zostały nagrodzone pucharami: Ministerstwa Spraw Wewnętrzynych i Administracji, Komendanta Głównego Straży Granicznej, Komendanta Głównego Policji. W rywalizacji rajdowej zwyciężyły drużyny: "Fregata 2000" z Kaszubskiego Dywizjonu Straży Granicznej oraz drużyna PTTK "Azymut" z Komendy Miejskiej Policji w Legnicy.

Wśród uczestników rajdu większość to członkowie PTTK. Kilku z nich przekroczyło 70 lat, lecz dzielnie i to w czołówce przeszli wszystkie trasy. Następnym rajdem górskim będą Spotkania Turystyczne Policji, tym razem w Beskidzie Żywieckim, w dniach 24-28 września 2002 r., z bazą w Rycerce Dolnej. Trasy będą prowadzić po polskiej i słowackiej stronie granicy.

Tekst i zdjęcia
Aleksander Załęski


Schronisko pod Łabskim Szczytem
Wydawca: ZG PTTK, ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa
Adres redakcji: Zarząd Główny PTTK
ul. Senatorska 11, 00-075 Warszawa,
tel. 22 826-22-51, fax (22) 826-22-05,
e-mail: ageg@wp.pl
Kolegium redakcyjne: Andrzej Gordon (redaktor naczelny), Maria Janowicz (sekretarz redakcji), Łukasz Aranowski, Ryszard Kunce, Halina Mankiewicz, Cecylia Szpura, Bogusław Wdowczyk,
Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji tekstów.
Korekta: Renata Otolińska
ORIENT